KWALIFIKACJA MED14 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 16.
Podczas wykonywania czynności higienicznych u osoby leżącej, zauważasz, że pacjent ma odparzenia. Które z poniższych działań jest najbardziej odpowiednie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej właściwe jest zastosowanie preparatu przeciwodparzeniowego (kremu/maści barierowej), bo odparzenia to podrażnienie skóry zwykle od wilgoci i tarcia. Alkohol może nasilić uszkodzenie i ból, a ignorowanie lub brak interwencji zwiększa ryzyko nadkażenia i pogłębienia zmian.

Pełne wyjaśnienie:

Odparzenia u osoby leżącej najczęściej są wynikiem długotrwałego kontaktu skóry z wilgocią (pot, mocz, kał), tarcia i podrażnienia. W takiej sytuacji właściwym postępowaniem w ramach czynności opiekuńczych jest ochrona bariery skórnej oraz zmniejszenie dalszego drażnienia.

Odpowiedź "Zastosuj na odparzenia specjalny krem lub maść przeciwodparzeniową." jest prawidłowa, ponieważ preparaty przeciwodparzeniowe/barierowe tworzą warstwę ochronną, łagodzą podrażnienie i ograniczają wpływ wilgoci oraz czynników drażniących. Dodatkowo w praktyce zwykle łączy się to z delikatnym myciem, dokładnym (nieagresywnym) osuszeniem skóry i częstszą kontrolą miejsc narażonych.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "Zignoruj odparzenia, ponieważ są one nieuniknione u osób leżących." – to błąd, bo odparzeniom można i trzeba zapobiegać oraz je wcześnie pielęgnować. Brak reakcji zwiększa ryzyko pogorszenia stanu skóry, bólu oraz nadkażenia.
  • "Zastosuj na odparzenia alkohol, aby je zdezynfekować." – alkohol silnie odtłuszcza i wysusza, może szczypać oraz nasilać podrażnienie. Odparzenie nie jest typową raną wymagającą takiej dezynfekcji, a nieprawidłowy środek może pogłębić uszkodzenie naskórka.
  • "Pozostaw odparzenia bez żadnej interwencji, aby skóra mogła oddychać." – samo "pozostawienie" bez ochrony i pielęgnacji nie usuwa przyczyny (wilgoci/tarcia). Kluczowe jest zabezpieczenie skóry oraz ograniczenie czynników drażniących.

W praktyce opiekun medyczny powinien też obserwować rozległość zmian i, zgodnie z organizacją pracy, zgłosić niepokojące zmiany pielęgniarce lub lekarzowi, zwłaszcza gdy pojawia się sączenie, nasilony ból, pęknięcia skóry lub brak poprawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odparzenia to podrażnienie i uszkodzenie naskórka, zwykle spowodowane wilgocią (np. pot, mocz), tarciem i drażniącymi substancjami. Objawiają się zaczerwienieniem, pieczeniem, czasem nadżerką. W opiece ważna jest szybka reakcja i ochrona bariery skórnej.
Najpierw delikatnie oczyść skórę, dokładnie ją osusz (bez pocierania) i zastosuj preparat przeciwodparzeniowy/barierowy. Następnie ogranicz przyczynę (wilgoć, tarcie) poprzez częstszą zmianę bielizny/podkładów. Zmianę skórną warto też zgłosić zgodnie z procedurą placówki.
Alkohol działa odtłuszczająco i drażniąco, może powodować silne szczypanie oraz nasilać przesuszenie i mikrouszkodzenia naskórka. Odparzenia to podrażnienie skóry, a nie sytuacja, w której rutynowo stosuje się alkohol. Może to opóźnić gojenie i zwiększyć dyskomfort pacjenta.
Najczęściej używa się preparatów barierowych/przeciwodparzeniowych, które tworzą warstwę ochronną przed wilgocią i zmniejszają tarcie. Dobór zależy od stanu skóry i zaleceń w placówce. Ważne jest nakładanie cienkiej warstwy i łączenie z prawidłową higieną oraz osuszaniem.
Zgłoś, gdy zmiany szybko się powiększają, pojawia się sączenie, pęknięcia skóry, silny ból, nieprzyjemny zapach, gorączka lub brak poprawy mimo pielęgnacji. Warto też zgłaszać odparzenia u pacjentów wysokiego ryzyka (nietrzymanie moczu/kału, wyniszczenie), bo wymagają częstszej obserwacji.
Odparzenie jest zwykle związane z wilgocią i obejmuje powierzchowne zaczerwienienie w fałdach skóry lub okolicy krocza, często z pieczeniem. Odleżyna częściej powstaje od ucisku nad wyniosłościami kostnymi (np. kość krzyżowa, pięty) i może prowadzić do głębszych uszkodzeń. W razie wątpliwości zgłoś zmianę.
Typowe błędy to: zbyt rzadkie zmiany podkładów/pieluch, pozostawianie wilgotnej skóry, intensywne pocieranie ręcznikiem, używanie drażniących środków (np. alkoholu) oraz brak preparatu barierowego. Pogarsza też tarcie przy przesuwaniu pacjenta bez technik zmniejszających tarcie.
Samo pozostawienie skóry bez interwencji zwykle nie wystarcza, bo nie usuwa przyczyny (wilgoć, tarcie) i nie chroni bariery skórnej. Kluczowe jest delikatne oczyszczenie, osuszenie oraz zastosowanie preparatu barierowego. Dodatkowo trzeba zadbać o suchość bielizny i ograniczenie drażnienia.
Zapobieganie obejmuje: regularną higienę, dokładne osuszanie, szybkie usuwanie wilgoci (zmiana podkładów/pieluch), stosowanie preparatów barierowych w miejscach narażonych oraz ograniczanie tarcia przy zmianie pozycji. Pomaga też systematyczna kontrola skóry i szybka reakcja na zaczerwienienie.
Szukaj odpowiedzi, która łączy trzy elementy: ochrona skóry (krem/maść barierowa), usunięcie przyczyny (wilgoć/tarcie) i bezpieczeństwo (bez drażniących środków). Odrzucaj opcje typu "zignoruj" lub "nic nie rób", bo profilaktyka i reakcja są standardem opieki.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Najbardziej właściwe jest zastosowanie preparatu przeciwodparzeniowego (kremu/maści barierowej), bo odparzenia to podrażnienie skóry zwykle od wilgoci i tarcia."

Źródła:

  • NICE guideline CG179: Pressure ulcers: prevention and management (sekcje: skin assessment, skin care), https://www.nice.org.uk/guidance/cg179 - accessed 2026-03-01
  • International Guideline: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries (NPIAP/EPUAP/PPPIA), informacje o pielęgnacji skóry i czynnikach ryzyka, https://www.internationalguideline.com/ - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Procedury pielęgnacji skóry i profilaktyki odparzeń obowiązujące w placówce (standardy wewnętrzne)
  • Materiały szkoleniowe o MASD (uszkodzenia skóry związane z wilgocią) i profilaktyce
  • Publikacje i wytyczne dotyczące profilaktyki uszkodzeń skóry i odleżyn (sekcje o pielęgnacji skóry)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego