KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 11

PYTANIE NR 23.
Podczas przygotowywania materiałów do wypełnień tymczasowych, higienistka stomatologiczna musi zmieszać proszek i płyn w proporcjach podanych przez producenta. Jeśli zalecana proporcja wynosi 3 części proszku do 1 części płynu (wagowo), ile gramów proszku należy użyć, jeśli higienistka użyła już 10 gramów płynu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja wynosi 3 części proszku na 1 część płynu (wagowo). Skoro użyto 10 g płynu, to proszku musi być 3 razy więcej: 3 × 10 g = 30 g. Pozostałe wartości nie zachowują stosunku 3:1, więc nie spełniają zalecenia producenta.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano proporcję wagową mieszania: 3 części proszku na 1 część płynu. Oznacza to, że masa proszku ma być trzykrotnie większa od masy płynu.

Jeżeli płynu jest 10 g, to odpowiada to "1 części" w proporcji 3:1. Aby zachować proporcję, proszku potrzeba "3 części", czyli:

3 × 10 g = 30 g

Dlatego odpowiedź "30 g" jest zgodna z proporcją producenta.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10 g" daje stosunek 1:1, czyli zbyt mało proszku względem płynu; mieszanina byłaby zbyt rzadka.
  • "20 g" daje stosunek 2:1; nadal brakuje proszku, więc proporcja nie jest dotrzymana.
  • "40 g" daje stosunek 4:1; jest to nadmiar proszku, co może prowadzić do zbyt gęstej konsystencji i trudniejszego opracowania materiału.

W praktyce gabinetowej takie obliczenia pomagają szybko przeskalować porcję materiału, gdy jedna ze składowych została już odważona. Kluczowe jest też rozróżnienie, czy producent podaje proporcję wagową (gramy), czy objętościową (np. krople/miarki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Proporcja 3:1 oznacza, że na 1 jednostkę masy płynu przypadają 3 jednostki masy proszku. Gdy płynu jest 10 g, proszku powinno być 30 g, aby zachować dokładnie ten sam stosunek.
Traktujesz masę płynu jako "1 część". Następnie mnożysz ją przez 3, bo proszku ma być trzy razy więcej. Dla 10 g płynu: 3 × 10 g = 30 g. To najprostszy sposób skalowania receptury.
Dzielisz tylko wtedy, gdy szukasz "1 części" na podstawie sumy lub gdy znasz masę proszku i chcesz wyliczyć płyn. Tutaj znasz płyn (1 część) i masz wyliczyć proszek (3 części), więc właściwą operacją jest mnożenie.
W treści podano wyraźnie, że proporcja jest wagowo, czyli w gramach. To ważne, bo proporcje objętościowe (np. krople) nie muszą dawać takich samych wyników jak proporcje masowe.
Typowe błędy to: zamiana kolejności składników (1:3 zamiast 3:1), liczenie "na oko" bez przeliczenia, użycie dodawania zamiast mnożenia, oraz pomieszanie masy z objętością. Każdy z nich prowadzi do niewłaściwej konsystencji materiału.
Proporcje wpływają na konsystencję, czas wiązania i właściwości mechaniczne. Zbyt mało proszku może dać mieszaninę zbyt rzadką, a zbyt dużo proszku – zbyt gęstą i trudną do zaadaptowania. Dlatego trzymanie proporcji zwiększa przewidywalność pracy.
Stosujesz to samo skalowanie: proszku ma być 3 razy więcej niż płynu. Dla 8 g płynu wychodzi 3 × 8 g = 24 g proszku. Zasada jest stała, zmienia się tylko liczba wejściowa.
Tak. Jeśli proporcja to 3:1, proszku musi być więcej niż płynu i dokładnie trzykrotnie. Przy 10 g płynu wynik powinien być większy niż 10 g i sensownie "około 30 g". Wyniki 10 g lub 20 g są zbyt małe.
Sumy części używa się, gdy znasz łączną masę mieszanki i chcesz podzielić ją na składniki według proporcji. Wtedy liczysz, ile wynosi 1 część (masa całkowita podzielona przez 4) i dopiero wyznaczasz 3 części proszku i 1 część płynu.
Ćwicz krótkie zadania na stosunki (2:1, 3:1, 4:1) oraz umiejętność odwracania sytuacji (raz liczysz proszek, raz płyn). Zawsze zapisuj: proszek:płyn i jednostki (g). To ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Proporcja wynosi 3 części proszku na 1 część płynu (wagowo)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Proporcja (matematyka)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy – "Ratios and proportions" (lekcje o stosunkach i proporcjach), https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Ćwiczenia z proporcji (stosunki, skala) na poziomie szkoły ponadpodstawowej
  • Instrukcje producentów materiałów stomatologicznych – sekcje dotyczące proporcji mieszania
  • Zadania rachunkowe z jednostkami (masa, objętość) w kontekście pracy medycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego