Ciężarowskaz (spotyka się też określenia wskaźnik ciężaru/obciążenia) jest przyrządem używanym na wiertni do bieżącej kontroli obciążeń w układzie wyciągowym. W praktyce operator obserwuje przede wszystkim obciążenie haka wiertniczego (tzw. hook load), czyli siłę przenoszoną przez hak i układ linowy podczas prowadzenia prac.
Dlaczego właśnie ta wartość jest właściwa? Ponieważ ciężarowskaz jest sprzężony z elementami układu wyciągowego (mechanicznie lub przez czujniki) i ma wskazywać, jakie obciążenie "widzi" hak. Jest to kluczowe m.in. przy podnoszeniu i opuszczaniu przewodu wiertniczego, ocenie płynności ruchu zestawu oraz wychwytywaniu nieprawidłowości (nagłe przyrosty/spadki obciążenia mogą sugerować np. przytarcia lub zaczepienia).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "ciśnienie denne w otworze" – jest parametrem hydraulicznym na dnie otworu. Do jego oceny stosuje się inne metody (np. pomiary ciśnienia w układzie płuczkowym i modele hydrauliczne lub czujniki otworowe). Ciężarowskaz nie jest manometrem i nie mierzy bezpośrednio ciśnienia na dnie.
- "skrzywienie otworu" – dotyczy geometrii trajektorii otworu. Informacje o skrzywieniu uzyskuje się z pomiarów kierunkowych, wykonywanych narzędziami i aparaturą przeznaczoną do kontroli kierunku/inklinacji, a nie z odczytu obciążenia haka.
- "położenie świdra" – to informacja o aktualnej głębokości/pozycji narzędzia. Zwykle wynika z pomiaru długości przewodu i głębokości (np. z systemów pomiaru przemieszczenia, licznika głębokości, ewentualnie danych z narzędzi otworowych). Ciężarowskaz nie jest wskaźnikiem głębokości; pokazuje obciążenie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się parametry mechaniczne (obciążenia, siły) z parametrami otworowymi (ciśnienia denne, trajektoria, pozycja narzędzia), najpierw przypisz przyrząd do grupy: powierzchniowy mechaniczny czy pomiar w otworze. Ciężarowskaz należy do tej pierwszej grupy.
