KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Podopieczna czuje się samotna, większość dnia pozostaje w domu. Często wspomina swoje koleżanki i sąsiadów, z którymi nie utrzymuje obecnie kontaktów. Zachowania te mogą świadczyć o niezaspokojonej potrzebie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na samotność i brak bieżących kontaktów z koleżankami oraz sąsiadami, czyli na deficyt relacji i bycia częścią grupy.
To typowe objawy niezaspokojonej potrzeby przynależności (więzi społecznych). Pozostałe propozycje dotyczą raczej prestiżu, rozwoju lub ogólnie rozumianych uczuć, nie samego uczestnictwa w relacjach.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie kluczowe są trzy elementy: poczucie samotności, pozostawanie większość dnia w domu oraz wspominanie dawnych znajomych i sąsiadów, z którymi nie ma już kontaktu. Taki zestaw sygnałów najtrafniej wskazuje na niezaspokojenie potrzeby bycia w relacjach i przynależenia do grupy/środowiska, czyli potrzeby przynależności.

W praktyce pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością rozpoznanie tej potrzeby jest ważne, bo podpowiada kierunek wsparcia: ułatwienie kontaktów, włączenie w aktywności społeczne, odbudowa sieci wsparcia (sąsiedzi, znajomi, organizacje lokalne). Sama rozmowa i obecność bywają pomocne, ale długofalowo zwykle potrzebne są działania umożliwiające realne uczestnictwo w relacjach.

Dlaczego inne odpowiedzi są mniej trafne?

  • "uznania" dotyczy potrzeby szacunku, prestiżu, docenienia i poczucia kompetencji. W opisie nie ma wątku oceniania przez innych ani braku docenienia; jest natomiast brak kontaktów i osamotnienie.
  • "samorealizacji" wiąże się z rozwojem, realizacją pasji i celów. Opis nie wskazuje na frustrację rozwojową, tylko na deficyt więzi i kontaktu społecznego.
  • "miłości" jest pojęciem szerszym i bardziej emocjonalnym. Samo wspominanie koleżanek i sąsiadów oraz brak relacji społecznych lepiej opisuje potrzebę przynależenia (bycia częścią grupy, utrzymywania więzi) niż temat romantyczny czy uczuciowy. W kontekście egzaminu zawodowego chodzi zwykle o kategorie potrzeb rozpoznawalne w zachowaniu i możliwe do adresowania wsparciem środowiskowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się słowa-klucze typu "samotna", "nie utrzymuje kontaktów", "wspomina znajomych/sąsiadów", najpierw rozważ potrzeby społeczne: przynależność, więzi, integrację. Dopiero gdy opis dotyczy oceny, prestiżu lub poczucia wartości, kieruj się w stronę uznania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba bycia częścią relacji i grupy: utrzymywania kontaktów, poczucia "mam swoich ludzi". W opiece przejawia się pragnieniem rozmów, odwiedzin, udziału w spotkaniach i niechęcią do izolacji. Wsparcie polega na ułatwianiu bezpiecznych kontaktów i aktywizacji społecznej.
Typowe sygnały to: częste mówienie o dawnych znajomych, narzekanie na samotność, wycofanie, brak kontaktów, unikanie wychodzenia oraz smutek po rozmowach o relacjach. Ważne jest zebranie informacji: kto był ważny, dlaczego kontakt się urwał i jakie bariery utrudniają spotkania.
Samotność dotyczy przede wszystkim braku więzi i kontaktów, a nie braku prestiżu czy docenienia. Potrzeba uznania ujawnia się zwykle w wypowiedziach o byciu lekceważonym, krytykowanym, "nikt mnie nie szanuje". W zadaniu kluczowe są relacje społeczne (koleżanki, sąsiedzi).
Najczęściej: organizowanie bezpiecznych spotkań (w domu lub w instytucji), pomoc w telefonowaniu/komunikatorach, towarzyszenie w wyjściach, kontakt z klubem seniora lub organizacją pozarządową, zachęcanie do udziału w zajęciach grupowych. Ważne jest tempo dostosowane do możliwości i zgoda podopiecznego.
Są blisko powiązane, ale nie identyczne. Przynależność dotyczy bycia w sieci relacji (rodzina, sąsiedzi, grupa), a miłość ma silny komponent emocjonalny i bliskości. W diagnozie opiekuńczej, gdy problemem jest brak kontaktów i izolacja, częściej mówi się o potrzebie przynależności i więzi społecznych.
Gdy pojawiają się objawy pogorszenia nastroju, rezygnacji, zaburzeń snu, zaniedbywania higieny lub jedzenia, wypowiedzi o braku sensu czy myśli samobójcze. Wtedy sama aktywizacja może nie wystarczyć i potrzebna jest konsultacja z lekarzem lub psychologiem, z poszanowaniem procedur i bezpieczeństwa.
To m.in. ograniczenia ruchowe, ból, zmęczenie, lęk przed oceną, brak transportu, bariery architektoniczne, trudności komunikacyjne (np. słuch, mowa), a także wstyd lub obniżony nastrój. Asystent analizuje bariery i dobiera rozwiązania: towarzyszenie, planowanie, wsparcie technologiczne.
Samorealizacja pojawia się, gdy ktoś mówi o braku rozwoju, celów, pasji i "chciałbym robić coś więcej". Przynależność widać w treściach o relacjach: "nie mam z kim porozmawiać", "brakuje mi znajomych", "nikt nie odwiedza". Słowa o koleżankach i sąsiadach zwykle kierują do potrzeb społecznych.
Bo pokazuje, że podopieczna miała kiedyś sieć relacji i odczuwa jej brak. To nie jest ogólna nuda, tylko tęsknota za konkretnymi kontaktami. Dla asystenta to punkt wyjścia: ustalić, czy możliwy jest powrót do tych relacji, czy potrzebne jest budowanie nowych, oraz jakie wsparcie organizacyjne będzie realne.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "na słowo" (np. miłość), bez analizy zachowań w opisie. Inny błąd to przenoszenie własnych skojarzeń zamiast patrzenia na fakty: brak kontaktów, wycofanie, tęsknota za grupą. Pomaga metoda: podkreśl w opisie osoby, miejsca i relacje, a potem dopasuj potrzebę.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe propozycje dotyczą raczej prestiżu, rozwoju lub ogólnie rozumianych uczuć, nie samego uczestnictwa w relacjach.

Źródła:

  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943, Vol. 50(4), s. 370–396
  • A. H. Maslow, "Motivation and Personality", Harper & Row, wyd. 3 (klasyczne omówienie hierarchii potrzeb), rozdziały o potrzebach społecznych
  • Philip G. Zimbardo, Richard J. Gerrig, "Psychologia i życie" (polskie wydania), rozdział o motywacji i potrzebach

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii ogólnej/rozwojowej (rozdziały o motywacji i potrzebach)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji i wsparcia psychospołecznego w opiece
  • Case studies dotyczące izolacji społecznej osób z niepełnosprawnością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego