KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 36.
Podczas przeprowadzania oględzin maszyny elektrycznej zauważyłeś, że przewody są uszkodzone. Co powinieneś zrobić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzone przewody (szczególnie z naruszoną izolacją) stwarzają ryzyko porażenia, zwarcia, przegrzania i pożaru.
W oględzinach nie "maskuje się" takiej usterki taśmą ani nie liczy na to, że "jeszcze działa". Właściwym działaniem jest wymiana przewodów na nowe i dopiero potem dalsza eksploatacja.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas oględzin maszyny elektrycznej uszkodzenie przewodów jest sygnałem zagrożenia. Przewód z przetarciem, pękniętą izolacją lub uszkodzoną żyłą może w każdej chwili doprowadzić do:

  • porażenia prądem (kontakt z częścią przewodzącą pod napięciem),
  • zwarcia między żyłami lub do obudowy,
  • przegrzewania i miejscowego nadtopienia izolacji,
  • pożaru lub uszkodzenia innych elementów maszyny.

Dlatego odpowiedź "Wymienić uszkodzone przewody na nowe." jest właściwa: usuwa przyczynę zagrożenia, a nie tylko "poprawia wygląd" instalacji. W praktyce wymiana oznacza dobranie przewodu o odpowiednich parametrach (przekrój, izolacja, temperatura pracy), prawidłowe prowadzenie, mocowanie i zakończenia, a następnie sprawdzenie poprawności połączeń.

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie eliminują ryzyka:

  • "Zignorować problem, skoro maszyna działa poprawnie." – działanie maszyny nie jest dowodem bezpieczeństwa. Uszkodzenie może ujawnić skutki przy zmianie obciążenia, drganiach, podwyższonej temperaturze lub wilgotności.
  • "Próbować naprawić przewody taśmą izolacyjną." – taśma bywa doraźnym zabezpieczeniem w sytuacjach awaryjnych i tylko w ściśle kontrolowanych warunkach, ale w maszynie (drgania, ścieranie, oleje, temperatura) nie stanowi równoważnej naprawy. Nie przywraca też pierwotnej odporności mechanicznej i często ukrywa postępujące uszkodzenia.
  • "Zredukować obciążenie maszyny, aby przewody mogły dalej działać." – zmniejszenie obciążenia może ograniczyć nagrzewanie, ale nie usuwa uszkodzonej izolacji ani ryzyka dotyku i zwarcia. To typowy błąd: leczenie skutków zamiast przyczyny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się informacja o uszkodzonych przewodach, najbezpieczniejszą i standardową odpowiedzią jest ich wymiana na sprawne, a nie "obejście" problemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uszkodzone przewody mogą spowodować porażenie prądem, zwarcie, przegrzewanie oraz pożar. Nawet jeśli maszyna chwilowo działa, izolacja może ulec dalszemu zniszczeniu pod wpływem drgań, temperatury lub wilgoci, co nagle zwiększa zagrożenie.
"Działa" nie znaczy "bezpieczne". Uszkodzenie izolacji lub żył może dać skutki dopiero przy innym obciążeniu, przy wibracjach albo po dłuższym nagrzewaniu. Ignorowanie usterki zwiększa ryzyko wypadku i kosztownej awarii w najmniej oczekiwanym momencie.
Zwykle nie. Taśma może się odkleić, przetrzeć lub zareagować z olejem i temperaturą. Nie przywraca też wytrzymałości mechanicznej przewodu ani nie gwarantuje trwałej izolacji. W eksploatacji maszyn właściwym działaniem jest wymiana uszkodzonego przewodu.
Do typowych sygnałów należą: przetarcia, pęknięcia izolacji, nadtopienia, wybrzuszenia, odbarwienia od temperatury, widoczne żyły, luźne zakończenia oraz ślady iskrzenia. Jeśli uszkodzenie dotyczy izolacji lub przewodnika, najbezpieczniej jest przewód wymienić.
Gdy stwierdzisz usterkę wpływającą na bezpieczeństwo, np. uszkodzone przewody, odsłonięte części przewodzące, ślady przegrzania albo zapach spalenizny. Taka sytuacja wymaga wyłączenia, zabezpieczenia przed przypadkowym uruchomieniem i usunięcia przyczyny przed ponownym uruchomieniem.
Najczęściej są to: drgania i tarcie o krawędzie, zbyt mały promień gięcia, nieprawidłowe mocowanie, przeciążenia prądowe (nagrzewanie), działanie olejów i chemikaliów, wysoka temperatura otoczenia oraz błędy montażowe (złe końcówki, luźne zaciski).
Nie rozwiązuje problemu. Mniejsze obciążenie może chwilowo ograniczyć nagrzewanie, ale nie naprawia izolacji ani nie usuwa ryzyka porażenia i zwarcia. Uszkodzony przewód nadal może zetknąć się z obudową lub inną żyłą, zwłaszcza przy drganiach i ruchu elementów.
Po wymianie sprawdza się m.in. poprawność połączeń i zacisków, prowadzenie przewodów (brak ocierania), właściwe zabezpieczenia, a w razie potrzeby wykonuje pomiary kontrolne (np. ciągłość, rezystancję izolacji) zgodnie z procedurą zakładową i dokumentacją maszyny.
Częsty błąd to wybór "szybkiej naprawy" taśmą albo uznanie, że skoro maszyna działa, to można pracować dalej. Uczniowie mylą też działania doraźne z właściwą naprawą. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi, które usuwają przyczynę, a nie ją maskują.
Ucz się typowych usterek widocznych w oględzinach (izolacja, zaciski, ślady przegrzania), zasad bezpiecznej eksploatacji i tego, jakie działania są poprawne organizacyjnie. Pomaga lista kontrolna: "zagrożenie dla życia/pożaru = wyłączenie i usunięcie usterki, zwykle przez wymianę".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Właściwym działaniem jest wymiana przewodów na nowe i dopiero potem dalsza eksploatacja."

Źródła:

  • PN-EN 60204-1, "Bezpieczeństwo maszyn — Wyposażenie elektryczne maszyn — Część 1: Wymagania ogólne" (wymagania dot. bezpieczeństwa wyposażenia elektrycznego maszyn, w tym przewodów i ich stanu)
  • PN-EN 50110-1, "Eksploatacja urządzeń elektrycznych" (zasady bezpiecznej eksploatacji i postępowania przy stwierdzeniu nieprawidłowości)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne BHP dla prac przy urządzeniach elektrycznych (szkolne/zakładowe)
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) maszyn – rozdziały o przeglądach i okablowaniu
  • Normy dotyczące bezpieczeństwa maszyn i eksploatacji urządzeń elektrycznych (lektura wymagań ogólnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego