KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 14.
Podopieczna wykonała samodzielnie badanie oznaczenia stężenia glukozy na czczo. Poziom glukozy we krwi wynosił 150 mg/dl. Opiekunka powinna rozpoznać u podopiecznej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 150 mg/dl glukozy na czczo oznacza podwyższony poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemię.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą temperatury ciała (hipo-/hipertermia) albo zbyt niskiego cukru (hipoglikemia), więc nie pasują do opisu pomiaru glukozy.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano wynik samodzielnego oznaczenia stężenia glukozy na czczo: 150 mg/dl. Taki wynik oznacza, że poziom glukozy jest podwyższony w stosunku do typowych wartości uznawanych za prawidłowe, dlatego właściwe rozpoznanie to hiperglikemia (zbyt wysoki poziom glukozy we krwi).

Odpowiedź "hipoglikemię" jest nieprawidłowa, ponieważ hipoglikemia to sytuacja odwrotna: zbyt niski poziom glukozy. Pomyłka często wynika z automatycznego kojarzenia prefiksów "hiper-" i "hipo-" lub z braku odniesienia do tego, że 150 mg/dl na czczo jest wartością wyraźnie podwyższoną.

Odpowiedzi "hipertermię" oraz "hipotermię" również są błędne, bo dotyczą temperatury ciała, a nie stężenia glukozy. Hipertermia oznacza podwyższoną temperaturę (gorączkę/przegrzanie), a hipotermia – obniżoną temperaturę. W treści zadania mowa jest wyłącznie o pomiarze glukozy, więc terminy związane z termiką organizmu nie odpowiadają opisywanemu problemowi.

W praktyce opieki rozpoznanie hiperglikemii ma znaczenie obserwacyjne i organizacyjne: opiekunka powinna zanotować wynik, zwrócić uwagę na samopoczucie podopiecznej (np. wzmożone pragnienie, osłabienie), a następnie postąpić zgodnie z zasadami obowiązującymi w miejscu opieki (np. poinformować personel medyczny/rodzinę, jeśli tak przewiduje procedura). Interpretacja wyniku zawsze powinna uwzględniać okoliczności pomiaru i zalecenia lekarza prowadzącego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hiperglikemia to stan podwyższonego stężenia glukozy we krwi. Rozpoznaje się ją, gdy wynik pomiaru cukru jest wyraźnie wyższy od wartości uznawanych za prawidłowe w danej sytuacji (np. na czczo). Sam wynik liczbowy należy zawsze interpretować w kontekście samopoczucia i zaleceń lekarza.
Pomiar "na czczo" oznacza, że organizm nie powinien być pod wpływem świeżo spożytego posiłku, więc wynik stanowi punkt odniesienia do oceny gospodarki węglowodanowej. Wartość 150 mg/dl jest podwyższona, dlatego opisuje ją termin "hiperglikemia", a nie "hipoglikemia".
Hipoglikemia to zbyt niski poziom glukozy we krwi, a hiperglikemia to zbyt wysoki poziom. Różnią się też typowymi objawami: przy hipoglikemii częste są drżenia, poty i głód, a przy hiperglikemii m.in. pragnienie i osłabienie. W opiece ważne jest szybkie rozróżnienie tych stanów.
Opiekunka może wstępnie rozpoznać, czy wynik jest niski czy wysoki i odpowiednio zareagować organizacyjnie (obserwacja, zapis wyniku, powiadomienie osoby uprawnionej). Szczegółowa interpretacja medyczna i decyzje terapeutyczne należą do personelu medycznego lub lekarza zgodnie z ustaleniami opieki.
Najczęściej myli się parametry: glikemię (cukier) z temperaturą ciała, bo słowa brzmią podobnie. Pomaga zapamiętać, że "glik-" odnosi się do glukozy, a "term-" do temperatury. Druga pomyłka to odwrócenie prefiksów: "hiper-" (za dużo) i "hipo-" (za mało).
Pilnego zgłoszenia wymagają wyniki wyraźnie nieprawidłowe, zwłaszcza jeśli towarzyszą im objawy pogorszenia stanu (osłabienie, splątanie, omdlenie, nasilone pragnienie). Dokładny próg i sposób postępowania powinny wynikać z zaleceń lekarza i procedur placówki, dlatego warto znać lokalne zasady.
Pomiar na czczo wykonuje się po przerwie nocnej bez jedzenia, zgodnie z instrukcją glukometru: czyste i suche ręce, prawidłowy pasek testowy, nakłucie i naniesienie kropli krwi. Ważne jest zapisanie wyniku wraz z godziną i informacją, że pomiar był na czczo, aby ułatwić ocenę.
Wynik pomiaru to tylko jedna informacja. Znaczenie mają także objawy, nawodnienie, przyjęte leki, posiłki, infekcje i stres, które mogą zmieniać glikemię. Dlatego w opiece należy obserwować podopieczną, zanotować okoliczności i w razie potrzeby przekazać komplet informacji osobie uprawnionej.
U osoby starszej hiperglikemia może objawiać się m.in. pragnieniem, suchością w ustach, częstym oddawaniem moczu, osłabieniem i sennością. Czasem objawy są nietypowe lub słabe, dlatego ważne są regularne pomiary i obserwacja. W razie niepokojących zmian należy działać zgodnie z procedurą opieki.
Warto opanować podstawowe pojęcia (hiperglikemia, hipoglikemia), rozróżniać je od terminów dotyczących temperatury (hipertermia, hipotermia) oraz ćwiczyć interpretację prostych opisów sytuacji. Pomaga też znajomość typowych objawów i zasad przekazywania informacji personelowi medycznemu w miejscu opieki.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki podstaw diabetologii i pielęgniarstwa (rozdziały o hiperglikemii/hipoglikemii)
  • Materiały edukacyjne dla pacjentów dotyczące samokontroli glikemii (broszury poradni diabetologicznych)
  • Procedury wewnętrzne placówki opiekuńczej dotyczące postępowania przy nieprawidłowych parametrach życiowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego