KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 50.
Podczas wykonywania prac biurowych pracownik zemdlał. Od której z wymienionych czynności trzeba zacząć udzielanie pierwszej pomocy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy omdleniu pierwszym działaniem jest ułożenie osoby na plecach i uniesienie nóg, co poprawia dopływ krwi do mózgu i sprzyja odzyskaniu przytomności.
Masowanie serca i sztuczne oddychanie wykonuje się przy braku prawidłowego oddechu, a wezwanie pogotowia jest kluczowe, gdy stan się nie poprawia lub są objawy alarmowe.

Pełne wyjaśnienie:

Omdlenie (krótkotrwała utrata przytomności) najczęściej wynika z przejściowego zmniejszenia przepływu krwi przez mózg. Dlatego typowym, pierwszym postępowaniem jest ułożenie poszkodowanego w pozycji poziomej na plecach oraz uniesienie nóg. Taki układ sprzyja powrotowi krwi żylnej do serca, a w konsekwencji poprawie ukrwienia mózgu i szybszemu powrotowi świadomości.

Odpowiedź "Ułożyć ciało w pozycji poziomej z nogami uniesionymi do góry." jest właściwa dla sytuacji, w której mamy do czynienia z typowym omdleniem bez cech nagłego zatrzymania krążenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym początkiem działania?

  • "Przeprowadzić masaż serca." – uciski klatki piersiowej wykonuje się w przypadku podejrzenia nagłego zatrzymania krążenia, czyli gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo. W omdleniu oddech zwykle jest zachowany, więc rozpoczynanie od masażu serca byłoby nieadekwatne.
  • "Przeprowadzić sztuczne oddychanie." – oddechy ratownicze są elementem resuscytacji. Jeżeli poszkodowany oddycha, priorytetem jest ułożenie i obserwacja, a nie wentylacja zastępcza.
  • "Zadzwonić po pogotowie." – wezwanie pomocy bywa konieczne (np. gdy omdlenie się powtarza, doszło do urazu, są bóle w klatce piersiowej, duszność, drgawki, brak szybkiej poprawy). Jednak w typowym omdleniu pierwsza pomoc zaczyna się od ułożenia poszkodowanego i oceny podstawowych funkcji życiowych, a wezwanie pogotowia jest kolejnym krokiem zależnym od przebiegu zdarzenia.

W praktyce po ułożeniu osoby należy zadbać o bezpieczeństwo miejsca, ocenić przytomność i oddech oraz obserwować stan. Jeśli brak prawidłowego oddechu – postępowanie przechodzi w schemat resuscytacji i niezwłocznego wezwania pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo i ułóż osobę na plecach w pozycji poziomej, najlepiej z uniesionymi nogami. To pomaga przywrócić dopływ krwi do mózgu. Następnie sprawdź przytomność i oddech oraz obserwuj, czy poszkodowany szybko dochodzi do siebie.
Kluczowa jest ocena oddechu. W typowym omdleniu poszkodowany zwykle oddycha prawidłowo i po chwili odzyskuje przytomność. Jeśli nie ma prawidłowego oddechu lub występują pojedyncze, nieregularne "westchnięcia", traktuj to jako stan zagrożenia życia i przejdź do wzywania pomocy oraz RKO.
Uniesienie nóg u osoby leżącej ułatwia powrót krwi żylnej do serca. To może zwiększyć efektywną perfuzję (ukrwienie) mózgu, co sprzyja szybszemu odzyskaniu przytomności. Działanie jest proste i często skuteczne w zasłabnięciu bez urazu.
Wezwij pomoc, gdy poszkodowany nie odzyskuje przytomności, ma problemy z oddychaniem, doszło do urazu (np. upadek i uderzenie głową), pojawiają się bóle w klatce piersiowej, duszność, objawy neurologiczne (np. niedowład, zaburzenia mowy) albo gdy to kolejne omdlenie bez jasnej przyczyny.
Nie. Uciski klatki piersiowej wykonuje się wtedy, gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo (podejrzenie nagłego zatrzymania krążenia). W samym omdleniu oddech i krążenie zazwyczaj są zachowane, więc właściwsze jest ułożenie, uniesienie nóg i obserwacja stanu.
Obserwuj do momentu pełnego odzyskania przytomności i stabilizacji samopoczucia. Zwróć uwagę na kolor skóry, potliwość, zawroty głowy, nudności i możliwość ponownego zasłabnięcia. Jeśli objawy utrzymują się, nasilają albo pojawiają się niepokojące symptomy, konieczne może być wezwanie pomocy medycznej.
Typowe błędy to sadzanie poszkodowanego zbyt szybko (ryzyko ponownego omdlenia), podawanie płynów osobie nieprzytomnej (ryzyko zachłyśnięcia), ignorowanie oceny oddechu oraz rozpoczynanie działań resuscytacyjnych bez przesłanek. Ważna jest spokojna ocena stanu i właściwa kolejność czynności.
Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo, zadbaj o drożność dróg oddechowych i ułóż go w pozycji bezpiecznej (bocznej), szczególnie gdy istnieje ryzyko wymiotów. Monitoruj oddech i stan poszkodowanego; w razie pogorszenia niezwłocznie wezwij pomoc.
Nie podawaj nic do picia, gdy osoba jest nieprzytomna lub półprzytomna. Po odzyskaniu pełnej świadomości i gdy nie ma nudności ani ryzyka zachłyśnięcia, można rozważyć małe ilości wody. Najpierw jednak najważniejsze jest ułożenie, ocena oddechu i obserwacja.
Ucz się schematów: bezpieczeństwo miejsca, ocena przytomności, ocena oddechu, wezwanie pomocy i działania zależne od wyniku oceny. Trenuj rozróżnianie: omdlenie vs brak oddechu (RKO). Pomagają krótkie scenariusze sytuacyjne z pracy biurowej oraz powtarzanie kolejności czynności.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – First aid (tekst wytycznych), https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-03-02
  • NHS (UK) – Fainting: First aid and what to do, https://www.nhs.uk/conditions/fainting/ - accessed 2026-03-02
  • Polski Czerwony Krzyż – materiały edukacyjne z pierwszej pomocy (dział: omdlenia/zasłabnięcia), https://pck.pl/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Wytyczne European Resuscitation Council (ERC) dotyczące pierwszej pomocy i podstawowych zabiegów resuscytacyjnych
  • Materiały edukacyjne Polskiego Czerwonego Krzyża z zakresu pierwszej pomocy
  • Poradniki pierwszej pomocy (np. NHS) dotyczące postępowania przy omdleniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego