KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 39.
Podczas pracy w magazynie pracownik zranił się w dłoń. W ranie tkwi wbity odłamek szkła, który wystaje na zewnątrz (to nie jest powierzchowna drzazga). Jak należy postąpić w ramach pierwszej pomocy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wbitego i wystającego odłamka szkła nie usuwa się, bo może on częściowo tamować krwawienie, a jego wyjęcie może je gwałtownie nasilić i uszkodzić tkanki. Należy wykonać opatrunek osłaniająco-stabilizujący wokół szkła, uciskać okolice rany (nie sam odłamek) oraz wezwać pomoc medyczną.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy w ranie znajduje się wbite ciało obce (np. odłamek szkła) i dodatkowo wystaje ono na zewnątrz, podstawową zasadą pierwszej pomocy jest: nie usuwać tego przedmiotu na miejscu zdarzenia.

Dlaczego? Usunięcie wbitego przedmiotu może:

  • nasilić krwawienie (przedmiot bywa "korkiem" dla uszkodzonego naczynia),
  • pogłębić uraz tkanek, ścięgien i nerwów podczas wyciągania,
  • spowodować pozostawienie drobnych fragmentów w ranie.

Poprawne postępowanie obejmuje więc:

  • pozostawienie szkła w ranie,
  • założenie opatrunku osłaniająco-stabilizującego wokół wystającego elementu (tak, aby unieruchomić go i nie wpychać głębiej),
  • kontrolę krwawienia przez ucisk okolicy rany, a nie bezpośrednio na szkło,
  • wezwanie pomocy medycznej i ograniczenie ruchów zranionej dłoni.

Odpowiedź sugerująca wyjęcie szkła jest błędna, bo zwiększa ryzyko krwotoku i dalszych uszkodzeń. Zignorowanie rany to błąd wynikający z bagatelizowania urazu – nawet mała rana dłoni może szybko krwawić i grozi powikłaniami. Z kolei sam transport bez udzielenia pierwszej pomocy jest ryzykowny: brak stabilizacji oznacza, że odłamek może się przemieszczać w trakcie ruchu i pogorszyć uraz, a krwawienie może się nasilić po drodze.

W praktyce magazynowej najważniejsze jest działanie bezpieczne i powtarzalne: zabezpieczyć ranę, unieruchomić ciało obce, kontrolować krwawienie i szybko uruchomić profesjonalną pomoc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nie wyciągaj szkła. Zabezpiecz ranę opatrunkiem stabilizującym ułożonym wokół wystającego elementu, aby się nie poruszał. Kontroluj krwawienie uciskiem okolicy rany (nie na szkło) i wezwij pomoc medyczną. Ogranicz ruchy dłoni.
Wbity przedmiot może częściowo tamować krwawienie. Jego usunięcie bywa przyczyną nagłego, silnego krwotoku oraz dodatkowych uszkodzeń tkanek, nerwów i ścięgien. Bezpieczniej jest go ustabilizować i przekazać poszkodowanego służbom medycznym.
Tworzysz "poduszkę" z gazy lub zwiniętych opatrunków po obu stronach wystającego szkła, a następnie bandażujesz tak, by unieruchomić odłamek. Opatrunek ma stabilizować, a nie dociskać szkło. Celem jest ograniczenie ruchu przedmiotu w ranie.
Nie. Ucisk bezpośrednio na szkło może wcisnąć je głębiej i pogłębić uraz. Jeśli trzeba tamować krwawienie, uciskaj okolice rany i stabilizuj ciało obce opatrunkiem. Gdy krwawienie jest masywne, priorytetem jest szybkie wezwanie pomocy.
W pierwszej pomocy co do zasady nie usuwa się wbitych ciał obcych. Wyjątki mogą dotyczyć bardzo drobnych, powierzchownych drzazg, ale to inna sytuacja niż wbity odłamek szkła. Przy widocznym, wystającym szkle w dłoni należy je pozostawić i zabezpieczyć.
Najczęstsze to: wyciąganie szkła "bo widać", uciskanie bezpośrednio na odłamek, brak stabilizacji (przedmiot się porusza), oraz transport bez zabezpieczenia rany. Błędy wynikają z nawyków domowych i z chęci szybkiego "naprawienia" urazu.
Często tak, bo wbite szkło wiąże się z ryzykiem krwawienia i uszkodzenia struktur dłoni. Minimum to zorganizowanie kwalifikowanej pomocy medycznej zgodnie z procedurami zakładu. Równolegle wykonaj stabilizację i kontrolę krwawienia oraz obserwuj stan poszkodowanego.
Utrzymuj stabilizację szkła, a ucisk kieruj na okolice rany i na opatrunek w sposób, który nie przesuwa przedmiotu. Jeśli opatrunek przesiąka, dokładuj kolejne warstwy (nie zdejmuj pierwszej). Jak najszybciej wezwij pomoc i ogranicz ruchy kończyny.
Przydają się: jałowe gazy/kompresy, bandaże (dziane lub elastyczne), rękawiczki jednorazowe oraz nożyczki. Z gazy łatwo uformować "poduszki" stabilizujące wokół ciała obcego. Opatrunek ma unieruchomić wystający element, a nie go docisnąć.
Zapamiętaj schemat: nie usuwaćstabilizować opatrunkiem wokół → uciskać okolice dla kontroli krwawienia → wezwać pomoc. Jeśli w odpowiedziach jest "wyciągnąć" lub "zignorować", to zwykle wskazuje na błąd w pierwszej pomocy.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wbitego i wystającego odłamka szkła nie usuwa się, bo może on częściowo tamować krwawienie, a jego wyjęcie może je gwałtownie nasilić i uszkodzić tkanki."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First Aid (ERC), Resuscitation journal / ERC publications, 2021
  • International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC): International first aid and resuscitation guidelines 2020, 2020
  • American Heart Association & American Red Cross: First Aid Guidelines (Focused Updates) 2020, Circulation, 2020

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy (rozdziały o ranach i krwotokach) w podręcznikach ratowniczych
  • Materiały szkoleniowe BHP zakładu pracy dotyczące pierwszej pomocy
  • Scenariusze ćwiczeń praktycznych: opatrunek stabilizujący na wystającym ciele obcym

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego