KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 13.
Podczas pracy z podopiecznym zauważasz, że ma on trudności z wykonywaniem codziennych czynności. Jakie narzędzia pracy możesz zastosować, aby ułatwić mu te czynności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwłaściwsze jest zastosowanie sprzętu pomocniczego dobranego do trudności podopiecznego (np. chwytaki, sztućce z pogrubioną rączką, buty na rzepy). Takie narzędzia kompensują ograniczenia i wspierają samodzielność. Ignorowanie problemu, przymuszanie lub brak indywidualizacji obniżają jakość i bezpieczeństwo opieki.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece w domu pomocy społecznej celem jest wspieranie możliwie największej samodzielności podopiecznego przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa i poszanowaniu jego godności. Gdy pojawiają się trudności w czynnościach dnia codziennego (ADL), właściwą reakcją jest dobranie sprzętu pomocniczego i przyborów, które kompensują ograniczenia funkcjonalne.

Odpowiedź "Zastosuję specjalistyczne urządzenia i przybory, takie jak chwytaki, łyżki z grubymi rączkami, buty na rzepy" jest trafna, bo pokazuje dobór praktycznych rozwiązań do typowych problemów:

  • chwytaki ułatwiają sięganie i podnoszenie przedmiotów bez nadmiernego schylania oraz bez przeciążania stawów,
  • sztućce z pogrubioną rączką poprawiają stabilność chwytu, co pomaga np. przy osłabieniu mięśni dłoni, bólu lub drżeniu,
  • obuwie na rzepy upraszcza ubieranie i zmniejsza ryzyko frustracji oraz upadku związanego z długim pochylaniem się.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ:

  • "Zignoruję problem…" prowadzi do utrwalania trudności, spadku samodzielności oraz ryzyka urazów (podopieczny będzie próbował radzić sobie bez wsparcia).
  • "Zmuszę podopiecznego…" może skutkować oporem, stresem i pogorszeniem współpracy; zamiast przymusu stosuje się motywowanie, instruktaż i dostosowanie warunków.
  • "Zastosuję te same narzędzia dla każdego…" ignoruje zasadę indywidualizacji: różne osoby mają różną sprawność, diagnozy i preferencje, więc sprzęt powinien być dobierany do realnej potrzeby.

W praktyce przed wprowadzeniem pomocy warto krótko ocenić, która czynność sprawia trudność, co dokładnie jest barierą (chwyt, zasięg, koordynacja, ból) oraz czy podopieczny akceptuje dane rozwiązanie. To zwiększa skuteczność wsparcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADL to podstawowe aktywności potrzebne do samodzielnego funkcjonowania, np. jedzenie, ubieranie, higiena, korzystanie z toalety i poruszanie się. W DPS obserwacja trudności w ADL pomaga dobrać wsparcie: instruktaż, asekurację lub odpowiedni sprzęt pomocniczy.
Najczęściej stosuje się sztućce z pogrubioną rączką, antypoślizgowe podkładki pod talerz, kubki z uchwytami i przykrywkami oraz odpowiednio dobrane łyżki. Celem jest stabilniejszy chwyt, mniejsze drżenie ręki i ograniczenie rozlewania, a więc większa samodzielność.
Chwytak pomaga sięgać po przedmioty bez schylania się lub nadmiernego wyciągania rąk. Zmniejsza ryzyko upadku i przeciążenia stawów, a jednocześnie pozwala podopiecznemu wykonać zadanie samodzielnie (np. podnieść rzecz z podłogi lub sięgnąć na półkę).
Wybiera się obuwie łatwe do założenia: na rzepy, z szerokim otwarciem i stabilną podeszwą. Dobór powinien uwzględniać bezpieczeństwo (mniejsze ryzyko poślizgu), wygodę oraz ewentualne deformacje stóp. Ułatwienie ubierania nie może pogarszać stabilności chodu.
Nie, bo potrzeby wynikają z indywidualnej sprawności, chorób, bólu, koordynacji i preferencji. Ta sama pomoc może jednemu pomóc, a innemu przeszkadzać lub zwiększać ryzyko. W praktyce dobiera się sprzęt do konkretnej trudności i obserwuje, czy rzeczywiście poprawia funkcjonowanie.
Typowe błędy to wyręczanie "dla szybkości", przymuszanie do działania bez wsparcia, ignorowanie sygnałów zmęczenia oraz brak dopasowania pomocy do możliwości (np. zbyt ciężkie przybory). Skutkiem może być spadek motywacji, frustracja i większe ryzyko urazu.
Ignorowanie problemu może prowadzić do pogorszenia samodzielności i bezpieczeństwa. Podopieczny może próbować wykonywać czynność w sposób kompensacyjny (np. niebezpieczne schylanie się), co zwiększa ryzyko upadku. Brak reakcji obniża też zaufanie i współpracę w relacji opiekuńczej.
Asekuracja jest potrzebna, gdy ryzyko upadku lub urazu jest wysokie (np. niestabilny chód, znaczne zawroty głowy, osłabienie). Sprzęt pomocniczy nie zawsze wystarczy. Najpierw dba się o bezpieczeństwo, a dopiero potem o zwiększanie samodzielności poprzez trening i dobór pomocy.
Pomoc jest skuteczna, gdy podopieczny wykonuje czynność szybciej lub pewniej, z mniejszym wysiłkiem i bez wzrostu ryzyka (np. bez potknięć, zadławień, rozlewania). Warto obserwować komfort, poziom frustracji oraz to, czy rozwiązanie jest akceptowane i używane konsekwentnie.
Ucz się przez skojarzenie: trudność → cel → przykład pomocy (np. słaby chwyt → stabilizacja → pogrubione rączki). Przeglądaj typowe pomoce do ADL (jedzenie, ubieranie, sięganie) i ćwicz dopasowanie do sytuacji. Na egzaminie szukaj odpowiedzi wspierającej samodzielność i indywidualizację.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najwłaściwsze jest zastosowanie sprzętu pomocniczego dobranego do trudności podopiecznego (np. chwytaki, sztućce z pogrubioną rączką, buty na rzepy).

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001
  • ISO 9999:2022, "Assistive products — Classification and terminology"

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu czynności dnia codziennego (ADL) w opiece długoterminowej
  • Katalogi i opisy sprzętu pomocniczego (pomoce do jedzenia, ubierania, transferu)
  • Wprowadzenie do klasyfikacji wyrobów medycznych i sprzętu pomocniczego (poziom ogólny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego