KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 9.
Podopieczna w starszym wieku choruje na zapalenie płuc. Od kilku dni leży w łóżku, ma wysoką gorączkę i jest osłabiona. W tej sytuacji opiekun powinien stosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U chorej z zapaleniem płuc, leżącej od kilku dni z gorączką i osłabieniem, ważne jest zapobieganie powikłaniom unieruchomienia.
Dlatego właściwe są działania ukierunkowane na zmniejszanie ryzyka zakrzepicy oraz wspieranie oddychania i odkrztuszania, czyli profilaktyka przeciwzakrzepowa i gimnastyka oddechowa.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby starszej z zapaleniem płuc, która od kilku dni leży w łóżku, typowe ryzyka to: zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych, spłycenie oddechu, pogorszenie wentylacji oraz powikłania unieruchomienia (w tym zdarzenia zakrzepowo-zatorowe). W opiece domowej kluczowe jest więc wspieranie czynności oddechowych oraz ograniczanie skutków długotrwałego leżenia.

Odpowiedź "profilaktykę przeciwzakrzepową i gimnastykę oddechową" jest trafna, bo łączy dwa cele opieki: (1) profilaktykę zakrzepicy wynikającej z mniejszej aktywności i zastoju żylnego oraz (2) ćwiczenia oddechowe, które pomagają pogłębić oddech, ułatwić odkrztuszanie i zmniejszać ryzyko powikłań oddechowych. W praktyce opiekun wspiera pacjentkę w bezpiecznym uruchamianiu, zmianach pozycji oraz w prostych ćwiczeniach oddechowych zaleconych przez personel medyczny, a także obserwuje stan chorej i zgłasza niepokojące objawy.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe, bo nie odpowiadają na główne zagrożenia lub wskazują działania wykraczające poza typowe decyzje opiekuna.

  • "dieta bogatotłuszczowa i gimnastyka oddechowa" – sama gimnastyka oddechowa jest sensowna, ale dieta bogatotłuszczowa nie jest standardową interwencją w tej sytuacji i nie adresuje ryzyka unieruchomienia; u osób gorączkujących istotniejsze bywa monitorowanie tolerancji posiłków i nawodnienia.
  • "tlenoterapia i gimnastyka korekcyjna" – tlenoterapia może być potrzebna przy niedotlenieniu, ale jej wdrażanie i parametry zwykle wymagają decyzji i nadzoru medycznego; gimnastyka korekcyjna nie jest priorytetem w ostrym zapaleniu płuc i osłabieniu.
  • "tlenoterapia i dieta bogatoresztkowa" – podobnie, tlenoterapia nie jest uniwersalnym działaniem "zawsze", a dieta bogatoresztkowa dotyczy głównie regulacji pracy jelit; w tej sytuacji kluczowe są oddech i zapobieganie skutkom leżenia.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: przy długim leżeniu zawsze myśl o profilaktyce powikłań unieruchomienia (zakrzepica, odleżyny, spadek sprawności) oraz o wspieraniu oddychania (zmiana pozycji, ćwiczenia oddechowe, obserwacja duszności), a interwencje stricte lecznicze rozważaj tylko wtedy, gdy są jednoznacznie wskazane w treści i mieszczą się w roli opiekuna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gimnastyka oddechowa to proste ćwiczenia pogłębiające oddech i ułatwiające odkrztuszanie, np. spokojne wdechy nosem i dłuższe wydechy ustami oraz ćwiczenia w różnych pozycjach. W opiece domowej opiekun może przypominać o ćwiczeniach i pilnować bezpieczeństwa, zgodnie z zaleceniami medycznymi.
Unieruchomienie spowalnia przepływ krwi żylnej w kończynach, co sprzyja zastojowi i tworzeniu się zakrzepów. U osób starszych ryzyko rośnie dodatkowo przez współistniejące choroby i mniejszą wydolność. Dlatego ważne są ruch, zmiana pozycji i działania przeciwzakrzepowe zalecone przez personel medyczny.
Najważniejsza jest obserwacja oddychania (nasilenie duszności, przyspieszony oddech, sinienie), świadomości i ogólnego osłabienia, a także nawodnienia i przyjmowania posiłków. Opiekun powinien zwracać uwagę na pogorszenie stanu oraz niepokojące objawy i w razie potrzeby szybko kontaktować się z pielęgniarką lub lekarzem.
Zwykle tlenoterapia wymaga zlecenia i ustalenia parametrów przez personel medyczny oraz oceny wskazań (np. saturacji). Opiekun może pomagać w obsłudze sprzętu tylko wtedy, gdy jest to wcześniej zalecone i przeszkolone, oraz gdy zapewnione jest bezpieczeństwo. Bez zlecenia nie traktuje się jej jako standardowego działania opiekuna.
Pomagają: częsta zmiana pozycji, bezpieczne uruchamianie w miarę sił, ćwiczenia kończyn (bierne/czynne), kontrola skóry i odciążanie miejsc narażonych na ucisk. Ważne jest też odpowiednie nawodnienie oraz obserwacja objawów zakrzepicy i pogorszenia oddechu. Działania dobiera się do stanu chorej i zaleceń medycznych.
To działania zmniejszające ryzyko powstania zakrzepów u osoby mało ruchliwej. W praktyce obejmują uruchamianie, ćwiczenia kończyn, zmianę pozycji i wspieranie nawodnienia, a czasem także elementy zalecone medycznie (np. wyroby uciskowe lub leki). Opiekun realizuje to w zakresie swoich kompetencji i zaleceń.
Dieta bogatoresztkowa dotyczy głównie regulacji pracy jelit i zapobiegania zaparciom, a nie bezpośrednio poprawy wentylacji płuc. W zapaleniu płuc priorytetem są: oddech, kontrola stanu ogólnego, nawodnienie i zapobieganie powikłaniom unieruchomienia. O diecie decyduje się indywidualnie, zależnie od tolerancji i zaleceń.
W zadaniach opiekuńczych szukaj czynności wspierających: obserwacja, pomoc w zmianie pozycji, ćwiczenia, higiena, nawodnienie, komfort i zgłaszanie niepokojących objawów. Działania wymagające diagnozy, doboru parametrów terapii lub podawania leków traktuj jako medyczne, chyba że treść wyraźnie mówi o zleceniu i przeszkoleniu.
Ostrożność jest potrzebna przy silnej duszności, bólu w klatce piersiowej, znacznym osłabieniu, zawrotach głowy lub gdy ćwiczenia nasilają kaszel i męczliwość. Wtedy ćwiczenia powinny być krótkie, w wygodnej pozycji i najlepiej zgodnie z zaleceniami personelu medycznego. Opiekun nie forsuje chorej i obserwuje reakcję organizmu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi z "tlenoterapią" tylko dlatego, że kojarzy się z chorobą płuc, bez sprawdzenia roli opiekuna i wskazań. Drugi błąd to ignorowanie skutków leżenia (zakrzepica, spadek sprawności). Warto analizować: co jest największym ryzykiem w opisie i co realnie może wykonać opiekun.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.5 dotyczące opieki nad osobą chorą i unieruchomioną
  • Podstawy pielęgnowania chorego: rozdziały o zapobieganiu powikłaniom unieruchomienia i ćwiczeniach oddechowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego