KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 2.
Podopieczna powtarza nieustannie opinię, że jest szpiegowana przez mafię. Nie koryguje tych wypowiedzi pomimo sugestii opiekunki zaprzeczającej takiemu stanowi rzeczy. Zachowanie to wskazuje na występowanie u podopiecznej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy fałszywego, niewzruszalnego przekonania, że podopieczna jest śledzona przez mafię, utrzymywanego mimo zaprzeczania i sugestii opiekunki. To typowe dla urojeń prześladowczych (zaburzeń treści myślenia), a nie dla omamów, które są zaburzeniami spostrzegania.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji podopieczna wielokrotnie powtarza przekonanie, że "jest szpiegowana przez mafię" i nie zmienia zdania mimo spokojnego zaprzeczania opiekunki. Kluczowe są tu dwa elementy: treść prześladowcza (ktoś ją śledzi, zagraża) oraz niewzruszalność przekonania mimo argumentów. Taki obraz odpowiada urojeniom prześladowczym, czyli zaburzeniom treści myślenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Omamy imperatywne" to doznania spostrzeżeniowe, zwykle słuchowe, w których chory "słyszy" głosy wydające polecenia (np. nakaz zrobienia czegoś). W opisie nie ma żadnych doznań zmysłowych ani nakazów, jest natomiast przekonanie interpretacyjne.
  • "Halucynacje wzrokowe" (w praktyce klinicznej często mówi się po prostu: omamy wzrokowe) polegają na widzeniu czegoś, czego nie ma. Tutaj podopieczna nie opisuje widzianych obrazów, tylko twierdzi, że jest obserwowana/śledzona.
  • "Urojenia nihilistyczne" dotyczą przekonań typu: "nie istnieję", "moje narządy nie działają", "świat się skończył". To inny temat treści urojeniowej niż prześladowanie.

Wskazówka praktyczna dla opiekunki środowiskowej: przy podejrzeniu urojeń zwykle nie pomaga bezpośrednie "udowadnianie", że to nieprawda. Bezpieczniej jest nie wzmacniać treści urojeń, a jednocześnie okazać zrozumienie dla emocji (np. lęku) i zadbać o obserwację, wsparcie oraz ewentualny kontakt z personelem medycznym, zwłaszcza gdy pojawia się ryzyko autoagresji lub agresji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urojenia prześladowcze to niewzruszalne, fałszywe przekonania, że ktoś obserwuje, śledzi, szkodzi lub knuje przeciw osobie. Nie wynikają z realnych dowodów i utrzymują się mimo wyjaśnień. To zaburzenie treści myślenia, a nie zmysłów.
Urojenia to błędne przekonania (myślenie i interpretacja). Omamy to fałszywe spostrzeżenia zmysłowe (np. słyszenie głosów, widzenie postaci). W praktyce egzaminacyjnej pytaj: czy to "wierzy", czy "widzi/słyszy/czuje"?
Jedną z cech urojeń jest niewzruszalność: argumenty i uspokajanie często nie zmieniają przekonania, bo osoba traktuje je jako pewnik. Bezpośrednie podważanie może zwiększyć napięcie. Skuteczniejsze bywa skupienie na emocjach i bezpieczeństwie.
Omamy imperatywne to zwykle "głosy" nakazujące wykonanie czynności (np. ucieczkę, samouszkodzenie). Są groźne, bo mogą wpływać na zachowanie. W opiece ważna jest obserwacja ryzyka, szybkie zgłoszenie do personelu medycznego i dbanie o bezpieczeństwo otoczenia.
Nie. Halucynacje/omamy wzrokowe polegają na widzeniu czegoś, czego nie ma (zaburzenie spostrzegania). Urojenia polegają na błędnym przekonaniu (zaburzenie myślenia). W pytaniach testowych warto szukać, czy opis dotyczy zmysłów czy przekonań.
Najczęściej zaleca się: nie potwierdzać treści urojeń, ale też nie wchodzić w kłótnię o fakty. Lepiej nazwać emocje (np. lęk), zaproponować wsparcie i działania zwiększające poczucie bezpieczeństwa oraz przekazać obserwacje odpowiednim osobom.
Pilność rośnie, gdy pojawia się ryzyko samouszkodzenia lub agresji, silny lęk, bezsenność, ucieczki z domu, odmawianie jedzenia/leków albo gdy osoba podejmuje działania "obronne" przed rzekomym prześladowaniem. Wtedy potrzebna jest szybka ocena specjalisty.
Częsty błąd to wybór "halucynacji/omamów", gdy w opisie jest coś "nierealnego". Tymczasem jeśli osoba opowiada o przekonaniu (np. ktoś ją śledzi), to są urojenia. Omamy wymagają elementu spostrzeżeniowego: "słyszę", "widzę", "czuję".
Urojenia nihilistyczne to przekonania o nieistnieniu siebie/świata lub "zaniku" narządów i funkcji (np. "jestem martwa", "nie mam serca"). Różnią się treścią od prześladowczych, które dotyczą zagrożenia ze strony innych osób lub grup.
Najlepiej ćwiczyć na krótkich opisach przypadków: zaznacz, czy jest przekonanie (urojenie) czy doznanie zmysłowe (omam). Ucz się kilku typów treści urojeń (prześladowcze, wielkościowe, nihilistyczne) oraz typów omamów (np. imperatywne).
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis dotyczy fałszywego, niewzruszalnego przekonania, że podopieczna jest śledzona przez mafię, utrzymywanego mimo zaprzeczania i sugestii opiekunki.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-10: Chapter V Mental and behavioural disorders (F00–F99), sekcje dotyczące zaburzeń urojeniowych i objawów psychotycznych (ICD-10).
  • World Health Organization (WHO), ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics, rozdział "Mental, behavioural or neurodevelopmental disorders", hasła dotyczące zaburzeń urojeniowych i objawów psychotycznych (ICD-11).
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: sekcja dotycząca "Delusional Disorder" oraz opisu urojeń i halucynacji jako objawów psychotycznych.

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw psychiatrii i psychopatologii (rozdziały: urojenia, omamy)
  • Materiały szkoleniowe dla opiekunów dotyczące komunikacji z osobą w kryzysie psychicznym
  • Klasyfikacje diagnostyczne (ICD) jako źródło definicji i przykładów objawów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego