KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
Podczas odbioru końcowego spoinowanych ścian murowanych, dokonano sprawdzenia pionowości powierzchni ścian na wysokości kondygnacji i otrzymano następujące wartości odchylenia od pionu:
ściana nr I - 3 mm ściana nr II - 4 mm ściana nr III - 6 mm ściana nr IV - 10 mm Na podstawie zamieszczonej tabeli określ, dla której ściany nie została zachowana dopuszczalna odchyłka wymiaru.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli dotyczącej dopuszczalnych odchyłek wymiarów dla murów, zarówno spoinowanych, jak i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ocena pionowości polega na porównaniu zmierzonej odchyłki od pionu na wysokości kondygnacji z dopuszczalną wartością z tabeli tolerancji.
W przedstawionych wynikach przekroczenie dotyczy ściany o odchyłce 10 mm, dlatego właściwy wybór to "Ściany nr IV".

Pełne wyjaśnienie:

W odbiorze końcowym ścian murowanych sprawdza się m.in. pionowość, czyli to, jak bardzo powierzchnia ściany odchyla się od kierunku pionowego. Wynik pomiaru podaje się zwykle jako odchyłkę od pionu (np. w milimetrach) odniesioną do określonej wysokości, tutaj: na wysokości kondygnacji.

Kluczowe jest to, że sama liczba (3 mm, 4 mm, 6 mm, 10 mm) nie wystarcza do oceny bez kryterium. Dlatego w zadaniu wskazano, by skorzystać z tabeli dopuszczalnych odchyłek. Postępowanie jest zawsze takie samo:

  • odczytaj z tabeli wartość dopuszczalną dla pionowości na wysokości kondygnacji (dla danego rodzaju/zakresu ścian, jeśli tabela rozróżnia przypadki),
  • porównaj każdą zmierzoną odchyłkę z limitem,
  • wskaż tę ścianę, dla której wynik przekracza dopuszczalną odchyłkę.

Odpowiedź "Ściany nr IV" jest poprawna, ponieważ ściana IV ma największą z podanych odchyłek (10 mm) i w typowej ocenie wg tabel tolerancji jest to wartość, która nie mieści się w dopuszczeniu dla pionowości na wysokości kondygnacji. Pozostałe ściany (3 mm, 4 mm, 6 mm) pozostają w granicach dopuszczalnych w ramach tej samej klasy oceny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Wskazują ściany o mniejszych odchyłkach, które – przy tym samym kryterium z tabeli – nie przekraczają limitu. Typowy błąd ucznia polega na zgadywaniu bez odczytania tabeli albo na pomyleniu, jakiej wielkości dotyczy tolerancja (np. innej wysokości niż "wysokość kondygnacji"). W zadaniach egzaminacyjnych zawsze trzeba dopasować właściwy wiersz/kolumnę tabeli i dopiero wtedy porównać wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchyłka od pionu to różnica między idealnym kierunkiem pionowym a rzeczywistym położeniem ściany. Podaje się ją zwykle w milimetrach, mierząc np. odchylenie powierzchni ściany od pionu na określonej wysokości (np. wysokości kondygnacji) i porównując z dopuszczalną tolerancją.
Pionowość sprawdza się przez pomiar odchylenia ściany od pionu na zadanej wysokości. W praktyce używa się m.in. łaty z poziomnicą, pionu murarskiego lub narzędzi laserowych. Wynik pomiaru porównuje się z tabelą dopuszczalnych odchyłek dla danej wysokości i rodzaju elementu.
Bo sama wartość w mm nie mówi, czy jest dopuszczalna. Tabele tolerancji określają granice zależne np. od wysokości ocenianego elementu lub rodzaju robót. Dopiero porównanie pomiaru z limitem z tabeli pozwala jednoznacznie wskazać, czy wykonanie spełnia wymagania odbiorowe.
Nie zawsze. Największa odchyłka jest podejrzana, ale o wyniku decyduje dopuszczalny limit z tabeli. W niektórych zestawieniach tolerancja może zależeć od wysokości lub klasy robót. Dlatego poprawna metoda to: odczyt limitu z tabeli i sprawdzenie, czy dana wartość go przekracza.
W praktyce spotyka się pion murarski, poziomnicę z łatą kontrolną, a coraz częściej niwelatory i lasery krzyżowe/rotacyjne. Wybór zależy od etapu robót i wymaganej dokładności. Niezależnie od narzędzia, wynik musi być odniesiony do konkretnej wysokości pomiaru i tolerancji.
Odbiór końcowy wykonuje się po zakończeniu robót objętych zakresem, gdy element jest gotowy do przekazania i oceny jakości. Wtedy sprawdza się m.in. pionowość, równość, wymiary oraz stan spoin. Wyniki pomiarów porównuje się z wymaganiami/tolerancjami przyjętymi dla robót.
To informacja, że odchyłkę pionowości ocenia się w odniesieniu do wysokości całej kondygnacji (czyli określonej, większej wysokości pomiarowej), a nie np. tylko do 1 metra łaty. Tabele tolerancji często podają inne dopuszczenia dla różnych wysokości, więc to kluczowy warunek.
Najczęstsze błędy to: wybór złego wiersza (np. inna wysokość niż w poleceniu), pomylenie jednostek, nieuwzględnienie, że tabela dotyczy konkretnego rodzaju elementu, oraz porównywanie "na oko" bez sprawdzenia przekroczenia limitu. Pomaga zaznaczanie w tabeli właściwego zakresu.
Spoinowanie wpływa głównie na estetykę i szczelność spoin, ale pionowość dotyczy geometrii całej ściany. Jednak w praktyce nierówne prowadzenie spoin i korekty na zaprawie mogą maskować lub ujawniać odchylenia powierzchni. W odbiorze liczy się wynik pomiaru i zgodność z tolerancją.
Warto ćwiczyć: (1) rozpoznawanie, jaką cechę oceniamy (pionowość, równość, wymiary), (2) szybkie odczytywanie właściwego pola w tabeli tolerancji, (3) porównanie wyniku pomiaru z limitem i wskazanie przekroczenia. Pomaga robienie krótkiej tabelki porównawczej na brudno.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • PN-EN 1996-1-1 (Eurokod 6): Projektowanie konstrukcji murowych – Część 1-1 (postanowienia ogólne, reguły dla zbrojonych i niezbrojonych konstrukcji murowych)
  • PN-EN 1996-2 (Eurokod 6): Projektowanie konstrukcji murowych – Część 2 (Dobór materiałów i wykonawstwo murów)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dotyczące odbioru robót murarskich (tolerancje i kryteria oceny)
  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych (łaty, poziomnice, niwelatory/lasery) – zasady poprawnego pomiaru pionowości
  • Podstawy technologii robót murarskich – rozdziały o kontroli jakości i typowych wadach wykonawczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego