KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
Podopieczna, która jest wydolna w zakresie samoopieki i porusza się na wózku inwalidzkim z powodu paraplegii, będzie potrzebowała pomocy opiekuna podczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba z paraplegią, choć może być samodzielna w samoopiece (toaleta, posiłki), często potrzebuje wsparcia w środowisku zewnętrznym.
Wsiadanie do komunikacji miejskiej wymaga pokonania barier (wysokość stopnia, szczelina, tłok) i asekuracji wózka, dlatego pomoc opiekuna bywa konieczna.

Pełne wyjaśnienie:

Paraplegia oznacza znaczne ograniczenie sprawności kończyn dolnych, dlatego podopieczna porusza się na wózku. Jednocześnie informacja, że jest wydolna w zakresie samoopieki, sugeruje zachowaną samodzielność w podstawowych czynnościach dnia codziennego, takich jak toaleta osobista czy przygotowanie prostych posiłków (o ile otoczenie jest dostosowane, a osoba ma sprawne kończyny górne i odpowiednią technikę).

Najbardziej typową sytuacją, w której taka osoba wymaga pomocy opiekuna, jest jednak funkcjonowanie w przestrzeni publicznej. W komunikacji miejskiej pojawiają się czynniki niezależne od podopiecznej: różnica wysokości między peronem a pojazdem, szczeliny, brak lub awaria rampy, tłok, nagłe ruszanie/hamowanie oraz konieczność ustawienia i zabezpieczenia wózka. Wsiadanie i wysiadanie to moment zwiększonego ryzyka urazu (np. zsunięcie się wózka, uderzenie o krawędź, utrata równowagi), dlatego asysta opiekuna jest uzasadniona.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w świetle treści pytania?

  • "przygotowywania posiłków" – jest to element samoopieki. Jeśli podopieczna jest wydolna w samoopiece, co do zasady może przygotować posiłek samodzielnie (zwłaszcza prosty), a pomoc może dotyczyć raczej organizacji stanowiska pracy niż stałej asysty.
  • "przemieszczania się na wózek w mieszkaniu" – transfery mogą być trudne, ale pytanie wskazuje na wydolność w samoopiece; w warunkach domowych, przy wypracowanej technice i dostosowaniu mieszkania, taka osoba bywa samodzielna. Bez dodatkowych informacji nie można przyjąć, że na pewno potrzebuje pomocy właśnie tutaj.
  • "wykonywania toalety" – to także kluczowy obszar samoopieki; skoro podopieczna jest w nim wydolna, opiekun nie powinien zakładać stałej pomocy, a raczej wsparcie doraźne (np. przygotowanie otoczenia, bezpieczeństwo), jeśli w ogóle.

W praktyce opiekun powinien zawsze ocenić realne możliwości podopiecznej, warunki otoczenia i ryzyko. Jednak na podstawie podanych danych najbardziej jednoznacznie uzasadniona jest pomoc podczas korzystania z komunikacji miejskiej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że potrafi samodzielnie wykonywać podstawowe czynności dnia codziennego (ADL), np. higienę, ubieranie, jedzenie czy proste przygotowanie posiłku. Nie oznacza to automatycznie pełnej niezależności w każdej sytuacji zewnętrznej, np. w komunikacji miejskiej.
Bo pojawiają się bariery środowiskowe: różnica wysokości, szczelina między pojazdem a krawędzią, tłok, ograniczony czas postoju i ryzyko przechyłu lub zsunięcia wózka. Asysta zwiększa bezpieczeństwo i pomaga w prawidłowym ustawieniu oraz zabezpieczeniu wózka.
Nie. Paraplegia dotyczy głównie kończyn dolnych, a przy sprawnych kończynach górnych, odpowiednich umiejętnościach i dostosowanym otoczeniu część osób jest samodzielna w higienie. Opiekun powinien oceniać realne możliwości, a nie zakładać zależność wyłącznie na podstawie diagnozy.
Najczęściej: utrata równowagi, niekontrolowany zjazd wózka, uderzenie o krawędź lub stopień, przytrzaśnięcie elementów wózka drzwiami oraz uraz przy gwałtownym ruszaniu/hamowaniu. Dlatego ważna jest asekuracja, właściwy chwyt i spokojna komunikacja z podopieczną.
Samoopieka dotyczy czynności wykonywanych "przy sobie" (higiena, ubieranie, jedzenie). Mobilność zewnętrzna obejmuje przemieszczanie się w przestrzeni publicznej i pokonywanie barier (krawężniki, podjazdy, pojazdy). Osoba może być samodzielna w ADL, a mimo to wymagać wsparcia poza domem.
Nie zawsze. Wiele osób opanowuje transfery samodzielnie, szczególnie w stałym, dostosowanym środowisku domowym. Pomoc opiekuna jest potrzebna, gdy występuje osłabienie, ból, ryzyko upadku, brak sprzętu pomocniczego lub gdy warunki są niebezpieczne (śliska podłoga, złe ustawienie wózka).
Praktyczne jest pytanie: "Czy potrafi Pani wykonać to bezpiecznie i powtarzalnie w typowych warunkach?". Jeśli samodzielność jest możliwa, ale ryzyko urazu wysokie (np. w tłumie, na przystanku), wtedy uzasadniona jest asysta mimo ogólnej wydolności w samoopiece.
Najczęstsze to automatyczne łączenie wózka z całkowitą niesamodzielnością oraz ignorowanie wpływu otoczenia. Uczniowie wybierają odpowiedzi o toalecie lub posiłkach, bo są "najbardziej opiekuńcze", zamiast przeanalizować, gdzie realnie rośnie ryzyko i potrzebna jest asekuracja.
Gdy podopieczna jest samodzielna i bezpieczna w czynności, opiekun powinien wspierać niezależność, a nie wyręczać. Zbyt duża pomoc obniża sprawczość, może nasilać bierność i pogarszać funkcjonowanie. Wyjątkiem są sytuacje ryzykowne (np. wejście do pojazdu), gdzie priorytetem jest bezpieczeństwo.
Warto zaplanować trasę (dostępne przystanki, windy, podjazdy), sprawdzić warunki pogodowe, zapas czasu i poprosić o pomoc kierowcę, jeśli to możliwe. Na miejscu kluczowe jest ustawienie wózka, asekuracja w newralgicznych momentach oraz upewnienie się, że wózek jest stabilny po wejściu do pojazdu.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kształcenia opiekuna osoby starszej dotyczące ADL i samoopieki
  • Podstawy rehabilitacji i pielęgnowania osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego (opracowania ogólne)
  • Instrukcje bezpiecznego transferu i asekuracji osoby na wózku (materiały szkoleniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego