W sytuacji urzędowej rolą asystenta osoby z niepełnosprawnością jest ułatwienie wykonania czynności, a nie przejęcie kontroli nad decyzjami podopiecznego. Jeżeli podopieczny ma trudności z pisaniem, dopuszczalną i praktyczną formą wsparcia jest pomoc w technicznym wypełnieniu formularza, ale pod dwoma warunkami: po pierwsze, trzeba uzyskać jasną zgodę na taką pomoc, a po drugie, działać na podstawie instrukcji i informacji przekazanych przez podopiecznego.
Odpowiedź "Wypełniasz formularz za niego, ale tylko po uzyskaniu jego zgody i instrukcji." jest poprawna, ponieważ łączy realne wsparcie (rozwiązanie bariery manualnej) z poszanowaniem autonomii (zgoda) i odpowiedzialnym odtworzeniem treści (instrukcje). W praktyce oznacza to: zadawanie pytań, zapisywanie odpowiedzi, upewnienie się, że podopieczny rozumie treść, oraz danie mu możliwości sprawdzenia danych przed złożeniem podpisu.
Odpowiedź "Wypełniasz formularz za niego bez jego zgody." jest nieprawidłowa, bo pomija podmiotowość podopiecznego. Nawet jeśli intencją jest pomoc, brak zgody zwiększa ryzyko nadużyć, pomyłek oraz konfliktu; może też naruszać poufność i zaufanie w relacji asystent–podopieczny.
Odpowiedź "Prosisz urzędnika o pomoc w wypełnieniu formularza." bywa pomocna organizacyjnie, ale jako jedyna reakcja nie jest najlepsza: nie zawsze urzędnik ma czas, a dodatkowo podopieczny może nie chcieć ujawniać swoich danych szerszemu gronu. Asystent powinien najpierw zapewnić wsparcie w ramach swojej roli, a urzędnika angażować wtedy, gdy jest to konieczne (np. wyjaśnienie rubryk).
Odpowiedź "Zgłaszasz to jako naruszenie praw osoby niepełnosprawnej." jest zbyt daleko idąca. Sama trudność z pisaniem nie jest automatycznie naruszeniem; właściwsze jest usunięcie bariery poprzez adekwatne wsparcie, a dopiero przy realnej odmowie dostosowania lub dyskryminacji rozważa się skargę.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o asystowanie szukaj rozwiązań, które jednocześnie: (1) zwiększają samodzielność, (2) wymagają zgody, (3) minimalizują ryzyka błędów i ujawnienia danych.
