KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 27.
Podczas pielęgnacji pośladków podopiecznego, u którego występuje zagrożenie odleżynami, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W profilaktyce odleżyn ważna jest ochrona skóry przed wilgocią i tarciem oraz wytworzenie warstwy barierowej.
Preparaty z tlenkiem cynku działają osłonowo i łagodząco, dlatego "Sudocrem" pasuje do pielęgnacji pośladków zagrożonych odleżynami. Pozostałe opcje nie są typowymi preparatami barierowymi.

Pełne wyjaśnienie:

Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek głębszych wynikające głównie z długotrwałego ucisku (często też tarcia i działania wilgoci). Dlatego w profilaktyce kluczowe jest działanie wielotorowe: regularne odciążanie i zmiana pozycji, utrzymywanie skóry w czystości i suchości, a także stosowanie preparatów, które tworzą warstwę ochronną (barierową) na skórze narażonej.

Odpowiedź "Sudocrem" jest uzasadniona, ponieważ jest kojarzony jako preparat ochronny zawierający tlenek cynku, który pomaga tworzyć barierę na skórze i zmniejszać ryzyko podrażnień oraz maceracji w okolicy pośladków. W praktyce opiekuńczej właśnie takie kremy/pasty ochronne są często wybierane jako element pielęgnacji skóry u osób z ryzykiem odleżyn.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieadekwatne:

  • "Altacet" bywa stosowany miejscowo przy obrzękach czy stanach zapalnych, ale nie jest typowym wyborem do profilaktycznej ochrony barierowej skóry zagrożonej odleżynami.
  • "Coloplast" to nazwa producenta wyrobów medycznych, a nie jednoznaczna nazwa preparatu do zastosowania w tej sytuacji; jako odpowiedź jest merytorycznie nieprecyzyjna.
  • "Soda" nie stanowi standardowego środka do ochrony skóry zagrożonej odleżynami i może prowadzić do niepożądanego podrażnienia lub przesuszenia.

Warto zapamiętać różnicę: profilaktyka ma chronić skórę zanim dojdzie do uszkodzenia, a leczenie dotyczy sytuacji, gdy zmiana już powstała. Krem barierowy nie zastąpi odciążania, ale jest ważnym uzupełnieniem właściwej pielęgnacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek głębszych, które powstają głównie przez długotrwały ucisk (często też tarcie i wilgoć). U osób starszych ryzyko rośnie przez mniejszą ruchliwość, cieńszą skórę, gorsze ukrwienie i nietrzymanie moczu lub stolca.
Najważniejsze są: regularne odciążanie i zmiana pozycji, obserwacja skóry, utrzymanie czystości i suchości, ograniczanie tarcia podczas przesuwania, odpowiednie nawodnienie i żywienie oraz stosowanie preparatów barierowych w miejscach narażonych na wilgoć i ucisk.
Preparat barierowy tworzy na skórze cienką warstwę ochronną, która zmniejsza wpływ wilgoci, ogranicza macerację i pomaga redukować podrażnienia. Nie "leczy ucisku", ale wspiera ochronę naskórka, szczególnie w okolicach pośladków i krocza.
Tlenek cynku bywa stosowany w preparatach ochronnych, bo sprzyja działaniu osłonowemu i łagodzącemu. W pielęgnacji pośladków jest to przydatne, gdy skóra jest narażona na wilgoć (np. pieluchomajtki) oraz na otarcia i tarcie przy zmianie pozycji.
Nie wystarczy, gdy nie ma odciążania: brak zmiany pozycji, zły materac, długie siedzenie lub leżenie na kości krzyżowej. Preparat barierowy jest dodatkiem do pielęgnacji skóry, ale kluczowe jest zmniejszenie ucisku i tarcia oraz utrzymanie skóry suchej.
Profilaktyka to działania "zanim powstanie rana": odciążanie, higiena, suchość, ochrona barierowa i obserwacja skóry. Leczenie dotyczy sytuacji, gdy uszkodzenie już jest widoczne (np. rana, martwica) i zwykle wymaga specjalistycznych opatrunków oraz konsultacji medycznej.
Przy samym zagrożeniu odleżynami zwykle priorytetem jest ochrona barierowa i odciążanie, a nie preparaty kojarzone z działaniem przeciwzapalnym czy przeciwobrzękowym. W zadaniach egzaminacyjnych "profilaktyka" częściej oznacza krem ochronny niż preparat na obrzęk.
Bo Coloplast to przede wszystkim nazwa producenta wyrobów medycznych, a nie konkretna, jednoznaczna nazwa preparatu do zastosowania. Na egzaminie warto sprawdzać, czy odpowiedź jest nazwą środka/pielęgnacji, czy tylko nazwą firmy albo kategorią ogólną.
W standardowej profilaktyce odleżyn najczęściej dąży się do ochrony i delikatnej pielęgnacji skóry, a nie do stosowania domowych środków, które mogą ją podrażniać lub przesuszać. Bezpieczniej wybierać środki barierowe i procedury higieniczne zgodne z praktyką opiekuńczą.
Częste błędy to: zbyt rzadkie zmiany pozycji, mocne pocieranie skóry, pozostawianie wilgoci po myciu, nakładanie zbyt grubej warstwy kosmetyków utrudniającej ocenę skóry, oraz mylenie preparatów "leczniczych" z barierowymi. Skutkiem jest szybsze podrażnienie i maceracja.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe opcje nie są typowymi preparatami barierowymi."

Źródła:

  • NHS (UK), "Pressure ulcers (pressure sores)" – opis przyczyn i profilaktyki, https://www.nhs.uk/conditions/pressure-sores/ (dostęp: 13.03.2026)
  • EPUAP/NPIAP/PPPIA, "Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline" (wydanie 2019) – rozdziały o profilaktyce i pielęgnacji skóry
  • Sudocrem (oficjalna strona produktu), "Sudocrem Antiseptic Healing Cream – ingredients" (informacja o tlenku cynku i funkcji ochronnej), https://www.sudocrem.co.uk/ (dostęp: 13.03.2026)

Materiały:

  • Wytyczne profilaktyki odleżyn (EPUAP/NPIAP/PPPIA) – część dotycząca pielęgnacji skóry i ochrony barierowej
  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji opiekuńczych dotyczące profilaktyki odleżyn i higieny skóry
  • Poradniki kliniczne dotyczące oceny ryzyka odleżyn (np. skale ryzyka) i planu opieki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego