Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD20 - TEST WIEDZY NR 3



PYTANIE NR 8.
Podczas projektowania sieci gazowej dla nowego osiedla domów jednorodzinnych, musisz uwzględnić nie tylko średnie zużycie gazu, ale także szczytowe zapotrzebowanie, które jest zazwyczaj wyższe. Jeśli średnie zużycie gazu wynosi 2 m3/h na dom, a szczytowe zapotrzebowanie jest o 50% wyższe, jakie będzie szczytowe zapotrzebowanie na gaz dla jednego domu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzrost "o 50%" oznacza, że do wartości średniej dodajesz jej połowę: 2 m3/h + 0,5·2 m3/h. Równoważnie: 2 m3/h · 1,5 = 3 m3/h. Dlatego szczytowe zapotrzebowanie wynosi 3 m3/h.

Pełne wyjaśnienie:

"Szczytowe zapotrzebowanie o 50% wyższe" oznacza, że wartość w szczycie jest większa od średniej dokładnie o połowę wartości średniej. Kluczowe jest tu słowo o (wzrost względem wartości bazowej), a nie "do".

Krok 1: ustal wartość bazową
Średnie zużycie: 2 m3/h.

Krok 2: oblicz przyrost 50%
50% z 2 m3/h to: 0,50 × 2 = 1 m3/h.

Krok 3: dodaj przyrost do wartości średniej
2 + 1 = 3 m3/h.

To samo można zapisać jako mnożenie przez współczynnik wzrostu:
wartość po wzroście o p% = wartość × (1 + p/100).
Dla p = 50%: 2 × (1 + 0,5) = 2 × 1,5 = 3 m3/h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,5 m3/h – to wynik dodania 0,5 "wprost" (2 + 0,5), czyli potraktowania 50% jak liczby 0,5 m3/h, a nie 50% z wartości 2.
  • 3,5 m3/h – to zawyżenie; odpowiadałoby wzrostowi o 75% (2 × 1,75) albo przypadkowemu "doliczeniu" 1,5 bez uzasadnienia rachunkowego.
  • 4 m3/h – to podwojenie wartości średniej (wzrost o 100%), a nie o 50%.

Wskazówka egzaminacyjna: zwrot "o 50% więcej" najprościej zamień na mnożnik 1,5. Dla "o 20% mniej" byłby to mnożnik 0,8.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza, że zapotrzebowanie jest o 50% wyższe?
To znaczy, że wartość w szczycie jest większa od średniej o połowę wartości średniej. Matematycznie: Qszczyt = Qśr × (1 + 50/100) = Qśr × 1,5. Nie dodajesz "0,5" jako stałej, tylko liczysz 50% z wartości bazowej.
Jak obliczyć 50% z 2 m3/h w takich zadaniach?
50% to 0,5, więc liczysz: 0,5 × 2 m3/h = 1 m3/h. Następnie dodajesz to do wartości bazowej: 2 + 1 = 3 m3/h. To klasyczny schemat "wartość + procent wartości".
Jak najszybciej policzyć wzrost o 50% bez rozpisywania procentów?
Użyj mnożnika: wzrost o 50% oznacza × 1,5. Czyli 2 × 1,5 = 3. Ten trik działa zawsze: o p% więcej → × (1 + p/100). Jest szybki i zmniejsza ryzyko pomyłki na egzaminie.
Dlaczego odpowiedź 2,5 m3/h jest błędna?
Bo 2,5 wynika z dodania 0,5 "wprost" (2 + 0,5), jakby 50% oznaczało 0,5 m3/h. Tymczasem 50% jest liczone od 2, więc przyrost to 1 m3/h, a nie 0,5 m3/h.
Jakie są typowe błędy przy zadaniach o zapotrzebowaniu szczytowym?
Najczęściej myli się bazę procentową (liczy procent od złej wartości), dodaje się "0,5" zamiast 50% z wartości, albo myli się "o 50%" z "do 50%". Pomaga zapis: Qszczyt = Qśr × 1,5 i kontrola, czy wynik jest większy od średniego.
Kiedy w projektowaniu instalacji liczy się wartości szczytowe zamiast średnich?
Wartości szczytowe stosuje się przy doborze elementów, które muszą przenieść maksymalne obciążenia, np. średnic przewodów, armatury czy parametrów zasilania. Średnie wartości są bardziej do analiz bilansowych, a szczytowe – do bezpiecznego doboru i sprawdzenia wydajności.
Jaką jednostkę ma zapotrzebowanie 2 m3/h i co ona oznacza?
m3/h to strumień objętości: ile metrów sześciennych gazu przepływa w ciągu godziny. W zadaniach projektowych pomaga to przejść od "zużycia" do "wymaganego przepływu" w przewodzie. Ważne, by nie mylić tego z energią (kWh) ani mocą (kW).
Czy wynik można sprawdzić "na oko", bez liczenia?
Tak, orientacyjnie: wzrost o 50% to "półtora raza". Skoro średnia to 2, to półtora raza 2 da 3. Taki test sensowności jest dobry, ale na egzaminie i tak warto wykonać krótkie obliczenie, by uniknąć pomyłek przy innych procentach.
Jak obliczyć zapotrzebowanie, gdy wzrost wynosi inny procent, np. 30%?
Stosujesz ten sam wzór: Q = Qśr × (1 + p/100). Dla 30% mnożnik to 1,3. Przykład: jeśli Qśr = 2 m3/h, to Q = 2 × 1,3 = 2,6 m3/h. To uniwersalna metoda dla dowolnego p.
Jak przygotować się do zadań procentowych w kontekście sieci gazowych?
Ćwicz krótkie rachunki na współczynnikach: 10% → ×1,1; 20% → ×1,2; 50% → ×1,5. Ucz się też kontroli wyniku: przy wzroście wynik musi być większy, przy spadku mniejszy. W kontekście gazu zwracaj uwagę na jednostki (m3/h) i sens fizyczny.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wzrost "o 50%" oznacza, że do wartości średniej dodajesz jej połowę: 2 m3/h + 0,5·2 m3/h."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Procenty: zwiększanie i zmniejszanie o procent" (strona o wzroście procentowym), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages/arith-review-percent-problems/a/percent-word-problems-exercise (dostęp: 07.02.2026)
  • Wikipedia (PL) – "Procent", sekcja definicji i interpretacji procentów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 07.02.2026)
  • Portal Matzoo – "Procenty" (dział z obliczeniami procentowymi i podwyżkami), https://www.matzoo.pl/klasa1/procenty_13_240 (dostęp: 07.02.2026)

Materiały:

  • Zadania z procentów (podwyżki, narzuty, współczynniki) – dział: matematyka praktyczna
  • Karty wzorów: "wartość po wzroście o p% = wartość × (1 + p/100)"
  • Ćwiczenia rachunkowe z jednostkami (m^3/h, kW, Pa) dla obliczeń instalacyjnych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego