Podczas robót ziemnych kluczowym zagrożeniem jest utrata stateczności skarp i nagłe osunięcie gruntu. Dlatego niedopuszczalne jest tworzenie nawisów, podkopywanie lub podcinanie skarp – takie działania powodują, że ciężar gruntu nie jest prawidłowo przenoszony, a krawędź wykopu traci oparcie. W praktyce może to skutkować oberwaniem się gruntu, zasypaniem pracownika w wykopie, uszkodzeniem elementów konstrukcji lub sprzętu oraz wypadkiem śmiertelnym.
Stwierdzenie o zakazie przebywania pracowników w wykopach ze skarpowaniem jest mylące: skarpy (prawidłowo ukształtowane) są jedną z podstawowych metod zapewnienia bezpieczeństwa wykopu. Samo "skarpowanie" nie jest czynnością zakazaną, tylko środkiem ograniczającym ryzyko, o ile jest dobrane do rodzaju gruntu, głębokości wykopu i warunków wodnych.
Również zabezpieczanie ścian wykopu za pomocą ścianek szczelnych co do zasady poprawia bezpieczeństwo, bo ogranicza możliwość obsunięcia i może pomagać w kontroli napływu wody. W praktyce jest to rozwiązanie stosowane wtedy, gdy nie ma miejsca na odpowiednie skarpowanie albo warunki gruntowo-wodne są trudne.
Opcja o napełnianiu pojemników do transportu urobku poniżej górnej krawędzi odnosi się do bezpiecznego transportu (mniejsze ryzyko rozsypania, przeciążenia, utraty stabilności ładunku). To nie jest typowy "zakaz" w kontekście stateczności skarp – przeciwnie, ostrożne napełnianie pojemników jest działaniem bezpieczniejszym.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wśród odpowiedzi pojawiają się działania prowadzące do "podcięcia" gruntu (nawisy, podkopy), zwykle są one traktowane jako bezpośrednia przyczyna utraty stateczności i będą odpowiedzią właściwą w pytaniach o zakazy BHP przy wykopach.
