Czynności higieniczne u osoby chorej i niesamodzielnej to nie tylko wykonanie toalety, ale również ważny moment systematycznej obserwacji. W praktyce opiekun ma wtedy najlepszą okazję, aby zauważyć zmiany w stanie pacjenta, bo jest blisko, widzi skórę, reakcje na dotyk i wysiłek oraz sposób komunikacji.
Odpowiedź "Zarówno stan fizyczny, jak i psychiczny pacjenta." jest właściwa, ponieważ ocena powinna być całościowa. Stan fizyczny obejmuje m.in. tolerancję wysiłku (czy pacjent szybko się męczy), ból, duszność, drżenia, ograniczenia ruchu, stan skóry (zaczerwienienia, odparzenia, suchość), a także podstawowe reakcje organizmu na zmianę pozycji. Stan psychiczny obejmuje m.in. nastrój, poziom lęku, współpracę, kontakt słowny, orientację, ewentualne pobudzenie lub apatię. Te elementy bezpośrednio przekładają się na bezpieczeństwo (np. ryzyko upadku, gwałtowne ruchy) i jakość opieki.
Odpowiedź "Tylko stan fizyczny pacjenta." jest niepełna: pomija czynniki psychiczne, które mogą powodować opór, agresję, wycofanie albo dezorientację, a to zmienia sposób prowadzenia higieny i konieczne środki bezpieczeństwa. Odpowiedź "Tylko stan psychiczny pacjenta." jest również niepełna, bo podczas higieny można zauważyć ważne objawy somatyczne, w tym problemy skórne czy oznaki bólu. Odpowiedź "Żaden z powyższych nie jest istotny." jest sprzeczna z celami opieki: brak obserwacji zwiększa ryzyko przeoczenia pogorszenia stanu i obniża bezpieczeństwo pacjenta.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "oceny stanu" podczas opieki, zwykle chodzi o ujęcie holistyczne (ciało + psychika) oraz o to, że czynność pielęgnacyjna jest jednocześnie okazją do rozpoznania problemów i zgłaszania niepokojących zmian.
