KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Podczas posiłku podopieczny z zaburzonym odruchem połykania zadławił się. Pierwsza pomoc polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zadławieniu u osoby przytomnej w pierwszej kolejności ocenia się skuteczność kaszlu i zachęca do kaszlu.
Należy pochylić klatkę piersiową do przodu, aby ułatwić usunięcie ciała obcego, a następnie wykonać 5 energicznych uderzeń w okolicę międzyłopatkową, kontrolując efekt po każdym uderzeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadławienie podczas posiłku (szczególnie u osoby z zaburzonym połykaniem) jest stanem nagłym, bo może szybko doprowadzić do niedrożności dróg oddechowych i niedotlenienia. Dlatego kluczowe jest, aby opiekun rozpoznał sytuację i działał według logicznej sekwencji.

Dlaczego poprawne jest: "zachęcaniu do kaszlu z pochyleniem klatki piersiowej do przodu, wykonaniu 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową."
Jeżeli poszkodowany jest przytomny i kaszle, kaszel jest naturalnym mechanizmem usuwania ciała obcego. Pochylenie tułowia do przodu zmniejsza ryzyko przemieszczenia przeszkody głębiej oraz sprzyja jej wydostaniu się na zewnątrz. Uderzenia między łopatkami są klasycznym działaniem w zadławieniu: wykonuje się je energicznie, ale z kontrolą, obserwując czy przeszkoda została usunięta i czy oddech się poprawia.

Dlaczego pozostałe propozycje są problematyczne w tej formie:

  • "naprzemiennym powtarzaniu czynności 10 uderzeń… i 10 uciśnięć nadbrzusza" — liczby i sztywne "serie po 10" sprzyjają bezrefleksyjnemu działaniu. W pierwszej pomocy ocenia się efekt po kolejnych próbach i nie wykonuje się długich, automatycznych serii bez kontroli stanu poszkodowanego.
  • "zachęcaniu do kaszlu z jednoczesnym wykonaniem od 5 do 10 uciśnięć nadbrzusza" — wykonywanie uciśnięć nadbrzusza "jednocześnie" z kaszlem jest nielogiczne i może być niebezpieczne (ryzyko urazów). Najpierw wspiera się kaszel i stosuje uderzenia, a dopiero gdy to nieskuteczne, rozważa się kolejne manewry zgodnie z procedurą.
  • "uniesieniu kończyn górnych i wykonaniu 10 uciśnięć nadbrzusza" — unoszenie kończyn górnych nie jest standardową, skuteczną metodą usuwania ciała obcego. Ponadto samo rozpoczynanie od uciśnięć nadbrzusza pomija podstawowe, mniej urazowe działania (pochylenie, kaszel, uderzenia międzyłopatkowe).

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o zadławienie zwracaj uwagę na kolejność i bezpieczeństwo: najpierw ocena kaszlu i wsparcie kaszlu, właściwe ułożenie (pochylenie do przodu), a potem uderzenia między łopatki z kontrolą efektu. Jeśli stan się pogarsza lub poszkodowany traci przytomność, postępowanie przechodzi do kolejnego algorytmu i konieczne jest wezwanie pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zadławienie to utrudnione oddychanie z powodu ciała obcego w drogach oddechowych. Typowe objawy to nagły, nieskuteczny kaszel, świszczący oddech lub brak możliwości mówienia, chwytanie się za szyję oraz narastająca sinica. W opiece w DPS ważna jest szybka ocena, czy kaszel jest skuteczny.
Skuteczny kaszel jest głośny i pozwala nabrać powietrza między epizodami; poszkodowany zwykle może coś powiedzieć. Nieskuteczny kaszel jest cichy lub bezgłośny, pojawia się duszność, brak możliwości mówienia i szybkie pogorszenie. To sygnał do natychmiastowych działań ratunkowych.
Pochylenie do przodu pomaga, aby grawitacja sprzyjała wydostaniu się ciała obcego na zewnątrz, a nie w głąb dróg oddechowych. Ułatwia też skuteczność uderzeń w okolicę międzyłopatkową. To prosta czynność, która zwiększa bezpieczeństwo i zmniejsza ryzyko pogorszenia niedrożności.
Uderzenia wykonuje się energicznie w okolicę między łopatkami, gdy poszkodowany jest pochylony do przodu. Po każdym uderzeniu należy sprawdzić, czy przeszkoda została usunięta i czy oddech się poprawił. Liczy się skuteczność i kontrola stanu, a nie mechaniczne "nabijanie" dużej liczby uderzeń.
Uciśnięcia nadbrzusza rozważa się wtedy, gdy podstawowe działania (zachęcanie do kaszlu i uderzenia międzyłopatkowe) nie przynoszą efektu i objawy niedrożności utrzymują się. To manewr bardziej urazowy, dlatego nie powinien zastępować pierwszych, prostszych kroków ani być wykonywany "profilaktycznie".
Nie jest to zalecane w trakcie aktywnego zadławienia, bo płyn może nasilić problem i zwiększyć ryzyko aspiracji. Najpierw trzeba skupić się na przywróceniu drożności dróg oddechowych. Po opanowaniu sytuacji i uspokojeniu oddechu można rozważyć dalsze działania zgodnie z oceną stanu podopiecznego.
W pierwszej pomocy kluczowa jest ocena efektu po kolejnych próbach i obserwacja pogarszania się stanu. Długie, automatyczne serie sprzyjają utracie kontroli nad sytuacją i mogą opóźniać zmianę działania (np. wezwanie pomocy, przejście do kolejnego etapu) lub zwiększać ryzyko urazów.
Utrata przytomności oznacza, że sytuacja jest krytyczna. Należy wezwać pomoc (np. 112) i rozpocząć postępowanie adekwatne dla osoby nieprzytomnej z podejrzeniem niedrożności dróg oddechowych, w tym ocenę oddechu i działania resuscytacyjne zgodnie z obowiązującymi zasadami BLS.
Częste błędy to podawanie płynów "na przepchnięcie", wykonywanie przypadkowych manewrów (np. unoszenie rąk), pomijanie pochylenia do przodu oraz brak oceny skutecznego kaszlu. Zdarza się też zbyt późne wezwanie pomocy. Na egzaminie punktowana jest kolejność i bezpieczeństwo działań.
Profilaktyka obejmuje dobór konsystencji posiłków, spokojne tempo karmienia, małe kęsy, właściwą pozycję podczas jedzenia oraz obserwację aktu połykania. Warto ograniczać rozpraszacze i dbać o higienę jamy ustnej. Przy podejrzeniu dysfagii potrzebna jest konsultacja i plan żywienia dopasowany do ryzyka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid (sekcja dotycząca zadławienia/choking), Resuscitation, 2021
  • American Heart Association Guidelines for CPR and ECC, 2020 (część: Foreign-Body Airway Obstruction), Circulation, 2020
  • ILCOR (International Liaison Committee on Resuscitation) – First Aid Task Force, evidence updates dotyczące postępowania w zadławieniu, 2020–2021

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (rozdział o zadławieniu) – materiały organizacji resuscytacyjnych
  • Podręczniki pierwszej pomocy dla opiekunów/ratowników (procedury zadławienia u osoby dorosłej)
  • Szkolenia praktyczne BLS/First Aid z ćwiczeniami na fantomach (drożność dróg oddechowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego