U osoby po rozległej operacji brzusznej, która przez dłuższy czas leży, rośnie ryzyko powikłań wynikających z unieruchomienia. Do najważniejszych należą powikłania oddechowe (spłycenie oddechu z powodu bólu, gorsze upowietrznienie dolnych partii płuc, zaleganie wydzieliny), a w konsekwencji niedodma lub zakażenia dróg oddechowych. Z tego powodu w planie działań usprawniających istotne miejsce zajmują ćwiczenia ukierunkowane na poprawę toru oddechowego.
Odpowiedź "gimnastykę oddechową" uzasadnia to, że jest to działanie typowo profilaktyczne, możliwe do włączania w codzienną opiekę (zgodnie z kompetencjami opiekunki i zaleceniami personelu medycznego) oraz zwykle bezpieczne po operacji brzusznej. Ćwiczenia oddechowe pomagają zwiększyć głębokość wdechów, poprawić ruchomość klatki piersiowej i wspierać oczyszczanie dróg oddechowych, co zmniejsza ryzyko powikłań u osoby leżącej.
Pozostałe propozycje mogą być problematyczne w tej sytuacji:
- "ćwiczenia mięśni brzucha" – po rozległym zabiegu w obrębie jamy brzusznej mogą być przeciwwskazane lub odroczone, bo zwiększają ból i ryzyko przeciążenia rany pooperacyjnej. Wczesna aktywizacja bywa zalecana, ale zwykle zaczyna się od bezpieczniejszych form (zmiany pozycji, ćwiczenia kończyn, oddechowe) zgodnie z zaleceniem lekarza/fizjoterapeuty.
- "ćwiczenia redresyjne" – to ćwiczenia o charakterze korygującym/przykurczowym, zwykle wymagające właściwego doboru, oceny stanu pacjenta i nadzoru. Nie są najbardziej typowym pierwszym wyborem w profilaktyce powikłań stricte z długotrwałego leżenia po laparotomii.
- "drenaż ułożeniowy" – jest techniką fizjoterapii oddechowej stosowaną w określonych wskazaniach (np. zaleganie wydzieliny) i może wymagać specjalistycznego prowadzenia oraz uwzględnienia przeciwwskazań. Nie jest uniwersalnym działaniem, które rutynowo wpisuje się każdej osobie po operacji brzusznej.
Na egzaminie warto pamiętać o zasadzie: w profilaktyce powikłań unieruchomienia priorytetem są bezpieczne, proste interwencje (oddech, zmiany pozycji, stopniowa mobilizacja) oraz unikanie obciążeń nieadekwatnych do etapu gojenia.
