KWALIFIKACJA GIW2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 15.
Podczas zakładania kopalni podziemnej, jakie jest główne zastosowanie środków geofizycznych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W fazie zakładania kopalni metody geofizyczne służą przede wszystkim rozpoznaniu warunków górotworu pod kątem bezpiecznego prowadzenia przyszłych robót. Pozwalają wykryć strefy osłabione, uskoki, spękania czy zawodnienie, czyli czynniki wpływające na stateczność wyrobisk.

Pełne wyjaśnienie:

Środki geofizyczne w górnictwie podziemnym (m.in. badania sejsmiczne, elektrooporowe, grawimetryczne, magnetyczne oraz georadarowe) mogą być wykorzystywane w różnych fazach cyklu życia przedsięwzięcia. Kluczowe jest jednak rozróżnienie dwóch obszarów zastosowań:

  • geofizyka eksploracyjna – ukierunkowana na poszukiwanie i rozpoznanie złoża,
  • geofizyka inżynierska – ukierunkowana na ocenę warunków geotechnicznych i zagrożeń dla robót.

Podczas zakładania kopalni podziemnej (w ujęciu projektowo-realizacyjnym, przed i w trakcie przygotowania robót) dominuje podejście inżynierskie, bo nadrzędnym celem jest bezpieczne wykonanie wyrobisk oraz ograniczenie ryzyka geotechnicznego. Dlatego odpowiedź "W celu oceny stabilności górotworu" jest właściwa: metody geofizyczne umożliwiają identyfikację stref osłabionych, uskoków, spękań i zawodnienia – a te czynniki bezpośrednio wpływają na stateczność górotworu oraz dobór technologii drążenia i obudowy.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w tym ujęciu etapu prac. "W celu oceny jakości złoża" oraz "W celu określenia głębokości złoża" kojarzą się głównie z rozpoznaniem złoża (poszukiwaniem/rozpoznaniem geologicznym), które zwykle realizuje się wcześniej niż właściwe zakładanie i wykonywanie infrastruktury górniczej. "W celu określenia lokalizacji szybów" może częściowo korzystać z danych geofizycznych, ale lokalizacja szybów jest decyzją wielokryterialną (uwarunkowania geologiczne, transport, infrastruktura, bezpieczeństwo), więc geofizyka jest tu raczej jednym z narzędzi pomocniczych niż "głównym zastosowaniem".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się etap realizacyjny/przygotowawczy i bezpieczeństwo robót, to geofizyka najczęściej "pracuje" na potrzeby oceny warunków górotworu (stateczność, nieciągłości, woda), a nie na potrzeby opisu parametrów złoża.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metody badań oparte na pomiarach zjawisk fizycznych skał, np. sejsmika, pomiary elektrooporowe, grawimetria, magnetometria i georadar. W górnictwie pomagają rozpoznać budowę górotworu, nieciągłości, zawodnienie i inne czynniki ważne dla bezpieczeństwa robót.
Bo na tym etapie planuje się i rozpoczyna roboty, które wymagają bezpiecznych warunków geotechnicznych. Wykrycie uskoków, spękań czy stref zawodnionych pozwala ograniczyć ryzyko obwałów i dobrać technologię drążenia oraz parametry obudowy.
W praktyce często wykorzystuje się sejsmikę (zmiany prędkości fal mogą wskazywać osłabienie skał), metody elektrooporowe (opory powiązane m.in. z zawodnieniem) oraz georadar do lokalizacji nieciągłości w płytkich partiach. Dobór zależy od warunków geologicznych.
Mogą wskazać strefy osłabione, uskoki, spękania, pustki lub zmiany litologiczne, a także obszary o podwyższonym zawodnieniu. Takie informacje są istotne, bo wpływają na ryzyko tąpań/obwałów oraz na dobór obudowy i zabezpieczeń.
Nie. Oprócz geofizyki eksploracyjnej (poszukiwanie i rozpoznanie złoża) istnieje geofizyka inżynierska, używana do oceny warunków górotworu pod kątem budowy i bezpiecznego prowadzenia robót. W zakładaniu kopalni dominuje zwykle cel inżynierski.
Gdy mowa o "jakości złoża", "zasobach" czy "głębokości zalegania", zwykle chodzi o rozpoznanie złoża. Gdy pojawia się "bezpieczeństwo robót", "stateczność", "obudowa" lub "drążenie wyrobisk", kontekst jest inżynierski i dotyczy przygotowania/zakładania kopalni.
Bo wybór lokalizacji szybów jest decyzją wielokryterialną: uwzględnia geologię, logistykę, powierzchnię terenu, infrastrukturę i bezpieczeństwo. Dane geofizyczne mogą pomagać, ale zwykle nie są jedynym ani "głównym" celem badań w fazie przygotowania robót.
Typowo są to anomalie sugerujące spękania, rozluźnienie lub pustki, a także zmiany związane z wodą. Przykładowo: obniżone prędkości fal sejsmicznych mogą świadczyć o słabszych skałach, a niskie opory elektryczne mogą wskazywać na podwyższone zawodnienie.
Monitoring może być kontynuowany w trakcie eksploatacji, gdy trzeba obserwować zmiany w górotworze i zagrożenia naturalne. Stosuje się go m.in. do śledzenia rozwoju stref uszkodzeń i zmian naprężeń oraz do wczesnego wykrywania niekorzystnych zjawisk wpływających na bezpieczeństwo.
Najczęściej przenoszą skojarzenie "geofizyka = złoże" na wszystkie etapy prac, ignorując kontekst zakładania kopalni. Innym błędem jest pomijanie aspektu bezpieczeństwa i stateczności górotworu, a także traktowanie pojedynczej funkcji (np. lokalizacja szybu) jako celu nadrzędnego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W fazie zakładania kopalni metody geofizyczne służą przede wszystkim rozpoznaniu warunków górotworu pod kątem bezpiecznego prowadzenia przyszłych robót."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki geofizyki górniczej, skrypty uczelni technicznych, instrukcje branżowe przedsiębiorstw górniczych) – nie posiadam dostępu do konkretnych cytowalnych wydań w tym zadaniu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geofizyki górniczej i inżynierskiej (skrypty szkolne/uczelni technicznych)
  • Notatki z zajęć o rozpoznaniu warunków geologiczno-górniczych i zagrożeniach naturalnych
  • Mapy i przykłady interpretacji profili sejsmicznych/elektrooporowych w kontekście stateczności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego