W opisanej sytuacji podopieczna doświadcza powtarzającego się naruszania granic: sąsiadka pożycza pieniądze, nie oddaje ich w terminie, a podopieczna czuje się wykorzystywana. Kluczowy problem dotyczy więc relacji i sposobu komunikowania własnych potrzeb, a nie braku sprawności w czynnościach dnia codziennego czy deficytów poznawczych.
Dlatego właściwy jest trening interpersonalny, którego celem jest rozwijanie umiejętności funkcjonowania w kontaktach z innymi, m.in.:
- asertywne odmawianie (np. "nie pożyczę kolejnych pieniędzy");
- stawianie i utrzymywanie granic (warunki, terminy, konsekwencje);
- jasne komunikowanie emocji i oczekiwań (komunikat "JA");
- reagowanie na presję i manipulację;
- ćwiczenie rozmów w formie scenek (odgrywanie ról).
Odpowiedź "Umiejętności praktycznych" nie pasuje, bo trening praktyczny dotyczy zwykle wykonywania zadań i samoobsługi (np. organizacji zakupów, higieny, przygotowania posiłku), a tutaj sednem jest trudność w relacji z drugą osobą.
Odpowiedź "Umiejętności kognitywnych" jest nietrafna, ponieważ trening poznawczy ukierunkowany jest na funkcje takie jak pamięć, uwaga czy planowanie. Nawet jeśli stres wpływa na myślenie, to główną potrzebą jest zmiana zachowania komunikacyjnego w kontakcie z sąsiadką.
Odpowiedź "Jacobsona" (relaksacja progresywna) może obniżać napięcie i wspierać samoregulację, ale nie uczy bezpośrednio odmawiania, negocjowania zasad czy egzekwowania ustaleń. Może być dodatkiem, jednak nie rozwiązuje celu wskazanego w pytaniu.
W praktyce asystent może wesprzeć podopieczną w przygotowaniu bezpiecznego scenariusza rozmowy, przećwiczyć sformułowania, omówić sygnały presji oraz ustalić, kiedy i gdzie prowadzić rozmowę, by zwiększyć poczucie kontroli.
