KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Podczas wykonywania zdjęcia w plenerze ustalono parametry ekspozycji:
- czas naświetlania 1/125 s,
- przysłona f/5,6.
Aby zwiększyć głębię ostrości, zachowując taką samą ilość światła padającego na matrycę, należy ustawić parametry:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwiększenie głębi ostrości uzyskuje się przez domknięcie przysłony (większa liczba f). Zmiana z f/5,6 na f/11 to 2 działki mniej światła, więc aby zachować tę samą ekspozycję, trzeba wydłużyć czas o 2 działki: 1/125 s → 1/60 s → 1/30 s. Dlatego poprawne jest 1/30 s, f/11.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu punktem wyjścia są ustawienia: 1/125 s oraz f/5,6. Mamy zwiększyć głębię ostrości, ale jednocześnie zachować taką samą ilość światła docierającego do matrycy, czyli wykonać równoważną ekspozycję (przy niezmienionych pozostałych parametrach, np. ISO).

Krok 1: co zwiększa głębię ostrości?
Głębia ostrości rośnie, gdy domykamy przysłonę, czyli przechodzimy na większą liczbę f (np. z f/5,6 na f/8, f/11, f/16...). To jednak zmniejsza ilość światła.

Krok 2: ile działek zmieniamy przysłonę?
Typowa sekwencja pełnych działek przysłony to m.in.: f/5,6 → f/8 → f/11 → f/16 → f/22…
Przejście z f/5,6 do f/11 to dwie działki (f/5,6→f/8 = 1 działka, f/8→f/11 = 2 działka). Oznacza to łącznie 4× mniej światła.

Krok 3: jak skompensować to czasem?
Aby utrzymać tę samą ekspozycję, trzeba "oddać" te 2 działki przez wydłużenie czasu o 2 działki. Typowa sekwencja pełnych działek czasu to m.in.: 1/125 → 1/60 → 1/30 → 1/15…
Zatem: 1/125 s → 1/60 s (1 działka) → 1/30 s (2 działka). Otrzymujemy zestaw 1/30 s, f/11 i to jest odpowiedź poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1/30 s, f/8 – przysłona jest domknięta tylko o 1 działkę (f/5,6→f/8), a czas wydłużony o 2 działki (1/125→1/60→1/30). To dałoby jaśniejsze zdjęcie (nadekspozycję) względem punktu wyjścia.
  • 1/60 s, f/22 – f/5,6→f/22 to kilka działek domknięcia, natomiast czas wydłużony tylko o 1 działkę (1/125→1/60). W efekcie światła byłoby zdecydowanie za mało (niedoświetlenie).
  • 1/60 s, f/32 – jeszcze większe domknięcie przysłony niż do f/22 przy zbyt małej kompensacji czasem; również prowadzi do niedoświetlenia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal kierunek zmiany (większa głębia ostrości = większa liczba f), potem policz liczbę działek i skompensuj dokładnie tyle samo w przeciwną stronę czasem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Domknięcie przysłony (większa liczba f) zwykle zwiększa głębię ostrości, czyli zakres odległości, który wygląda na ostry. Otwarcie przysłony (mniejsza liczba f) ją zmniejsza. To zależność praktyczna, często wykorzystywana w krajobrazie i architekturze.
Równoważna ekspozycja to taki dobór parametrów (czas, przysłona, ewentualnie ISO), który daje podobne naświetlenie matrycy mimo zmian ustawień. Jeśli jeden parametr "zabiera" światło, inny musi je "oddać" o tę samą liczbę działek (EV).
Na skali pełnych działek przysłony masz kolejne wartości: f/5,6 → f/8 → f/11. To oznacza dwie zmiany o 1 działkę. Każda działka to 2× mniej światła, więc łącznie z f/5,6 do f/11 jest 4× mniej światła.
Domknięcie przysłony zmniejsza otwór, przez który wpada światło, więc na matrycę dociera go mniej w tej samej jednostce czasu. Aby zachować tę samą ekspozycję, trzeba wydłużyć czas, by matryca zbierała światło dłużej (kompensacja o tyle samo działek).
Typowy ciąg pełnych działek to m.in. 1/125 s → 1/60 s → 1/30 s → 1/15 s. Każdy krok w prawo to 2× dłuższy czas (więcej światła), a każdy krok w lewo to 2× krótszy czas (mniej światła). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle używa się właśnie tych wartości.
Nie zawsze. Większa głębia ostrości oznacza większy zakres "akceptowalnej ostrości", ale zbyt mocno domknięta przysłona może w praktyce obniżać szczegółowość przez dyfrakcję. Na egzaminie zwykle chodzi jednak o podstawową zależność: domknięcie przysłony zwiększa DOF.
Najczęstsze błędy to: pomylenie kierunku kompensacji (czas skracany zamiast wydłużany), złe policzenie liczby działek (np. uznanie f/5,6→f/11 za 1 działkę), oraz nieuwzględnienie, że każda działka to zmiana 2× w ilości światła.
Jeśli domykasz przysłonę o 2 działki (mniej światła), musisz wydłużyć czas o 2 działki (więcej światła) albo podnieść ISO o 2 działki. Zasada jest symetryczna: liczba działek "zabranych" i "oddanych" ma się zbilansować, by naświetlenie matrycy było podobne.
Gdy fotografujesz krajobraz, architekturę lub sceny, gdzie ostrość ma obejmować pierwszy plan i tło. Trzeba jednak ocenić ryzyko poruszenia: przy dłuższym czasie możesz potrzebować statywu, stabilizacji lub podniesienia ISO, aby utrzymać ostrość bez drgań.
Policz działki: jeśli przysłona zmienia się o +1 (mniej światła), czas musi zmienić się o +1 w stronę dłuższą (więcej światła). Dla +2 działek przysłony potrzebujesz +2 działek czasu. To najszybsza metoda na zadania egzaminacyjne bez wchodzenia w wzory.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zwiększenie głębi ostrości uzyskuje się przez domknięcie przysłony (większa liczba f)."

Źródła:

  • Wikipedia: Exposure value — https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: F-number — https://en.wikipedia.org/wiki/F-number (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: Shutter speed — https://en.wikipedia.org/wiki/Shutter_speed (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki fotografii omawiające trójkąt ekspozycji i EV
  • Materiały producentów aparatów o przysłonie, czasie i ISO (sekcje: Exposure/Exposure compensation)
  • Ćwiczenia praktyczne: tabela równoważnych ekspozycji dla stałego ISO

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego