KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 18.
Podczas sporządzania cieczy roboczej do wykonania zabiegu chemicznej ochrony roślin, zauważyłeś, że środek ochrony roślin jest nieco zabrudzony. Co powinieneś zrobić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli środek ochrony roślin zawiera zanieczyszczenia stałe, przed wlaniem do zbiornika należy go przefiltrować. Ogranicza to ryzyko zapchania filtrów i dysz, zapewnia równomierny wydatek cieczy oraz stabilne dawkowanie substancji czynnej. Samo rozcieńczanie wodą lub zwiększanie dawki nie usuwa cząstek brudu.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas przygotowania cieczy roboczej kluczowe jest, aby mieszanina była jednorodna i nie zawierała cząstek stałych, które mogą zaburzyć pracę opryskiwacza. Gdy zauważysz, że środek ochrony roślin jest zabrudzony (np. ma widoczny osad, grudki, drobiny), właściwym działaniem jest przefiltrowanie środka przed dodaniem do cieczy roboczej. Taka filtracja działa profilaktycznie: chroni filtry w instalacji, zawory i przede wszystkim dysze, które mają bardzo małe przekroje i łatwo się zapychają.

Dlaczego filtracja jest istotna w praktyce ogrodniczej?

  • Zapobieganie zapychaniu – zanieczyszczenia mogą zablokować filtr ssawny, filtr sekcyjny lub sitka dysz, co wymusza przestoje i czyszczenie.
  • Równomierność oprysku – częściowe zapchanie dysz zmienia wydatek i rozkład kropli, przez co część roślin dostaje zbyt małą dawkę, a część może zostać nadmiernie potraktowana.
  • Stabilna dawka substancji – jeżeli oprysk jest nierówny, spada skuteczność zabiegu i rośnie ryzyko błędów technologicznych.

Dlaczego pozostałe działania są nieprawidłowe?

  • "Dodać więcej wody do cieczy roboczej, aby rozcieńczyć zabrudzenia" – rozcieńczenie nie usuwa cząstek stałych, a dodatkowo może zmienić stężenie preparatu i pogorszyć skuteczność, jeśli dawka zostanie faktycznie zaniżona.
  • "Użyć środka ochrony roślin bez przefiltrowania" – zwiększa ryzyko zapchania układu, nierównego rozpylania i awarii w trakcie zabiegu.
  • "Dodać więcej środka ochrony roślin do cieczy roboczej, aby zrekompensować zabrudzenia" – to błąd logiczny: zabrudzenia nie oznaczają "za małej ilości" substancji, a podniesienie dawki może prowadzić do niepożądanych skutków (np. fitotoksyczności) oraz niezgodności z zaleceniami stosowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy problem dotyczy jakości fizycznej mieszaniny (osad, drobiny, grudki), właściwą reakcją zwykle jest działanie techniczne (filtracja/oczyszczenie), a nie manipulowanie dawką lub samym rozcieńczaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciecz robocza to mieszanina przygotowana do zabiegu (najczęściej woda + środek ochrony roślin), którą wlewa się do zbiornika opryskiwacza i nanosi na rośliny. Musi być jednorodna, właściwie wymieszana i przygotowana zgodnie z zaleceniami, aby zabieg był skuteczny i bezpieczny.
Cząstki stałe mogą zapychać filtry oraz dysze, co zmienia wydatek cieczy i wielkość kropli. Skutkiem bywa nierównomierne pokrycie roślin, spadek skuteczności ochrony i konieczność przerywania pracy na czyszczenie. To także ryzyko błędnej dawki na części powierzchni.
Najczęściej widać nierówny strumień lub brak rozpylania na jednej z dysz, pasy niepokrytej roślinności oraz spadek równomierności belki. Czasem rośnie ciśnienie w układzie lub zmienia się dźwięk pracy pompy. W praktyce wymaga to zatrzymania zabiegu i kontroli filtrów/sitek.
Stosuje się odpowiednie sito/lejek z filtrem lub inny element filtrujący dopasowany do praktyki gospodarstwa i rodzaju preparatu. Celem jest zatrzymanie grudek i cząstek stałych przed trafieniem do zbiornika i układu rozpylającego. Należy też zadbać o BHP i unikać rozlewania.
Nie. Rozcieńczanie może zmniejszyć stężenie substancji w cieczy, ale nie usuwa cząstek brudu, które nadal mogą zatkać filtry i dysze. Dodatkowo łatwo wtedy o niezamierzone zaniżenie dawki na hektar i słabszą skuteczność zabiegu. Problem fizyczny rozwiązuje filtracja/oczyszczenie.
Zabrudzenie nie oznacza, że substancji czynnej jest "za mało", tylko że w preparacie są niepożądane cząstki. Zwiększenie dawki może podnieść ryzyko uszkodzenia roślin i pogorszyć bezpieczeństwo pracy, a jednocześnie nie rozwiąże zapychania dysz. Prawidłowe działanie to usunięcie zanieczyszczeń.
Najbardziej wrażliwe są dysze oraz ich sitka, bo mają małe otwory i łatwo się blokują. Zanieczyszczenia obciążają też filtry w instalacji (ssawny, sekcyjny) oraz mogą utrudniać pracę zaworów. W efekcie pogarsza się równomierność oprysku i rośnie liczba przerw na czyszczenie.
Szczególna ostrożność jest potrzebna, gdy preparat ma osad, był długo przechowywany, jest w niskiej temperaturze lub widać grudki po wstrząśnięciu. Ryzyko rośnie też przy pracy drobnokroplistej i z dyszami o małych wydatkach. W takich sytuacjach filtracja pomaga uniknąć problemów w trakcie zabiegu.
Częsty błąd to założenie, że "więcej wody" lub "więcej środka" naprawi każdą nieprawidłowość w mieszaninie. Inny błąd to pomijanie aspektu technicznego opryskiwacza (dysze/filtry) i skupienie się tylko na stężeniu. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba ocenić, czy problem jest chemiczny czy mechaniczny.
Utrwal podstawy: kolejność przygotowania cieczy roboczej, mieszanie, filtracja, dobór dysz i znaczenie filtrów. Ćwicz rozpoznawanie skutków typowych błędów (zapychanie, nierówny oprysk, zła dawka). Powtarzaj też zasady BHP i czytanie zaleceń z etykiety-instrukcji, bo często decydują o poprawnej odpowiedzi.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jeżeli środek ochrony roślin zawiera zanieczyszczenia stałe, przed wlaniem do zbiornika należy go przefiltrować.

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (EUR-Lex) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1107 (dostęp: 01.03.2026)
  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (EUR-Lex) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Instrukcje użytkowania opryskiwaczy (rozdziały o filtrach, sitach i przygotowaniu cieczy roboczej)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (zasady przygotowania i wykonania zabiegów)
  • Etykiety-instrukcje stosowania środków ochrony roślin (sekcje o sporządzaniu cieczy roboczej i kompatybilności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego