KWALIFIKACJA INF2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 29.
Podczas skanowania reprodukcji obrazu z czasopisma, na skanie obrazu pojawiły się regularne wzory, tak zwana mora. Z jakiej funkcji skanera należy skorzystać, aby usunąć morę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mora na skanie z czasopisma powstaje przez nakładanie się rastra drukarskiego i siatki próbkowania skanera. Funkcja odrastrowywania (descreen) jest przeznaczona do redukcji tych regularnych wzorów. Korekcja gamma i krzywe tonalne zmieniają jasność/kontrast, a interpolacja rozdzielczości nie usuwa mory.

Pełne wyjaśnienie:

Mora (moiré) to widoczne na skanie regularne, falujące lub kratkowane wzory, które pojawiają się najczęściej wtedy, gdy skanuje się reprodukcje z prasy (czasopisma, katalogi, książki). Tego typu materiały są drukowane z użyciem rastra (półtonów), czyli drobnej siatki punktów. Podczas skanowania skaner próbuje próbkować obraz w swojej siatce pikseli. Gdy te dwie "siatki" (raster druku i próbkowanie skanera) nakładają się w niekorzystny sposób, powstaje efekt interferencji widoczny jako mora.

Właściwą funkcją skanera do ograniczenia mory jest odrastrowywanie (często spotykane w sterownikach także jako Descreen). To filtr, którego celem jest stłumienie wzorów wynikających z rastra drukarskiego i uzyskanie bardziej jednolitych przejść tonalnych.

  • "Odrastrowywania." – poprawne, bo odpowiada bezpośrednio na problem: usuwa/ogranicza wzory pochodzące z rastra druku.
  • "Korekcji Gamma." – niepoprawne, ponieważ gamma reguluje zależność jasności średnich tonów (jak "rozciągnięte" są półcienie). Może zmienić wygląd skanu, ale nie jest narzędziem do likwidacji interferencyjnych wzorów mory.
  • "Rozdzielczości interpolowanej." – niepoprawne, bo interpolacja sztucznie dopisuje piksele (powiększa obraz), a nie usuwa przyczyny mory. Zwiększanie rozdzielczości może czasem zmniejszyć widoczność artefaktów, ale nie jest to dedykowana funkcja do mory i bywa nieskuteczne.
  • "Skanowania według krzywej tonalnej." – niepoprawne, ponieważ krzywa tonalna służy do korekcji tonalnej (kontrast/światła/cienie). Nie rozwiązuje problemu periodycznego wzoru wynikającego z rastra.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się skan z czasopisma i są opisane regularne wzory, najczęściej chodzi o mory/rastr i funkcję typu Descreen/odrastrowywanie, a nie o korekcje jasności czy "podbijanie" rozdzielczości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mora (moiré) to regularne, falujące lub kratkowane wzory widoczne na skanie reprodukcji z druku. Powstaje, gdy raster drukarski (siatka punktów półtonów) "kłóci się" z siatką próbkowania skanera, tworząc efekt interferencji.
Należy użyć funkcji odrastrowywania (często nazywanej też Descreen). Jest to filtr przeznaczony do skanowania materiałów drukowanych rastrem, który redukuje periodyczne wzory i poprawia gładkość przejść tonalnych.
Gazety i czasopisma są drukowane rastrem (półtonami). Skaner próbuje odczytać obraz jako piksele, więc nakładają się dwie struktury: punkty rastra druku i siatka próbkowania skanera. To nakładanie może wytworzyć widoczne wzory interferencyjne.
Zwykle nie usuwa jej wprost. Wyższa rozdzielczość może czasem zmniejszyć widoczność artefaktów, ale mora wynika z relacji dwóch siatek (rastra i próbkowania). Do tego celu służy przede wszystkim filtr odrastrowywania/Descreen.
Korekcja gamma zmienia jasność głównie w średnich tonach, czyli wpływa na "krzywiznę" przejść tonalnych. Nie jest to narzędzie do likwidacji regularnych wzorów interferencyjnych. Mora może stać się jaśniejsza lub ciemniejsza, ale nadal będzie obecna.
Mora ma zwykle regularny, powtarzalny charakter (falujące pasma, siatka, rozetki) i często pojawia się na jednolitych obszarach druku. Szum jest bardziej losowy, a zabrudzenia skanera tworzą stałe smugi/plamy w tych samych miejscach kolejnych skanów.
Gdy skanujesz zdjęcie fotograficzne bez rastra (np. odbitkę) albo dokument tekstowy, odrastrowywanie może nie pomóc, a czasem zmiękczyć detale. To opcja typowo do materiałów drukowanych półtonami: gazet, katalogów, ulotek.
Pomocne bywa skanowanie w wyższej rozdzielczości optycznej (nie interpolowanej) i ewentualne późniejsze przeskalowanie w edytorze, a także lekkie rozmycie przed zmianą rozmiaru. Jednak podstawowym i najprostszym rozwiązaniem w sterowniku jest filtr Descreen.
Interpolacja nie zwiększa realnej ilości informacji z oryginału – program jedynie "dorysowuje" piksele na podstawie sąsiednich. Mora pochodzi z próbkowania rastra druku, więc sztuczne powiększenie obrazu nie usuwa przyczyny i może utrwalić artefakty.
Warto znać typowe problemy (mora, szum, prześwietlenie, brak ostrości) i funkcje, które je korygują (odrastrowywanie/Descreen, odszumianie, korekcje tonalne). Dobrą metodą nauki są krótkie testy praktyczne: ten sam skan z różnymi ustawieniami sterownika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Mora na skanie z czasopisma powstaje przez nakładanie się rastra drukarskiego i siatki próbkowania skanera."

Źródła:

  • Wikipedia: "Moiré pattern" – https://en.wikipedia.org/wiki/Moir%C3%A9_pattern (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcja/Help sterownika skanera używanego w pracowni (sekcje dot. "Descreen/Odrastrowywanie")
  • Podstawy grafiki rastrowej: raster, aliasing, moiré (materiały dydaktyczne DTP)
  • Ćwiczenia praktyczne: skan tej samej ilustracji z różnymi ustawieniami filtrów i rozdzielczości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego