KWALIFIKACJA SPO3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 18.
Podczas wieczornej toalety stóp u 70-letniej podopiecznej, która jest diabetykiem, opiekunka zaobserwowała, że skóra jej stóp jest blada, sucha, zrogowaciała, a w okolicy lewego palucha jest widoczne pęknięcie i zaczerwienienie. Opisane objawy wskazują na wystąpienie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Stopa cukrzycowa" obejmuje zmiany wynikające m.in. z zaburzeń ukrwienia i czucia: suchość, zrogowacenia oraz skłonność do pęknięć i stanów zapalnych. Pęknięcie przy paluchu z zaczerwienieniem u osoby z cukrzycą to sygnał ryzyka owrzodzenia i infekcji, a nie typowy obraz drożdżycy czy "zaniedbań".

Pełne wyjaśnienie:

Opis (blada, sucha skóra, zrogowacenia, pęknięcie i zaczerwienienie w okolicy palucha u osoby z cukrzycą) najbardziej odpowiada problemom określanym jako stopa cukrzycowa. W praktyce opiekuńczej to ważny "sygnał ostrzegawczy", bo nawet drobne uszkodzenia skóry mogą u diabetyków szybko przechodzić w trudno gojące się rany.

Dlaczego obraz pasuje do "stopy cukrzycowej"?

  • Suchość i zrogowacenia sugerują zaburzenia troficzne skóry oraz większe ryzyko mikrourazów.
  • Bladość może współwystępować z gorszym ukrwieniem obwodowym.
  • Pęknięcie skóry jest "wrotami zakażenia" i wymaga szczególnej ostrożności w pielęgnacji.
  • Zaczerwienienie przy pęknięciu może oznaczać miejscowe podrażnienie lub wczesny stan zapalny, co u osoby z cukrzycą należy traktować poważnie.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują najlepiej?

  • Odpowiedź "drożdżyca stóp" zwykle kojarzy się z typowymi objawami zakażenia drożdżakami w obrębie skóry (często w fałdach, z maceracją), a w opisie dominują cechy suchości, zrogowaceń i pęknięcia u diabetyka.
  • Odpowiedź "grzybica stóp" częściej daje obraz złuszczania, świądu, maceracji między palcami i charakterystycznych ognisk; w pytaniu nie ma informacji o świądzie ani zmianach typowych dla przestrzeni międzypalcowych, natomiast podkreślono cukrzycę i pęknięcie przy paluchu.
  • Odpowiedź "zaniedbania higienicznego" jest zbyt ogólna i nie tłumaczy pęknięcia z rumieniem w kontekście cukrzycy; zrogowacenia mogą powstawać mimo prawidłowej higieny, np. przy nieprawidłowym obciążeniu stopy i suchości skóry.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o osobie z cukrzycą zwracaj uwagę na pęknięcia, otarcia, rumień, zrogowacenia i każdą "nową" zmianę. W opiece najważniejsze jest wczesne zgłoszenie i zapobieganie pogłębianiu się uszkodzeń (delikatna pielęgnacja, ochrona przed urazem, obserwacja).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopa cukrzycowa to zespół problemów stóp u osoby z cukrzycą, zwykle związany z gorszym czuciem i ukrwieniem. Skóra bywa sucha, łatwo pęka, pojawiają się zrogowacenia, a drobne urazy mogą przechodzić w rany i infekcje. W opiece liczy się szybkie zauważenie zmian.
Niepokojące są m.in. pęknięcia skóry, zaczerwienienie, ocieplenie miejsca, obrzęk, sączenie, bolesność (lub jej brak mimo urazu), zmiana koloru skóry oraz nowe odciski/zrogowacenia. U diabetyka nawet "mała ranka" wymaga zgłoszenia i obserwacji.
Pęknięcie działa jak otwarte wrota dla drobnoustrojów i zwiększa ryzyko zakażenia. U osoby z cukrzycą gojenie może być wolniejsze, a zaburzone czucie sprawia, że problem bywa bagatelizowany. Dlatego trzeba ograniczyć urazy, zadbać o higienę i szybko zgłosić zmianę personelowi medycznemu.
Grzybica częściej daje świąd, złuszczanie i zmiany w przestrzeniach międzypalcowych, czasem pęcherzyki lub nadżerki. W stopie cukrzycowej typowe są suchość, zrogowacenia, pęknięcia i ryzyko ran wynikające z przeciążenia, gorszego ukrwienia i czucia. W praktyce i tak warto zgłosić wątpliwości do oceny medycznej.
Nie. Zrogowacenia często wynikają z ucisku, tarcia, nieprawidłowego obuwia, suchości skóry i zmienionego obciążenia stopy. U osoby z cukrzycą są szczególnie ważne, bo pod zrogowaceniem łatwiej o mikrourazy. Higiena jest istotna, ale sama jej ocena nie wystarcza do rozpoznania przyczyny.
Stosuj letnią wodę (sprawdź temperaturę), myj delikatnie, dokładnie osuszaj (zwłaszcza między palcami), oglądaj skórę i paznokcie. Unikaj agresywnego ścierania zrogowaceń i narzędzi mogących skaleczyć. Zmiany typu pęknięcie, rumień lub sączenie zgłaszaj zgodnie z procedurą w miejscu pracy.
Pilnego zgłoszenia wymagają: narastające zaczerwienienie, ocieplenie, obrzęk, ból lub nagły brak czucia, sączenie, nieprzyjemny zapach, czarne zabarwienie tkanek, gorączka albo szybko powiększająca się rana. U diabetyka lepiej zgłosić "za wcześnie" niż przeoczyć początek infekcji.
Najbezpieczniejsze jest obuwie dobrze dopasowane, niewąskie, bez uciskających szwów i z odpowiednią przestrzenią na palce. Skarpety powinny być miękkie, bez ciasnych ściągaczy i grubych szwów. Opiekun może pomóc w codziennej kontroli, czy but nie powoduje otarć i czy wewnątrz nie ma ciał obcych.
Codzienna obserwacja pozwala wcześnie wykryć pęknięcia, otarcia, zaczerwienienie czy odciski. U osoby z cukrzycą drobne zmiany mogą szybko się pogłębiać, a zaburzone czucie sprawia, że podopieczny nie zawsze zgłasza ból. Wczesna reakcja zmniejsza ryzyko ran i hospitalizacji.
Częste błędy to: zbyt gorąca woda, niedokładne osuszanie, wycinanie zrogowaceń ostrymi narzędziami, ignorowanie drobnych pęknięć, stosowanie drażniących preparatów oraz brak zgłoszenia rumienia lub rany. W opiece ważniejsza jest delikatność i obserwacja niż "mocne" zabiegi kosmetyczne.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: ""Stopa cukrzycowa" obejmuje zmiany wynikające m.in. z zaburzeń ukrwienia i czucia: suchość, zrogowacenia oraz skłonność do pęknięć i stanów zapalnych."

Źródła:

  • International Working Group on the Diabetic Foot (IWGDF). IWGDF Guidelines 2023 (prevention and management of diabetic foot disease) – https://iwgdfguidelines.org/guidelines/ (dostęp 2026-02-28)
  • Merck Manual Professional Version. "Diabetic Foot" (overview) – https://www.merckmanuals.com/professional/endocrine-and-metabolic-disorders/diabetes-mellitus-and-disorders-of-carbohydrate-metabolism/diabetic-foot (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z profilaktyki stopy cukrzycowej dla opiekunów i personelu pomocniczego
  • Podręczniki/publikacje z pielęgnowania osób starszych z chorobami przewlekłymi (cukrzyca)
  • Algorytmy oceny ryzyka powikłań stopy u osób z cukrzycą (materiały towarzystw diabetologicznych i ran przewlekłych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego