KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 10.
Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, otrzymałeś następujące dane:
PunktX [m]Y [m]
A200.00300.00
B200.50300.50
Oblicz współrzędne punktu C, jeżeli wiadomo, że jest on środkowym punktem odcinka AB.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Środek odcinka AB ma współrzędne równe średniej arytmetycznej współrzędnych punktów A i B.
XC = (200,00 + 200,50)/2 = 200,25 m, a YC = (300,00 + 300,50)/2 = 300,25 m. Dlatego poprawny wynik to (200,25; 300,25).

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć współrzędne punktu C będącego środkiem odcinka AB, stosuje się prostą regułę z geometrii analitycznej: współrzędne środka są średnią arytmetyczną współrzędnych końców odcinka.

Krok 1 (oś X):
Przyrost między punktami wynosi 200,50 − 200,00 = 0,50 m. Środek leży w połowie, więc od A do C jest 0,25 m. Równoważnie liczymy średnią:
XC = (XA + XB)/2 = (200,00 + 200,50)/2 = 400,50/2 = 200,25 m.

Krok 2 (oś Y):
Analogicznie:
YC = (YA + YB)/2 = (300,00 + 300,50)/2 = 600,50/2 = 300,25 m.

Wniosek: Punkt C ma współrzędne X = 200,25 m oraz Y = 300,25 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • X = 200,50 m, Y = 300,50 m – to są współrzędne punktu B (koniec odcinka), a nie środek.
  • X = 200,00 m, Y = 300,00 m – to są współrzędne punktu A (drugi koniec odcinka), a nie środek.
  • X = 200,75 m, Y = 300,75 m – wartość jest "za duża": środek musi leżeć pomiędzy A i B, więc każda współrzędna środka musi być pomiędzy odpowiednimi współrzędnymi A i B (tu: X między 200,00 a 200,50; Y między 300,00 a 300,50).

Wskazówka egzaminacyjna: szybki test poprawności to sprawdzenie, czy wynik leży "pomiędzy" punktami A i B na obu osiach. Jeśli którakolwiek współrzędna wychodzi poza przedział, wynik na pewno jest błędny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współrzędne środka odcinka to średnie arytmetyczne współrzędnych końców: Xc=(Xa+Xb)/2 oraz Yc=(Ya+Yb)/2. Ta zasada działa zawsze w płaskim układzie współrzędnych i jest często używana w obliczeniach kameralnych.
To znaczy, że punkt leży dokładnie w połowie drogi między końcami odcinka i dzieli odcinek na dwie równe części. W układzie X,Y oznacza to, że jego współrzędne są uśrednieniem współrzędnych punktów końcowych.
Suma współrzędnych nie daje położenia pośredniego, tylko wartość "podwojoną" względem skali. Środek ma być w połowie, więc po dodaniu współrzędnych dwóch końców trzeba podzielić wynik przez 2, aby wrócić do właściwej skali i położenia.
Sprawdź, czy każda współrzędna środka leży między współrzędnymi końców. Jeśli Xa<Xc<Xb (lub odwrotnie) oraz Ya<Yc<Yb, to wynik ma sens. Jeśli Xc lub Yc wychodzi poza przedział, to obliczenie jest błędne.
Najczęściej: (1) wybiera się współrzędne punktu A lub B "na skróty", (2) dodaje się współrzędne bez podzielenia przez 2, (3) myli się oś X z Y, (4) pojawiają się pomyłki w zapisie dziesiętnym (np. 0,50 vs 0,05).
Tak. Współrzędne X i Y są niezależne, więc uśredniasz je osobno: Xc z wartości Xa i Xb, a Yc z Ya i Yb. To odpowiada temu, że w geometrii analitycznej środek jest średnią w każdym wymiarze układu.
Przykładowo przy wyznaczaniu punktów pośrednich do tyczenia, przy tworzeniu punktów pomocniczych na szkicu, w prostych kontrolach geometrii (np. symetria), a także w obliczeniach kameralnych, gdy trzeba szybko wyznaczyć punkt leżący "w połowie" między dwoma pomierzonymi punktami.
Zasada się nie zmienia: zawsze liczysz średnią arytmetyczną. Ważne, by oba punkty były w tym samym układzie i jednostce (np. metry). Jeśli dane są w innym formacie (np. z przecinkiem), zachowaj konsekwencję zapisu i ostrożność w rachunkach.
Nie, jeśli masz współrzędne X i Y punktów końcowych. Mapa lub szkic może pomóc w kontroli sensowności wyniku (czy leży pomiędzy punktami), ale samo obliczenie środka odcinka jest czysto rachunkowe i wynika bezpośrednio z danych liczbowych.
Ćwicz krótkie, powtarzalne schematy: średnia współrzędnych (środek), różnica współrzędnych (przyrost), kontrola przedziałem (czy wynik jest "pomiędzy"). Rób rachunki na liczbach dziesiętnych i zawsze zapisuj jednostki, bo to ogranicza błędy nieuwagi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Środek odcinka AB ma współrzędne równe średniej arytmetycznej współrzędnych punktów A i B.XC = (200,00 + 200,50)/2 = 200,25 m, a YC = (300,00 + 300,50)/2 = 300,25 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Środek odcinka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arodek_odcinka (dostęp: 2026-02-16)
  • Khan Academy: "Midpoint formula" – https://www.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-analytic-geometry/hs-geo-distance-and-midpoints/a/midpoint-formula (dostęp: 2026-02-16)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji: rachunek współrzędnych w układzie płaskim
  • Zbiory zadań z obliczeń geodezyjnych (temat: środek odcinka, punkt dzielący odcinek)
  • Powtórzenie matematyki: średnia arytmetyczna, działania na liczbach dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego