KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 6.
Podopieczna z afazją ruchową (motoryczną), będącą następstwem udaru mózgu, ma trudności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja ruchowa (motoryczna, typu Broki) polega głównie na zaburzeniu ekspresji mowy: osoba wie, co chce powiedzieć, ale ma trudność z płynnym wypowiadaniem i poprawnym artykulowaniem głosek. Zaburzenia rozumienia są typowe raczej dla afazji czuciowej.

Pełne wyjaśnienie:

Afazja ruchowa (motoryczna), często nazywana afazją typu Broki, jest zaburzeniem mowy występującym m.in. po udarze mózgu. Jej kluczową cechą są trudności w nadawaniu wypowiedzi, czyli wytwarzaniu mowy: pojawiają się kłopoty z doborem słów, budowaniem zdań oraz z prawidłowym artykułowaniem dźwięków. Osoba zwykle rozumie polecenia i sens wypowiedzi lepiej, niż potrafi na nie odpowiedzieć.

Dlatego prawidłowa odpowiedź to: "z poprawnym artykułowaniem dźwięków." — opisuje ona typowy problem w afazji ruchowej: zaburzoną realizację wypowiedzi (mowa jest skąpa, wolna, zniekształcona artykulacyjnie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z rozumieniem komunikatów słownych." — to częściej wiąże się z afazją czuciową (typu Wernickego) lub mieszaną. W afazji ruchowej rozumienie bywa względnie zachowane, choć mogą wystąpić trudności przy złożonych poleceniach.
  • "z samodzielnym spożywaniem posiłków." — po udarze może występować niedowład, apraksja lub dysfagia, ale nie jest to cecha definiująca afazję ruchową jako zaburzenie językowe. To inny obszar funkcjonowania.
  • "z samodzielnym poruszaniem się." — zaburzenia chodu są częste po udarze (np. przy niedowładzie), lecz również nie wynikają bezpośrednio z afazji. Pytanie dotyczy konsekwencji afazji, a nie ogólnych następstw udaru.

W praktyce opiekuńczej ważne jest, aby nie mylić braku mowy z brakiem rozumienia. Osoba z afazją ruchową może potrzebować czasu, wsparcia komunikacji (gest, kartki, obrazki) i spokojnego tempa rozmowy, ale jednocześnie warto kierować do niej pełnowartościowe komunikaty i upewniać się, że ma możliwość odpowiedzi inną drogą niż mowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja ruchowa to zaburzenie mowy, w którym główny problem dotyczy mówienia (nadawania wypowiedzi), a nie samego słyszenia czy inteligencji. Osoba zwykle wie, co chce przekazać, ale ma trudności z doborem słów, tworzeniem zdań i artykulacją, szczególnie po udarze.
Najczęściej pojawia się mowa skąpa, urywana, wolna, z błędami artykulacji. Podopieczny może odpowiadać pojedynczymi słowami, gestem lub mimiką. Kluczowe jest dawanie czasu na odpowiedź i zadawanie prostych pytań, najlepiej zamkniętych (tak/nie).
W afazji ruchowej ośrodki odpowiedzialne za ekspresję mowy są bardziej uszkodzone niż te związane z rozumieniem. Dlatego osoba może rozumieć komunikaty, ale nie umie ich płynnie wypowiedzieć. Trudności w rozumieniu są typowe raczej dla innych typów afazji.
W afazji ruchowej dominują trudności w mówieniu: wypowiedzi są krótkie i "wysiłkowe", a rozumienie bywa lepsze. W afazji czuciowej mowa może być płynna, ale niezrozumiała, a problemem jest rozumienie poleceń i znaczeń słów. W praktyce różnice ocenia specjalista.
Pomaga: mówienie wolno, krótkimi zdaniami, jedna informacja naraz, pytania tak/nie, powtarzanie bez presji, zachęcanie do gestu i wskazywania. Dobrze działa też kartka i długopis, obrazki lub tablice komunikacyjne. Najważniejsze: cierpliwość i brak poprawiania "na siłę".
Sama afazja dotyczy języka i mowy, więc nie musi powodować trudności z jedzeniem. Po udarze mogą jednak współwystępować inne problemy, np. dysfagia (połykanie) lub niedowład ręki, które utrudniają posiłki. Wtedy potrzebna jest osobna ocena i plan wsparcia.
Tak, po udarze często występują zaburzenia ruchu (np. niedowład), ale to nie jest cecha definiująca afazję. Pytania egzaminacyjne zwykle rozdzielają: afazja = trudności językowe, a niedowład = trudności w poruszaniu się. W praktyce oba problemy mogą współistnieć.
Bezpieczne są proste ćwiczenia bez presji: nazywanie przedmiotów, dobieranie obrazka do słowa, powtarzanie krótkich wyrazów, dokańczanie znanych zwrotów, rozmowa o rutynowych czynnościach. Ważne, by ćwiczyć krótko i regularnie oraz konsultować kierunek z logopedą.
Częste błędy to: traktowanie problemu jak braku zrozumienia, mówienie zbyt szybko, zadawanie wielu pytań naraz, poprawianie i kończenie zdań w sposób frustrujący oraz brak czasu na odpowiedź. Lepsze jest spokojne tempo, jasne komunikaty i wspieranie alternatywnych sposobów wypowiedzi.
Najpierw rozpoznaj typ afazji: ruchowa = kłopot z mówieniem/artykułowaniem; czuciowa = kłopot z rozumieniem. Potem sprawdź, czy odpowiedzi nie dotyczą innych następstw udaru (chodzenie, jedzenie). Wybierz opcję, która dotyczy funkcji językowej pasującej do typu afazji.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że afazja ruchowa (motoryczna, typu Broki) polega głównie na zaburzeniu ekspresji mowy: osoba wie, co chce powiedzieć, ale ma trudność z płynnym wypowiadaniem i poprawnym artykulowaniem głosek.

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Aphasia" https://medlineplus.gov/aphasia.html (accessed 2026-02-18)
  • NHS (UK) – "Aphasia" https://www.nhs.uk/conditions/aphasia/ (accessed 2026-02-18)
  • MSD Manuals (Consumer Version) – "Aphasia" https://www.msdmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/brain-dysfunction/aphasia (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy neurologopedii/logopedii klinicznej (rozdziały o afazji po udarze)
  • Materiały edukacyjne dla opiekunów o komunikacji z osobą po udarze
  • Atlas/kompendium neuropsychologii (sekcja: zaburzenia mowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego