Administracja publiczna może działać w różnych formach. Kluczowe w tym zadaniu jest odróżnienie działań, w których organ korzysta z władztwa publicznego (forma władcza), od działań, które są jedynie czynnościami organizacyjnymi lub faktycznymi (forma niewładcza).
Wyrażenie zgody na budowę budynku ma charakter władczy, ponieważ jest to rozstrzygnięcie organu podejmowane jednostronnie w ramach kompetencji publicznoprawnej. Tego typu działanie wpływa na sytuację prawną adresata (umożliwia podjęcie określonego działania albo go zakazuje), więc wymaga istnienia podstawy kompetencyjnej i wiąże się z relacją "organ–adresat", w której organ działa jako władza publiczna.
Zorganizowanie konferencji na temat zmian klimatycznych jest działaniem niewładczym. Ma charakter organizacyjny/informacyjny: administracja przygotowuje wydarzenie, koordynuje logistykę, zaprasza uczestników i przekazuje informacje. Nie jest to jednostronne rozstrzygnięcie o prawach lub obowiązkach konkretnej osoby, więc nie realizuje typowego władztwa publicznego.
Dlaczego pozostałe kombinacje odpowiedzi są błędne?
- A władcza, B władcza – błędnie "podciąga" czynność organizacyjną (konferencję) pod władztwo publiczne tylko dlatego, że wykonuje ją urząd.
- A niewładcza, B władcza – odwraca sens: zgoda/zezwolenie na budowę to typowe działanie władcze, natomiast konferencja nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach.
- A niewładcza, B niewładcza – pomija element rozstrzygnięcia w sprawie budowlanej; w praktyce to właśnie rozstrzygnięcia administracyjne są wzorcowym przykładem formy władczej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się "zgoda", "zezwolenie", "pozwolenie" lub inne rozstrzygnięcie organu wpływające na sytuację prawną – najczęściej jest to forma władcza. Jeśli opis dotyczy organizowania, informowania, prowadzenia akcji, udostępniania usług – zwykle mówimy o formie niewładczej.
