KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 7.
Podopieczna uskarża się, że z powodu niedowładu kończyn dolnych straciła sens swojego życia, bo nie może chodzić na wycieczki w góry, które w przeszłości bardzo lubiła. Która potrzeba podopiecznej wymaga w tej sytuacji zaspokojenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kluczowe jest zdanie "straciła sens swojego życia". Utrata możliwości realizowania ważnej pasji (wycieczek w góry) oznacza brak wewnętrnego spełnienia i rozwoju. To odpowiada potrzebie samorealizacji w hierarchii Maslowa, a nie potrzebom relacji, akceptacji ani społecznego uznania.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie sytuacji najważniejsza jest informacja, że podopieczna "straciła sens swojego życia", ponieważ nie może już realizować aktywności, która była dla niej szczególnie ważna (wycieczek w góry). Taki komunikat wskazuje na problem dotyczący wewnętrznego spełnienia, realizowania własnych pasji, celów i poczucia sensu.

W hierarchii potrzeb Abrahama Maslowa najwyższy poziom stanowi samorealizacja, rozumiana jako dążenie do wykorzystania swojego potencjału, rozwoju i robienia rzeczy, które są dla danej osoby osobiście znaczące. Jeżeli ograniczenia ruchowe uniemożliwiają dotychczasową formę realizowania pasji, opiekun powinien rozpoznać potrzebę znalezienia alternatywnych sposobów dających poczucie sensu i satysfakcji (np. aktywności zastępczych, kontaktu z naturą w dostępnej formie, planowania celów możliwych do osiągnięcia).

Odpowiedź "przynależności" nie pasuje, bo dotyczy przede wszystkim więzi społecznych, bycia częścią grupy i relacji (rodzina, przyjaciele). W opisie nie ma sygnału, że problemem jest osamotnienie czy brak kontaktów.

Odpowiedź "akceptacji" odnosi się do potrzeby bycia przyjętym przez innych i poczucia, że jest się akceptowanym mimo ograniczeń. W przedstawionej sytuacji nie pojawia się wątek odrzucenia, stygmatyzacji ani lęku przed oceną otoczenia.

Odpowiedź "uznania" wiąże się z potrzebą szacunku, docenienia i statusu (czyli z tym, jak inni oceniają daną osobę). Tutaj źródłem cierpienia jest utrata możliwości realizacji pasji i sensu życia, a nie brak pochwał czy społecznego prestiżu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w scenariuszu pojawiają się słowa "sens", "spełnienie", "realizacja pasji", zwykle chodzi o samorealizację; gdy występuje "docenienie", "szacunek", "autorytet" – częściej o uznanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba samorealizacji to najwyższy poziom w hierarchii Maslowa. Oznacza dążenie do rozwoju, wykorzystywania własnego potencjału oraz robienia rzeczy, które dają wewnętrzne spełnienie i sens. U osoby starszej może to być realizowanie pasji, celów, twórczości lub działań ważnych życiowo.
Wędrówki były dla podopiecznej osobistą pasją i źródłem poczucia sensu. Gdy choroba odbiera możliwość realizowania ważnej aktywności, problem dotyczy spełnienia i sensu życia, czyli samorealizacji. Nie ma tu kluczowego wątku relacji społecznych ani potrzeby bycia docenionym przez innych.
Uznanie dotyczy szacunku, prestiżu i docenienia (często w oczach innych). Samorealizacja dotyczy wewnętrznego spełnienia: robienia tego, co jest zgodne z wartościami i pasją, rozwijania siebie i poczucia sensu. W zadaniach egzaminacyjnych "sens życia" zwykle kieruje do samorealizacji.
Potrzeba przynależności wiąże się z więziami: byciem częścią rodziny, grupy, społeczności, utrzymywaniem kontaktów i poczuciem bliskości. W praktyce opiekun wspiera ją m.in. przez ułatwianie kontaktu z bliskimi, zachęcanie do udziału w zajęciach grupowych i przeciwdziałanie izolacji.
W klasycznym ujęciu Maslowa wyróżnia się m.in. potrzeby przynależności i miłości oraz potrzeby uznania/szacunku. "Akceptacja" bywa używana potocznie jako element relacji społecznych (bycie przyjętym), ale nie jest standardowo wyodrębniana jako osobny, podstawowy poziom w pięciostopniowej hierarchii.
Wspieranie samorealizacji polega na szukaniu możliwości "zamiast" a nie "mimo wszystko": dostosowane hobby, cele możliwe do osiągnięcia, aktywności twórcze, kontakt z naturą w dostępnej formie, planowanie małych projektów. Ważna jest rozmowa o wartościach i tym, co nadaje życiu sens.
Najczęściej są to: "sens życia", "spełnienie", "realizacja marzeń", "pasja", "rozwój", "chcę coś osiągnąć", "chcę robić to, co kocham". Gdy zamiast tego pojawiają się "docenienie", "szacunek", "autorytet", wtedy częściej chodzi o potrzebę uznania/szacunku.
Bo wycieczki kojarzą się z aktywnościami towarzyskimi, więc działa heurystyka skojarzeń. Jednak w scenariuszu nie ma informacji o grupie czy relacjach, tylko o utracie sensu i ulubionej aktywności. Warto zawsze szukać w tekście emocji i motywu przewodniego, a nie samej czynności.
Gdy problem dotyczy oceny przez innych: podopieczny chce być szanowany, doceniany, potrzebuje pochwał, czuje się pomijany, traci autorytet lub nie ma wpływu w rodzinie. To sygnały potrzeby uznania/szacunku. Samorealizacja dotyczy bardziej sensu, rozwoju i osobistych celów.
Najczęstsze to mylenie samorealizacji z uznaniem, utożsamianie każdej potrzeby psychicznej z przynależnością oraz ignorowanie słów-kluczy (np. "sens życia"). Pomaga technika: najpierw nazwij problem w 2–3 słowach (np. "utrata sensu"), dopiero potem dopasuj poziom potrzeby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kluczowe jest zdanie "straciła sens swojego życia"."

Źródła:

  • Maslow, A. H., "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943, Vol. 50(4), s. 370–396
  • Maslow, A. H., "Motivation and Personality", Harper & Row, 1954 (rozdziały o hierarchii potrzeb)
  • APA Dictionary of Psychology – hasło "self-actualization" (American Psychological Association), https://dictionary.apa.org/self-actualization - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii ogólnej i rozwojowej omawiające hierarchię potrzeb Maslowa
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące potrzeb biopsychospołecznych osoby starszej
  • Ćwiczenia case study z rozpoznawania potrzeb i planowania wsparcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego