Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 6.
Podczas ważenia substancji w naczynku wagowym na wadze technicznej, dla zrównoważenia masy na szalce położono odważniki: 10 g, 5 g, 500 mg, 200 mg, 200 mg, 50 mg, 20 mg, 10 mg i 10 mg. Masa substancji z naczynkiem wyniosła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odważniki trzeba zsumować w jednej jednostce.
10 g + 5 g = 15,00 g. Część w mg: 500+200+200+50+20+10+10 = 990 mg = 0,99 g (bo 1 g = 1000 mg). Razem: 15,00 g + 0,99 g = 15,99 g.

Pełne wyjaśnienie:

Na wadze technicznej masa układu "substancja + naczynko" jest równa sumie mas wszystkich odważników położonych na drugiej szalce. Warunkiem poprawnego wyniku jest ujednolicenie jednostek, bo w zadaniu występują gramy i miligramy.

Krok 1: suma odważników w gramach.
Odważniki 10 g i 5 g dają: 10 g + 5 g = 15,00 g.

Krok 2: suma odważników w miligramach.
Dodajemy: 500 mg + 200 mg + 200 mg + 50 mg + 20 mg + 10 mg + 10 mg = 990 mg.

Krok 3: konwersja mg na g.
Obowiązuje relacja SI: 1 g = 1000 mg, więc 990 mg = 990/1000 g = 0,99 g.

Krok 4: masa całkowita.
15,00 g + 0,99 g = 15,99 g.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik "15,94 g" zwykle wynika z pominięcia części odważników w mg (np. nieuwzględnienia 50 mg albo 20 mg) albo z błędu w dodawaniu setnych.
  • Wynik "16,04 g" odpowiada sytuacji, gdy ktoś omyłkowo zawyży część miligramową (np. źle przeliczy 50 mg na 0,10 g lub doda dodatkowe 0,05 g).
  • Wynik "16,94 g" sugeruje poważny błąd skali (np. potraktowanie 990 mg jako 1,99 g albo inny błąd przesunięcia przecinka).

W praktyce przemysłu chemicznego taki rachunek jest codzienny: poprawne ważenie wpływa na jakość partii, bezpieczeństwo procesu i zgodność z recepturą. Dobra metoda kontrolna to szybkie sprawdzenie: 990 mg to niecały gram, więc wynik musi być bardzo bliski 16 g, ale mniejszy niż 16 g, czyli 15,99 g.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć miligramy na gramy w zadaniach z ważenia?
Aby przeliczyć mg na g, dzielisz liczbę miligramów przez 1000, bo 1 g = 1000 mg. Przykład: 500 mg = 500/1000 g = 0,50 g, a 990 mg = 0,99 g. Dopiero po konwersji sumuj wszystko w jednej jednostce.
Dlaczego w ważeniu na wadze technicznej suma odważników daje masę próbki?
Waga działa na zasadzie równowagi: gdy szalki są zrównoważone, siły ciężkości (a więc i masy) po obu stronach są równe. Dlatego masa "substancja + naczynko" jest równa sumie mas użytych odważników, o ile pomiar wykonano poprawnie.
Co jest najczęstszym błędem w zadaniach z g i mg?
Najczęściej popełnia się błąd mieszania jednostek, czyli dodawania wartości w g i mg bez przeliczenia mg na g. Drugi typowy błąd to zła relacja: uznanie, że 1 g = 100 mg. Warto zawsze zrobić kontrolę: mg to "tysięczne" grama.
Jak szybko sprawdzić, czy wynik ważenia ma sens?
Zrób oszacowanie rzędu wielkości. Jeśli masz 10 g + 5 g oraz dodatki w mg, to dodatki w mg dadzą mniej niż 1 g. Wynik musi więc być między 15,00 g a 16,00 g. Taka kontrola wyłapuje błędy przesunięcia przecinka.
Jakie odważniki w mg najczęściej spotyka się w zestawach laboratoryjnych?
W praktyce spotyka się znormalizowane wartości, które pozwalają składać różne masy: m.in. 500 mg, 200 mg, 100 mg, 50 mg, 20 mg, 10 mg itd. Dzięki temu można uzyskać dokładną sumę przez dobór kilku elementów, bez zaokrąglania.
Kiedy wynik 16,94 g mógłby się pojawić w obliczeniach?
Taki wynik zwykle oznacza błąd skali, np. potraktowanie 990 mg jako 1,99 g (dodanie "jednego grama" za dużo) albo błędne przesunięcie przecinka przy konwersji. W poprawnym rachunku 990 mg to 0,99 g, więc nie da się przekroczyć 16,00 g.
Jak zapisać 50 mg w gramach bez pomyłki?
Najpewniejsza metoda to dzielenie przez 1000: 50 mg = 50/1000 g = 0,05 g. Możesz też pamiętać, że 100 mg = 0,1 g, więc 50 mg to połowa, czyli 0,05 g. Unikaj zapisu 0,5 g (to byłoby 500 mg).
Dlaczego nie wolno zaokrąglać wartości pośrednich w takim zadaniu?
Zaokrąglenia pośrednie kumulują błąd. Gdy każdą małą wartość w mg zapiszesz "mniej więcej", to suma może odjechać o kilka setnych grama. W ważeniu (kontrola jakości, receptury) setne grama mogą mieć znaczenie, więc przeliczaj dokładnie i zaokrąglaj dopiero na końcu.
Jakie umiejętności egzaminacyjne sprawdza takie zadanie dla operatora chemicznego?
To zadanie sprawdza praktyczne kompetencje: sprawne przeliczanie jednostek masy, dokładność rachunkową oraz rozumienie zasady ważenia (masa próbki równa sumie odważników). W pracy operatora to podstawa dozowania surowców i weryfikacji receptur.
Jak policzyć sumę odważników, gdy część jest w g, a część w mg?
Najpierw zsumuj oddzielnie gramy i miligramy. Następnie przelicz mg na g (dzieląc przez 1000) i dodaj do wyniku w gramach. Alternatywnie możesz wszystko przeliczyć na mg i dopiero na końcu wrócić do g, ale w praktyce łatwiej przejść na gramy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odważniki trzeba zsumować w jednej jednostce.10 g + 5 g = 15,00 g.

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition, 2019), rozdział o jednostkach i przedrostkach (mili-). https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-05)
  • Główny Urząd Miar, "Jednostki miar – układ SI (przedrostki, zależności między jednostkami)". https://www.gum.gov.pl/pl/ (wyszukiwarka serwisu: "układ SI przedrostki mili") (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL), "Miligram" – relacja mg do g (1 mg = 0,001 g). https://pl.wikipedia.org/wiki/Miligram (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały Głównego Urzędu Miar o jednostkach SI (g, mg) i przelicznikach
  • Karty pracy/ćwiczenia z przeliczania jednostek i działań na ułamkach dziesiętnych
  • Podstawy techniki laboratoryjnej: rozdział o ważeniu i pracy z odważnikami
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego