KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 33.
Podczas wykonywania przez podopiecznych gimnastyki porannej opiekun zauważył, że jeden z nich chorujący na cukrzycę zbladł, jest przytomny, spocony na twarzy, ma chłodne, mokre i drżące dłonie, bełkotliwą mowę. W takim przypadku opiekun powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis (bladość, potliwość, drżenie rąk, chłodna wilgotna skóra, bełkotliwa mowa) jest typowy dla hipoglikemii u osoby z cukrzycą.
Gdy podopieczny jest przytomny i może połykać, należy przerwać wysiłek, posadzić go i podać szybko wchłanialne węglowodany (np. glukozę, słodycze), aby szybko podnieść poziom glukozy.

Pełne wyjaśnienie:

Przedstawione objawy (nagła bladość, poty na twarzy, chłodna wilgotna skóra, drżenie dłoni oraz bełkotliwa mowa) są charakterystyczne dla hipoglikemii u osoby chorującej na cukrzycę, zwłaszcza gdy dolegliwości pojawiają się w trakcie wysiłku fizycznego. W takiej sytuacji celem opiekuna jest szybkie i bezpieczne dostarczenie szybko wchłanialnych węglowodanów, aby przerwać spadek glikemii.

Odpowiedź "posadzić podopiecznego i podać mu glukozę rozpuszczoną w wodzie lub słodycze" jest właściwa, ponieważ opis dotyczy osoby przytomnej (można więc rozważyć podanie doustne), a glukoza lub słodycze należą do produktów działających szybko. Dodatkowo posadzenie/przerwanie ćwiczeń ogranicza dalsze zużycie glukozy przez mięśnie i zmniejsza ryzyko urazu.

Pozostałe propozycje nie rozwiązują przyczyny problemu albo dotyczą innych stanów:

  • "po krótkim odpoczynku zmniejszyć intensywność wykonywanych ćwiczeń" – może być sensowne przy zwykłym zmęczeniu, ale w hipoglikemii konieczna jest interwencja żywieniowa, bo sam odpoczynek nie uzupełnia niedoboru glukozy.
  • "położyć lub posadzić podopiecznego i unieść wyżej jego kończyny dolne" – jest typowym postępowaniem w omdleniu/zasłabnięciu z powodu spadku ciśnienia, natomiast w hipoglikemii kluczowe jest dostarczenie węglowodanów; uniesienie nóg nie podnosi glikemii.
  • "zapewnić dopływ świeżego powietrza i rozpiąć garderobę pod szyją" – bywa pomocne przy duszności, przegrzaniu lub lęku, ale nie koryguje niedocukrzenia.

W praktyce opiekun powinien też obserwować, czy stan się poprawia, oraz pamiętać o bezpieczeństwie: jeśli doszłoby do zaburzeń świadomości lub problemów z połykaniem, nie wolno podawać nic doustnie i trzeba wezwać pomoc medyczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Hipoglikemia to zbyt niski poziom glukozy we krwi, który może pojawić się np. po insulinie, lekach, pominiętym posiłku lub wysiłku.

Typowe są: poty, drżenie, bladość, osłabienie, zaburzenia mowy i zachowania. Wymaga szybkiej reakcji, bo może przejść w utratę przytomności.

Najczęściej są to objawy nagłe: zimne poty, drżenie rąk, bladość, niepokój, głód, osłabienie, a także bełkotliwa mowa lub problemy z koncentracją.

Wysiłek zwiększa zużycie glukozy, więc objawy mogą narastać szybko.

Przerwij wysiłek, posadź podopiecznego i podaj szybko wchłanialne węglowodany (np. glukozę, słodki napój, cukierki).

Następnie obserwuj poprawę. Jeśli objawy nie ustępują lub się nasilają, trzeba wezwać pomoc medyczną zgodnie z procedurami placówki.

Glukoza i słodycze dostarczają węglowodanów prostych, które wchłaniają się szybko i podnoszą poziom cukru we krwi.

To działanie przyczynowe: usuwa niedobór glukozy w mózgu i mięśniach, dzięki czemu objawy (drżenie, potliwość, zaburzenia mowy) mogą szybko ustąpić.

Nie. Jeśli osoba jest nieprzytomna lub ma zaburzenia połykania, podawanie jedzenia lub picia grozi zachłyśnięciem.

W takiej sytuacji należy wezwać pomoc i postępować zgodnie z zasadami pierwszej pomocy oraz procedurami w placówce (np. pozycja bezpieczna, kontrola oddechu).

W hipoglikemii częste są: potliwość, drżenie, niepokój, zaburzenia mowy i zachowania; przyczyną jest niedobór glukozy.

Omdlenie częściej wynika z przejściowego spadku przepływu krwi przez mózg (np. spadek ciśnienia) i może ustąpić po ułożeniu. W hipoglikemii samo ułożenie zwykle nie wystarcza.

Ryzyko rośnie, gdy wysiłek jest wykonany po podaniu insuliny/leków, po zbyt małym posiłku, po dłuższej przerwie w jedzeniu lub gdy trening jest intensywniejszy niż zwykle.

Dlatego w opiece ważne jest planowanie aktywności i obserwacja objawów ostrzegawczych.

Typowe błędy to: uznanie objawów za zwykłe zmęczenie po ćwiczeniach, skupienie się tylko na "świeżym powietrzu", a także podawanie doustne mimo zaburzeń połykania.

Inny błąd to odkładanie reakcji "aż samo przejdzie". W hipoglikemii liczy się szybkie działanie.

Należy oceniać, czy ustępują: drżenie, poty, bladość, splątanie oraz czy poprawia się mowa i kontakt.

Warto też zebrać krótką informację o ostatnim posiłku i lekach. Jeśli brak poprawy lub stan się pogarsza, trzeba eskalować działania zgodnie z procedurą i wezwać pomoc.

Praktycznie warto mieć dostęp do szybko przyswajalnych węglowodanów (np. glukoza, cukierki) oraz znać ustalone w placówce zasady postępowania.

Jeśli podopieczny używa glukometru, pomocne jest też zapewnienie warunków do krótkiej przerwy i kontroli samopoczucia.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • American Diabetes Association (ADA) – "Low Blood Glucose (Hypoglycemia)": https://diabetes.org/living-with-diabetes/hypoglycemia-low-blood-glucose (accessed 2026-03-02)
  • NHS (UK) – "Hypoglycaemia (low blood sugar)": https://www.nhs.uk/conditions/hypoglycaemia/ (accessed 2026-03-02)
  • Mayo Clinic – "Hypoglycemia": https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypoglycemia/symptoms-causes/syc-20373685 (accessed 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy diabetologii dla opiekunów medycznych (objawy hipo- i hiperglikemii)
  • Materiały edukacyjne dotyczące pierwszej pomocy w hipoglikemii (schemat 15 g węglowodanów i kontrola stanu)
  • Ćwiczenia scenariuszowe: postępowanie w nagłym pogorszeniu stanu pacjenta w DPS/oddziale

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego