KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 15.
Podopieczna podczas spaceru nagle zasłabła i straciła przytomność. Opiekun ocenił, że ma ona zachowany oddech. W tej sytuacji udzielając pierwszej pomocy powinien wezwać karetkę pogotowia i ułożyć podopieczną w pozycji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieprzytomna osoba z zachowanym oddechem wymaga przede wszystkim zapewnienia drożności dróg oddechowych i ochrony przed zachłyśnięciem.
Dlatego po wezwaniu karetki układa się ją w pozycji bezpiecznej (bocznej ustalonej), a nie na plecach ani z przypadkowym uniesieniem czy unieruchomieniem tułowia.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji podopieczna jest nieprzytomna, ale ma zachowany oddech. To kluczowe rozróżnienie: jeśli ktoś oddycha, priorytetem nie jest uciskanie klatki piersiowej, tylko utrzymanie drożności dróg oddechowych i zapobieganie powikłaniom do czasu przyjazdu pomocy.

Najwłaściwszym ułożeniem jest pozycja bezpieczna (boczna ustalona). Jej sens praktyczny polega na tym, że:

  • zmniejsza ryzyko zadławienia śliną lub wymiocinami, bo wydzieliny mogą swobodniej wypływać,
  • ułatwia utrzymanie drożności poprzez stabilne ułożenie głowy i tułowia,
  • pozwala na stałą obserwację oddechu i szybkie zareagowanie, jeśli oddech ustanie.

Ułożenie "leżącej na plecach" jest niekorzystne u osoby nieprzytomnej, ponieważ język i tkanki miękkie mogą utrudnić przepływ powietrza, a w razie wymiotów rośnie ryzyko aspiracji do dróg oddechowych.

Pozycja "z uniesionym tułowiem" bywa kojarzona z dusznością lub omdleniem u osoby przytomnej, ale przy braku przytomności nie rozwiązuje podstawowego problemu: kontroli drożności i zabezpieczenia przed zachłyśnięciem.

Ułożenie "z unieruchomionym tułowiem" mogłoby mieć sens tylko przy uzasadnionym podejrzeniu poważnego urazu (np. wypadek komunikacyjny, upadek z wysokości). W treści zadania nie ma przesłanek urazu, a w pierwszej pomocy w opiece środowiskowej typowym działaniem przy nieprzytomności z oddechem pozostaje pozycja bezpieczna.

Po ułożeniu należy wezwać pomoc, kontrolować oddech, chronić poszkodowaną przed wychłodzeniem i być gotowym do zmiany postępowania, jeśli oddech ustanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Pozycja bezpieczna (boczna ustalona) to ułożenie osoby nieprzytomnej, która oddycha, na boku z odpowiednim ułożeniem głowy.

Stosuje się ją, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejszyć ryzyko zachłyśnięcia śliną lub wymiocinami do czasu przyjazdu pomocy.

Sprawdza się reakcję na głos i dotyk, a następnie ocenia oddech.

Oceniaj oddech przez kilka–kilkanaście sekund: obserwuj unoszenie klatki piersiowej, słuchaj oddechu i staraj się wyczuć przepływ powietrza. Jeśli oddycha normalnie, postępuj jak przy nieprzytomności z oddechem.

Ułożenie na plecach może sprzyjać niedrożności dróg oddechowych (np. przez opadanie języka) i zwiększa ryzyko zadławienia w razie wymiotów.

Pozycja boczna pozwala na odpływ wydzielin i ułatwia utrzymanie drożności, dlatego jest preferowana w typowej sytuacji.

RKO rozpoczyna się, gdy osoba jest nieprzytomna i nie oddycha prawidłowo (brak oddechu lub oddech agonalny/gasping).

Wtedy priorytetem jest wezwanie pomocy i natychmiastowe uciski klatki piersiowej (zgodnie z aktualnymi wytycznymi). Przy prawidłowym oddechu zwykle stosuje się pozycję bezpieczną i obserwację.

Podaj dokładną lokalizację, wiek (jeśli wiesz), co się stało, czy osoba jest przytomna oraz czy oddycha.

Warto dodać, czy były urazy, drgawki, ból w klatce piersiowej wcześniej oraz jakie choroby/leki ma podopieczna. Słuchaj instrukcji dyspozytora i nie rozłączaj się bez potrzeby.

Przy silnym podejrzeniu urazu kręgosłupa postępowanie może się różnić, bo każdy ruch może pogorszyć uraz.

Jednocześnie drożność dróg oddechowych jest priorytetem. W praktyce w pierwszej pomocy dąży się do minimalizacji ruchów, a decyzje zależą od sytuacji. W razie wątpliwości postępuj wg poleceń dyspozytora.

Najczęstsze błędy to: brak udrożnienia dróg oddechowych (zła pozycja głowy), ułożenie na brzuchu, zbyt luźne ułożenie powodujące "staczanie się" oraz brak kontroli oddechu po ułożeniu.

W opiece ważne jest też zabezpieczenie przed wychłodzeniem i pozostanie przy podopiecznej do czasu przyjazdu pomocy.

Opiekun powinien pozostać przy podopiecznej, z możliwością obserwacji twarzy i klatki piersiowej.

Ułatwia to kontrolę oddechu i szybkie zauważenie pogorszenia. W terenie warto też zadbać o bezpieczeństwo miejsca (np. odsunięcie od jezdni) oraz o komfort termiczny (okrycie).

Tak. Należy okresowo sprawdzać, czy osoba nadal oddycha prawidłowo i czy nie pojawiają się wymioty, sinica lub narastające zaburzenia oddychania.

Jeśli oddech ustanie lub stanie się nieprawidłowy, trzeba zmienić postępowanie (wezwać ponownie pomoc, rozpocząć RKO zgodnie z zasadami).

Ucz się algorytmów: ocena bezpieczeństwa, sprawdzenie reakcji, ocena oddechu, wezwanie pomocy, pozycja bezpieczna lub RKO.

Dobrze działa trening praktyczny: przećwicz ułożenie w pozycji bezpiecznej i komunikację z dyspozytorem. Na teście zwracaj uwagę na kluczowe słowa: "nieprzytomna" i "oddycha".

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – Basic Life Support (BLS), sekcja dotycząca postępowania u osoby nieprzytomnej z prawidłowym oddechem, https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-03-02
  • Polski Czerwony Krzyż – materiały edukacyjne z pierwszej pomocy: pozycja bezpieczna (boczna ustalona), https://pck.pl/first-aid/ (podstrony tematyczne) - accessed 2026-03-02
  • St John Ambulance – Recovery position (opis i uzasadnienie ułożenia osoby nieprzytomnej oddychającej), https://www.sja.org.uk/get-advice/first-aid-advice/unresponsive-casualty/recovery-position/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) – rozdziały BLS / pierwsza pomoc (aktualna edycja dostępna na stronie ERC)
  • Materiały edukacyjne Polskiego Czerwonego Krzyża dotyczące pozycji bezpiecznej
  • Podręczniki pierwszej pomocy dla opiekunów osób starszych i niesamodzielnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego