U osoby z trudnościami oddychania celem gimnastyki oddechowej jest ułatwienie wentylacji, zmniejszenie subiektywnego poczucia duszności i poprawa kontroli oddechu. W praktyce opiekuńczej bardzo istotny jest dobór pozycji, bo pozycja ciała wpływa na pracę przepony, rozszerzalność klatki piersiowej oraz wydatek energetyczny.
Odpowiedź "Wykonywać ćwiczenia w pozycji siedzącej." jest właściwa, ponieważ pozycja siedząca (często półsiedząca z oparciem) zwykle:
- zmniejsza ucisk treści jamy brzusznej na przeponę w porównaniu z leżeniem,
- ułatwia pracę mięśni oddechowych i zwiększa komfort oddechowy,
- pozwala stabilnie oprzeć plecy i barki, co sprzyja spokojniejszemu, bardziej kontrolowanemu oddechowi,
- ułatwia obserwację pacjenta i szybkie przerwanie ćwiczeń, gdy pojawią się objawy nietolerancji.
Odpowiedź "Wykonywać ćwiczenia w pozycji leżącej." jest nieprawidłowa w tym uogólnieniu: u wielu pacjentów z dusznością leżenie nasila uczucie braku tchu (mniejsza swoboda ruchu klatki piersiowej, inna praca przepony). Leżenie bywa stosowane w wybranych ćwiczeniach, ale nie jest typową pozycją pierwszego wyboru przy trudności oddychania.
Odpowiedź "Wykonywać ćwiczenia w pozycji stojącej." również nie jest najlepszym zaleceniem dla osoby z dusznością, ponieważ stanie może zwiększać obciążenie wysiłkowe i ryzyko osłabienia lub zawrotów głowy (np. przy hiperwentylacji), a u pacjentów niesamodzielnych podnosi ryzyko upadku.
Odpowiedź "Wykonywać ćwiczenia w dowolnej pozycji." jest błędna, bo pomija bezpieczeństwo i indywidualizację. W opiece ważne są: tolerancja wysiłku, stan ogólny, saturacja (jeśli monitorowana), poziom zmęczenia i współistniejące ograniczenia ruchowe. Opiekun powinien też pamiętać o przerwie, zapewnieniu spokoju i przewietrzeniu pomieszczenia, jeśli to możliwe.
