KWALIFIKACJA ROL2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 23.
Podczas siewu żyta ciągnik połączony z siewnikiem zużywa w ciągu godziny 10 litrów oleju napędowego. Oblicz koszt zakupu paliwa potrzebnego do obsiania 60 ha, jeśli agregat ma wydajność 3 ha/godz., a cena 1 litra paliwa wynosi 4,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz czas siewu: 60 ha / 3 ha/godz. = 20 godz.
Następnie zużycie paliwa: 20 godz. × 10 l/godz. = 200 l.
Koszt: 200 l × 4,00 zł/l = 800,00 zł. Odpowiedź 800,00 zł wynika z poprawnego połączenia wydajności, czasu i spalania.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie łączy trzy wielkości: powierzchnię (ha), wydajność (ha/godz.), zużycie paliwa (l/godz.) oraz cenę (zł/l). Kluczowe jest zachowanie właściwej kolejności: najpierw czas pracy, potem litry paliwa, na końcu koszt.

1) Czas potrzebny na obsianie pola
Wydajność 3 ha/godz. oznacza, że w 1 godzinę zestaw obsieje 3 ha. Aby obsiać 60 ha, trzeba policzyć liczbę godzin:
czas = powierzchnia / wydajność
60 ha / 3 ha/godz. = 20 godz.

2) Ilość zużytego paliwa
Zużycie 10 litrów na godzinę dotyczy każdej przepracowanej godziny. Skoro praca trwa 20 godzin, to:
20 godz. × 10 l/godz. = 200 l.

3) Koszt zakupu paliwa
Cena 1 litra to 4,00 zł, więc całkowity koszt wyniesie:
200 l × 4,00 zł/l = 800,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 750,00 zł – zwykle wynika z błędu rachunkowego (np. przy mnożeniu lub dzieleniu) albo z niekonsekwentnego zaokrąglania po drodze.
  • 700,00 zł – często jest skutkiem pomylenia zależności: uczeń może zaniżyć czas (np. błędnie przyjąć 60/3=18 lub 60/3=15) albo zaniżyć liczbę litrów.
  • 650,00 zł – wskazuje na istotne pominięcie któregoś kroku (np. złe wyznaczenie czasu lub potraktowanie 10 l jako zużycia "na hektar").

Wskazówka egzaminacyjna: zapisuj jednostki przy każdym działaniu. Gdy dzielisz ha przez ha/godz., zostaje godzina; gdy mnożysz godziny przez l/godz., zostaje litr. Taka kontrola jednostek szybko wyłapuje błędy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas liczysz ze wzoru: czas = powierzchnia / wydajność. Jeśli masz 60 ha i wydajność 3 ha/h, to 60/3 = 20 h. Zawsze dopisz jednostki: ha ÷ (ha/h) daje h, co pomaga uniknąć pomyłek.
Bo spalanie jest podane jako l/h, czyli zależy od czasu pracy. Żeby przejść na litry, musisz znać liczbę godzin. Dopiero potem liczysz: godziny × l/h = litry, a na końcu litry × zł/l = koszt.
To informacja, że zestaw (ciągnik z maszyną) w średnich warunkach pracy spali około 10 litrów w każdej przepracowanej godzinie. Jeśli praca trwa 20 godzin, zużycie szacunkowe wyniesie ok. 200 litrów.
Najpierw oblicz liczbę litrów potrzebnych do wykonania pracy, a potem zastosuj: koszt = litry × cena za litr. Przykład: 200 l × 4,00 zł/l = 800,00 zł. Uważaj, by nie mieszać zł/l z innymi jednostkami.
W zadaniach egzaminacyjnych wydajność w ha/h zwykle opisuje zestaw roboczy podczas pracy (ciągnik + maszyna) i warunki organizacyjne. To praktyczny parametr używany do planowania czasu zabiegu polowego.
Najczęściej: (1) traktowanie l/h jak l/ha, (2) pomijanie kroku liczenia czasu, (3) zła kolejność działań, (4) gubienie jednostek, (5) błędy w mnożeniu/dzieleniu. Pomaga zapis pośrednich wyników z jednostkami.
Zrób kontrolę "na zdrowy rozsądek": 60 ha przy 3 ha/h to ok. 20 h (bo 3×20=60). 10 l/h przez 20 h to 200 l. Cena 4 zł/l daje 200×4=800 zł. Jeśli wynik jest daleko od 800, gdzieś jest błąd.
Gdy porównujesz opłacalność zabiegów lub wyceniasz usługę, często przelicza się koszt na 1 ha. Wtedy można policzyć: koszt całkowity ÷ liczba hektarów. To przydatne przy planowaniu budżetu i doborze technologii.
W praktyce wydajność efektywna bywa mniejsza przez nawroty, uzupełnianie materiału siewnego i postoje. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się wydajność już "uśrednioną". W realnych obliczeniach dodaje się zapas czasu lub stosuje współczynnik sprawności.
W tym typie zadania nazwa uprawy jest tłem sytuacyjnym. Wynik wynika z danych: powierzchnia, wydajność, spalanie i cena paliwa. Uprawa ma znaczenie dopiero w bardziej złożonych zadaniach (np. dawka wysiewu, obsada, ilość materiału siewnego).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicz czas siewu: 60 ha / 3 ha/godz. = 20 godz. Następnie zużycie paliwa: 20 godz. × 10 l/godz. = 200 l."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Hektar" – definicja jednostki powierzchni. https://pl.wikipedia.org/wiki/Hektar (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Olej napędowy" – pojęcie paliwa dieslowskiego. https://pl.wikipedia.org/wiki/Olej_nap%C4%99dowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do kształcenia w zawodach rolniczych – dział: eksploatacja maszyn i kosztorysowanie prac
  • Zbiory zadań z matematyki zawodowej (proporcje, jednostki, koszty)
  • Instrukcje obsługi/DTR maszyn – parametry wydajności i zużycia paliwa (do ćwiczeń interpretacji danych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego