KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 23.
Podczas wykonywania obrywki górnik nie ma obowiązku używać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy obrywce dominują zagrożenia mechaniczne: odpryski i odłamki oraz możliwość urazu dłoni.
Dlatego typowo wymagane są okulary ochronne i rękawice, a w wyrobisku również lampa nahełmna do bezpiecznej pracy. Półmaska filtrująca jest zwykle stosowana tylko wtedy, gdy występuje istotne narażenie na pył lub aerozole.

Pełne wyjaśnienie:

Obrywka w górnictwie podziemnym polega na usuwaniu luźnych fragmentów skał ze stropu lub ociosów. W tej czynności kluczowe są zagrożenia mechaniczne: uderzenie odłamkiem, odprysk, skaleczenia oraz urazy dłoni podczas operowania narzędziami i wybierania luźnych fragmentów.

Z tego powodu najbardziej "naturalnie obowiązkowe" środki ochrony indywidualnej to:

  • Okulary ochronne – chronią przed odpryskami i drobnymi odłamkami, które mogą dostać się do oczu w trakcie podważania lub opukiwania skały.
  • Rękawice ochronne – ograniczają ryzyko skaleczeń, otarć i urazów dłoni, a także poprawiają chwyt i kontrolę narzędzia.
  • Lampa nahełmna – w wyrobisku podziemnym własne oświetlenie jest elementem bezpiecznej pracy: umożliwia ocenę stanu stropu, dostrzeżenie spękań i kontrolę miejsca pracy.

Natomiast półmaska filtrująca jest środkiem ochrony dróg oddechowych, którego stosowanie w praktyce bywa uzależnione od warunków (np. poziomu zapylenia i rodzaju narażenia). Jeżeli praca nie generuje istotnego pyłu lub nie ma innych aerozoli wymagających filtracji, obowiązek jej użycia może nie występować w sposób stały.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne jako "brak obowiązku"?

  • Rękawice ochronne – ich pominięcie bez uzasadnienia zwiększa ryzyko urazów dłoni, a więc kłóci się z typową oceną ryzyka dla obrywki.
  • Lampa nahełmna – brak właściwego oświetlenia utrudnia kontrolę stropu i ocenę zagrożeń, co jest krytyczne w wyrobisku.
  • Okulary ochronne – obrywka wiąże się z odpryskami, więc ochrona oczu jest jednym z podstawowych zabezpieczeń.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: ŚOI dobiera się do dominującego zagrożenia. Przy obrywce są to głównie urazy od odłamków (oczy, ręce) oraz potrzeba dobrej widoczności, a ochrona dróg oddechowych najczęściej zależy od realnego zapylenia w danym miejscu i czasie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obrywka to usuwanie luźnych, niepewnych fragmentów skał ze stropu lub ociosów wyrobiska, aby zapobiec ich samoczynnemu obrywaniu. Jest to praca obarczona ryzykiem odprysków i spadających odłamków, dlatego wymaga właściwej organizacji stanowiska oraz doboru ŚOI.
Najczęściej dominują zagrożenia mechaniczne: spadające odłamki, odpryski uderzające w twarz i oczy, skaleczenia dłoni oraz urazy przy pracy narzędziami. Dodatkowo istotne jest ryzyko potknięć i ograniczona widoczność, dlatego ważne jest odpowiednie oświetlenie osobiste.
Podczas obrywki łatwo o odpryski i drobne fragmenty skał, które mogą dostać się do oka. Okulary ochronne ograniczają ryzyko urazu rogówki i poważnych uszkodzeń wzroku. Na egzaminie zwykle traktuje się je jako podstawową ochronę przy pracach z ryzykiem odprysków.
Rękawice chronią dłonie przed skaleczeniami ostrymi krawędziami skał, otarciami oraz urazami przy chwycie narzędzia. Poprawiają też przyczepność, co zmniejsza ryzyko upuszczenia narzędzia. W praktyce dobór rodzaju rękawic zależy od charakteru pracy i ocenionych zagrożeń.
W pracy pod ziemią własne oświetlenie jest kluczowe dla bezpieczeństwa: pozwala ocenić stan stropu i ociosów, dostrzec spękania i luźne elementy oraz bezpiecznie poruszać się w wyrobisku. Z tego powodu jest to element wyposażenia ściśle związany z bezpiecznym wykonywaniem wielu czynności, w tym obrywki.
Półmaski filtrujące stosuje się wtedy, gdy występuje istotne narażenie na pyły lub aerozole i trzeba ograniczyć ich wdychanie. W praktyce decyzja zależy od oceny ryzyka na danym stanowisku (np. poziomu zapylenia) oraz procedur zakładowych. Nie każda czynność automatycznie wymaga ochrony dróg oddechowych.
Najpierw identyfikuje się dominujące zagrożenia (mechaniczne, pyłowe, chemiczne, termiczne), a potem dobiera środki ochrony. Ochrona oczu i rąk bywa "podstawowa" przy zagrożeniach mechanicznych, natomiast ochrona dróg oddechowych często zależy od rzeczywistego narażenia na pył i wymaga uzasadnienia oceną ryzyka.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "na wyrost", czyli uznanie, że wszystkie ŚOI są zawsze wymagane. Inny błąd to mylenie ochrony przed odpryskami (oczy) z ochroną przed pyłem (drogi oddechowe). Warto zawsze powiązać środek ochrony z konkretnym zagrożeniem występującym w danej czynności.
Ucz się mapowania: zagrożenie → skutek → środek ochrony. Przećwicz typowe prace (obrywka, transport, prace przy maszynach) i przypisz do nich ochronę oczu, rąk, głowy, słuchu i dróg oddechowych. Pomaga też przegląd instrukcji stanowiskowych oraz przykładów pytań testowych.
Najpierw ustal, jakie zagrożenie jest najważniejsze w opisanej czynności, a potem wybierz element, który nie jest z nim bezpośrednio związany lub jest zależny od warunków. Unikaj intuicji "wszystko jest potrzebne". W takich pytaniach zwykle odpadają podstawowe ŚOI dla dominującego zagrożenia.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Półmaska filtrująca jest zwykle stosowana tylko wtedy, gdy występuje istotne narażenie na pył lub aerozole."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe BHP obowiązujące w kopalni dla czynności obrywki
  • Materiały szkoleniowe z doboru środków ochrony indywidualnej (ŚOI) w górnictwie
  • Poradniki producentów ŚOI dotyczące doboru ochron oczu, rąk i dróg oddechowych do zagrożeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego