KWALIFIKACJA ELE5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 36.
Podczas oględzin instalacji elektrycznej w budynku jednorodzinnym stwierdzono obluzowanie się zacisku Z na głównej szynie uziemiającej budynku. Nieusunięcie tej usterki może być przyczyną
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek elementu instalacji elektrycznej, który jest częścią głównej szyny uziemiającej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poluzowany zacisk na głównej szynie uziemiającej pogarsza jakość styku (mniejsza powierzchnia kontaktu, możliwe utlenienie), przez co rośnie rezystancja przejścia.
W praktyce może to zwiększyć rezystancję uziemienia ochronnego i utrudnić skuteczne zadziałanie zabezpieczeń w przypadku uszkodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Główna szyna uziemiająca (GSU) jest miejscem, w którym łączy się przewody ochronne, przewód uziemiający oraz połączenia wyrównawcze. Jeżeli zacisk na GSU jest poluzowany, to połączenie nie jest pewne elektrycznie: maleje efektywna powierzchnia styku, mogą pojawić się drgania, mikroruchy i warstwa tlenków. To wszystko powoduje wzrost rezystancji przejścia na połączeniu.

Skutkiem jest pogorszenie parametrów toru ochronnego. W uproszczeniu: gdy rośnie rezystancja w miejscu, które "spina" uziemienie i połączenia ochronne, to rośnie całkowita rezystancja uziemienia ochronnego widziana przez instalację. To może prowadzić do niebezpiecznych napięć dotykowych oraz do sytuacji, w której prąd uszkodzeniowy jest zbyt mały, aby zabezpieczenie zadziałało wystarczająco szybko.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "zmniejszenia się rezystancji uziomu" – poluzowanie zacisku nie poprawia parametrów uziomu (elektrody w gruncie). Uziom i warunki gruntowe nie stają się "lepsze" od luźnego połączenia; przeciwnie, zwykle rośnie rezystancja całego toru.
  • "wzrostu rezystancji przewodu uziemiającego" – rezystancja samego przewodu zależy głównie od materiału, przekroju, długości i temperatury. Poluzowany zacisk dotyczy przede wszystkim miejsca styku, a nie własności przewodu na całej długości.
  • "zmniejszenia się rezystancji uziemienia ochronnego" – to odwrócenie zależności. Usterka połączenia ochronnego nie powoduje spadku rezystancji, tylko jej wzrost.

W praktyce eksploatacyjnej takie usterki usuwa się niezwłocznie: sprawdza się stan mechaniczny i elektryczny połączeń, czyści styki (jeśli to wymagane), dokręca zaciski odpowiednim momentem i weryfikuje ciągłość połączeń ochronnych pomiarami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
GSU to punkt połączeniowy w instalacji, do którego doprowadza się przewód uziemiający oraz łączy przewody ochronne i połączenia wyrównawcze. Jej zadaniem jest zapewnienie wspólnego, możliwie niskorezystancyjnego odniesienia do ziemi i wyrównanie potencjałów w budynku.
Luźny zacisk zwiększa rezystancję styku (rezystancję przejścia), co pogarsza ciągłość toru ochronnego. W razie uszkodzenia może to podnieść napięcie dotykowe i zmniejszyć prąd zwarciowy/uszkodzeniowy, przez co zabezpieczenia mogą zadziałać z opóźnieniem lub nieskutecznie.
Oznacza większy "opór" dla prądu uszkodzeniowego płynącego do ziemi przez elementy ochronne. Skutkiem może być gorsza skuteczność ochrony przeciwporażeniowej, większe spadki napięć na połączeniach ochronnych i wyższe ryzyko wystąpienia niebezpiecznych napięć na obudowach urządzeń.
Nie musi zmieniać parametrów uziomu w gruncie, bo uziom zależy głównie od rodzaju elektrody i warunków gruntowych. Luźne połączenie najczęściej zwiększa rezystancję na styku i w torze połączeń, więc pogarsza wynik "od strony instalacji", nawet jeśli uziom jako elektroda jest sprawny.
Typowe sygnały to: niestabilne lub nieprawidłowe wyniki pomiarów ciągłości przewodów ochronnych, podwyższona rezystancja/impedancja toru ochronnego, ślady przegrzania (przebarwienia), iskrzenie, luźny mechanicznie przewód w zacisku lub korozja elementów połączeniowych.
Stosuje się pomiary ciągłości przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych odpowiednim miernikiem (z prądem pomiarowym zgodnym z metodyką). W praktyce mierzy się rezystancję od GSU do badanych punktów/obudów, a wyniki porównuje z wymaganiami przyjętymi dla danej instalacji.
Niezwłocznie po stwierdzeniu usterki. Połączenia ochronne są elementem bezpieczeństwa, więc odkładanie naprawy zwiększa ryzyko porażenia i uszkodzeń. Po naprawie warto wykonać kontrolę: dokręcenie, oględziny, a następnie pomiary potwierdzające poprawność toru ochronnego.
Najczęściej myli się "rezystancję uziomu" z "rezystancją uziemienia ochronnego" i pomija wpływ rezystancji styku. Uczniowie zakładają też, że problem dotyczy rezystancji całego przewodu, a nie połączenia. Pomaga myślenie: luźny styk = gorsze połączenie = większa rezystancja.
Tak. Korozja i warstwy tlenków działają jak dodatkowa bariera na styku metali, co podnosi rezystancję przejścia. W efekcie rośnie rezystancja toru ochronnego, mogą pojawić się lokalne przegrzania, a skuteczność ochrony przeciwporażeniowej spada mimo tego, że przekrój przewodów jest prawidłowy.
Skup się na zależnościach przyczynowo-skutkowych: jakość połączeń, rola GSU, ciągłość PE i połączeń wyrównawczych oraz konsekwencje wzrostu rezystancji w torze ochronnym. Rozwiązuj testy sytuacyjne (usterka → skutek) i ucz się odróżniać: uziom, przewód uziemiający i uziemienie ochronne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Uziemienie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Uziemienie (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Ochrona przeciwporażeniowa" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Ochrona_przeciwpora%C5%BCeniowa (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu ochrony przeciwporażeniowej (GSU, połączenia wyrównawcze, uziemienia)
  • Instrukcje producentów osprzętu zaciskowego i szyn uziemiających (wymagane momenty dokręcania, konserwacja)
  • Wiedza ogólna z elektrotechniki: rezystancja styku, wpływ korozji i poluzowania połączeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego