KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Podopieczna czuje się samotna, jest wdową, dzieci mieszkają daleko od domu rodzinnego i odwiedzają ją rzadko. Taka sytuacja może świadczyć o niezaspokojonej potrzebie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis samotności, braku bliskich odwiedzin i osłabienia więzi rodzinnych wskazuje przede wszystkim na deficyt relacji społecznych.
W takiej sytuacji niezaspokojona bywa potrzeba miłości i przynależności, czyli bycia w kontakcie z innymi, odczuwania więzi, wsparcia i akceptacji w bliskich relacjach.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie podopieczna doświadcza samotności: jest wdową, a dzieci mieszkają daleko i rzadko ją odwiedzają. Taki zestaw informacji dotyczy przede wszystkim obszaru więzi, relacji i wsparcia społecznego. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "miłości i przynależności" – chodzi o potrzebę bycia częścią relacji (rodzinnych, koleżeńskich, sąsiedzkich), odczuwania akceptacji, bliskości oraz regularnego kontaktu z innymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "indywidualizacji i niezależności" odnosi się do autonomii, samostanowienia i wpływu na własne decyzje. Samotność nie musi oznaczać braku niezależności; osoba może być samodzielna, a jednocześnie cierpieć z powodu braku kontaktów.
  • "stabilności i rozwoju" można łączyć z bezpieczeństwem, przewidywalnością lub rozwojem osobistym. W pytaniu nie ma sygnałów o zagrożeniu bytowym, chaosie czy braku perspektyw; kluczowym problemem jest izolacja społeczna.
  • "szacunku i uznania" dotyczy poczucia wartości, prestiżu, docenienia i osiągnięć. Opis nie wskazuje, że podopieczna jest deprecjonowana lub niedoceniana; wskazuje raczej na brak bliskich relacji.

W praktyce asystenta osoby niepełnosprawnej rozpoznanie deficytu potrzeby przynależności pomaga dobrać właściwe działania: organizowanie bezpiecznych form kontaktu (telefon, wideorozmowy), aktywizację społeczną (kluby seniora, zajęcia, wolontariat), wspieranie utrzymywania więzi rodzinnych oraz rozmowę wspierającą. Ważne jest też obserwowanie, czy izolacji nie towarzyszą objawy obniżonego nastroju i wtedy zachęcenie do kontaktu ze specjalistą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba bycia w relacji z innymi: posiadania więzi, regularnego kontaktu, poczucia akceptacji i wsparcia. W opiece oznacza to m.in. dbanie o podtrzymywanie relacji rodzinnych i społecznych oraz zapobieganie izolacji.
Samotność wynika często z braku bliskich kontaktów i poczucia więzi. Gdy ktoś rzadko widuje rodzinę lub nie ma stałych relacji, cierpi właśnie obszar przynależności, a niekoniecznie obszar autonomii czy uznania.
Przynależność dotyczy więzi (kto jest obok, z kim mam kontakt), a uznanie dotyczy oceny i docenienia (czy jestem szanowany, czy moje działania są cenione). Samotność zwykle wskazuje na braki relacyjne, nie na brak prestiżu.
Może pomóc zaplanować i ułatwić kontakty: rozmowy telefoniczne, wideorozmowy, wizyty rodziny, a także włączenie w aktywności lokalne (klub, warsztaty, spotkania). Ważne jest działanie zgodne z wolą i możliwościami podopiecznego.
Sygnały to m.in. "czuje się samotna", rzadkie wizyty bliskich, brak sieci wsparcia, ograniczone kontakty społeczne, wdowieństwo lub mieszkanie w izolacji. Takie informacje sugerują potrzebę budowania i utrzymywania więzi.
Nie zawsze. Wdowieństwo jest jednak czynnikiem ryzyka osamotnienia, zwłaszcza gdy kontakty rodzinne są rzadkie. Kluczowe jest obserwowanie samopoczucia i funkcjonowania oraz pytanie o potrzeby, a nie samo zdarzenie życiowe.
Gdy pojawiają się objawy długotrwałego obniżonego nastroju, utrata zainteresowań, zaburzenia snu, wycofanie, zaniedbywanie zdrowia lub myśli rezygnacyjne. Wtedy warto zachęcić do konsultacji (psycholog/lekarz) zgodnie z procedurami placówki.
Częste jest mylenie "przynależności" z "uznaniem" albo wybór odpowiedzi o "bezpieczeństwie", bo brzmi poważnie. Pomaga strategia: wypisać z opisu fakty (samotność, rzadkie wizyty) i dopasować je do obszaru relacji społecznych.
Wspierają je m.in. stały plan kontaktów, udział w grupach i zajęciach, sąsiedzkie sieci wsparcia, kontakt z organizacjami lokalnymi oraz angażowanie w role społeczne możliwe do pełnienia. Ważna jest też życzliwa, regularna rozmowa.
Nie w sposób sztywny. To model porządkujący, który pomaga rozumieć, co najczęściej stoi za zachowaniem i samopoczuciem. W praktyce kilka potrzeb może być ważnych równocześnie, ale opis "samotności" szczególnie pasuje do obszaru więzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943; wersja online: https://psychclassics.yorku.ca/Maslow/motivation.htm (dostęp: 2026-03-04)
  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Maslow's hierarchy of needs" (dostęp: 2026-03-04) https://www.britannica.com/topic/Maslows-hierarchy-of-needs
  • American Psychological Association (APA) Dictionary of Psychology, hasło: "social support" (dostęp: 2026-03-04) https://dictionary.apa.org/social-support

Materiały:

  • Podstawy psychologii (motywacja, potrzeby, wsparcie społeczne) – podręczniki akademickie i szkolne
  • Materiały dydaktyczne z zakresu komunikacji i pracy opiekuńczo-wspierającej w zawodach opiekuńczych
  • Artykuły edukacyjne o hierarchii potrzeb i wsparciu społecznym osób starszych/niepełnosprawnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego