KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 27.
Podczas wykonywania zabiegu metodą pracy na sześć rąk pierwsza asysta ma własną strefę pracy między godziną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System pozycji zegarowych opisuje ustawienie zespołu względem głowy pacjenta. W metodzie pracy na sześć rąk pierwsza asysta (chairside) pracuje najbliżej pola zabiegowego, typowo w strefie 2:00–4:00 (dla praworęcznego lekarza), co ułatwia podawanie narzędzi i odsysanie.

Pełne wyjaśnienie:

W ergonomii stomatologicznej stosuje się system pozycji zegarowych, w którym głowa pacjenta jest środkiem "tarczy zegara". Dzięki temu można jednoznacznie opisać, gdzie siedzi lekarz i asysta oraz jak podzielone są strefy pracy. Takie uporządkowanie ma praktyczny cel: ogranicza zbędne ruchy, zmniejsza ryzyko kolizji rąk i narzędzi oraz poprawia widoczność pola zabiegowego.

W metodzie pracy na sześć rąk (lekarz i dwie asystentki) każda osoba ma przypisaną strefę. Pierwsza asysta to osoba pracująca najbliżej lekarza, wykonująca czynności "chairside" w trakcie zabiegu: podawanie instrumentów, odsysanie, retrakcję tkanek i bieżące wspieranie operatora. Z tego powodu jej strefa musi być blisko pola zabiegowego, ale jednocześnie nie może blokować pozycji lekarza.

Odpowiedź "2:00 a 4:00" jest właściwa, ponieważ ten zakres jest w wielu protokołach ergonomii wskazywany jako typowa strefa pierwszej asysty podczas pracy zespołowej przy praworęcznym lekarzu. Umożliwia to sprawne asystowanie bez wchodzenia w strefę pracy operatora oraz zapewnia wygodny dostęp do jamy ustnej pacjenta.

Pozostałe propozycje nie pasują do roli pierwszej asysty w pracy na sześć rąk:

  • "9:00 a 10:00" – to obszar po przeciwnej stronie w stosunku do prawej strony pacjenta; częściej bywa kojarzony z innymi ustawieniami zespołu niż z typową pozycją pierwszej asysty chairside.
  • "8:30 a 12:30" – to zbyt szeroki zakres, obejmujący obszary zarezerwowane zwykle dla operatora (blisko 12:00) i nie oddaje idei precyzyjnych, ergonomicznych stref.
  • "12:00 a 13:00" – okolice 12:00 oznaczają pozycję za głową pacjenta, która w praktyce nie jest standardową strefą pierwszej asysty do podawania narzędzi i odsysania.

Wskazówka do nauki: zapamiętaj, że w pracy zespołowej pierwsza asysta jest "najbliżej" aktywnego pola zabiegowego i najczęściej znajduje się w strefie po prawej stronie pacjenta, umożliwiającej podawanie instrumentów oraz pracę ssaka bez krzyżowania rąk z lekarzem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób opisu ustawienia lekarza i asysty wokół pacjenta, gdzie głowa pacjenta jest środkiem tarczy zegara. Dzięki temu można szybko ustalić, kto pracuje z której strony (np. 3:00 z prawej, 9:00 z lewej) i jak podzielić strefy dla ergonomii.
W tym schemacie 12:00 oznacza obszar za głową pacjenta, 3:00 jest po prawej stronie, 6:00 w kierunku stóp, a 9:00 po lewej stronie. To ułatwia komunikację w zespole i planowanie ruchów bez kolizji.
To praca zespołowa, w której jednocześnie działa lekarz oraz dwie asystentki. Każda osoba ma swoją strefę i zadania, np. pierwsza asysta podaje narzędzia i odsysa, a druga asysta wspiera logistykę i przygotowanie materiałów.
Pierwsza asysta wykonuje czynności bezpośrednio przy zabiegu: podawanie instrumentów, odsysanie, retrakcję tkanek oraz pomoc w utrzymaniu suchości pola. Dlatego jej strefa musi być blisko pola zabiegowego, ale nie może przeszkadzać operatorowi.
Zakres 2:00–4:00 (dla praworęcznego lekarza) zwykle daje pierwszej asyście wygodny dostęp do jamy ustnej pacjenta oraz miejsce na ssak i narzędzia, przy jednoczesnym ograniczeniu kolizji z rękami lekarza. To poprawia ergonomię i płynność zabiegu.
Tak, drobne różnice mogą wynikać z ustawienia unitu, nawyków zespołu, rodzaju zabiegu i tego, czy lekarz jest praworęczny czy leworęczny. W praktyce jednak strefy są zawsze ograniczone i mają zapewniać minimalne ruchy oraz dobrą widoczność pola.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie stron (prawo/lewo pacjenta), mylenie pozycji lekarza ze strefą asysty oraz wybieranie zbyt szerokich przedziałów godzin. Pomaga narysowanie prostej tarczy i zaznaczenie 12:00 za głową pacjenta.
Najlepiej użyć schematu: narysuj tarczę zegara, zaznacz pacjenta i wpisz role. Potem przećwicz na sucho: gdzie siedzi pierwsza asysta, gdzie jest pole odkładcze i jak podajesz instrument bez krzyżowania rąk. Powtarzaj krótkimi seriami.
W wielu zasadach ergonomii przyjmuje się, że asysta może siedzieć nieco wyżej, aby poprawić widoczność pola i pracować ssakiem bez garbienia się. Kluczowe jest utrzymanie stabilnej postawy i takiego ustawienia, by nie zasłaniać lekarzowi dostępu.
Ergonomię poznasz po tym, że ruchy są krótkie i powtarzalne, nie dochodzi do uderzeń łokciami, a ssak i narzędzia trafiają do pola pracy bez szukania. Jeśli asysta musi sięgać daleko lub skręcać tułów, warto skorygować strefy i ustawienie krzeseł.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "System pozycji zegarowych opisuje ustawienie zespołu względem głowy pacjenta."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ergonomii stomatologicznej dotyczące systemu pozycji zegarowych
  • Instruktażowe schematy stref pracy zespołu stomatologicznego (praca na cztery i sześć rąk)
  • Ćwiczenia praktyczne w gabinecie: ustawienie asysty i symulacja podawania narzędzi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego