KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 32.
Podopiecznemu, przyjętemu z powodu wskazań społecznych (bezdomność) w stanie ogólnego wyczerpania organizmu, z dużą niedowagą, odwodnieniem i zaniedbanym w zakresie higieny, w pierwszej kolejności należy zaspokoić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sytuacji ogólnego wyczerpania, znacznej niedowagi, odwodnienia i zaniedbań higienicznych priorytetem są potrzeby biologiczne.
Najpierw należy zadbać o nawodnienie, odżywienie, ciepło, higienę i podstawowy komfort, bo od nich zależy bezpieczeństwo i dalsza opieka. Potrzeby uznania, miłości i przynależności są ważne, ale później.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na stan silnego wyniszczenia: ogólne wyczerpanie organizmu, duża niedowaga, odwodnienie oraz zaniedbanie higieniczne. W takiej sytuacji pierwszeństwo mają potrzeby fizjologiczne, czyli te, które warunkują przeżycie i podstawowe funkcjonowanie organizmu.

W praktyce opiekuńczej oznacza to konieczność natychmiastowego skupienia się na tym, co wpływa na bezpieczeństwo i stan somatyczny podopiecznego, np. zapewnienie płynów (zgodnie z możliwościami i zaleceniami personelu medycznego), posiłku adekwatnego do stanu, odpoczynku, ciepła, czystego ubrania oraz podstawowej higieny. Dopiero gdy te potrzeby zostaną choć wstępnie zabezpieczone i stan podopiecznego się ustabilizuje, sensowne jest planowanie wsparcia w obszarach psychospołecznych.

Odpowiedź "potrzebę uznania" jest nieprawidłowa, ponieważ uznanie (szacunek, prestiż, poczucie wartości) nie rozwiązuje pilnego ryzyka związanego z odwodnieniem i wyniszczeniem. Zaspokajanie jej może być elementem długofalowego wsparcia, ale nie jest działaniem pierwszego wyboru w stanie zagrożenia zdrowia.

Odpowiedź "potrzebę miłości" jest nieprawidłowa, bo mimo że relacja, życzliwość i wsparcie emocjonalne są bardzo istotne w pracy opiekuna, to nie zastępują interwencji związanych z podstawowymi potrzebami biologicznymi. W praktyce: empatyczna komunikacja może towarzyszyć czynnościom opiekuńczym, ale priorytetem pozostaje nawodnienie, odżywienie i higiena.

Odpowiedź "potrzebę przynależności" jest nieprawidłowa z podobnego powodu: przynależność społeczna (kontakt z innymi, wsparcie środowiskowe) zwykle buduje się w procesie. U osoby w stanie skrajnego zaniedbania i odwodnienia kluczowe jest najpierw zabezpieczenie podstaw bytowo-zdrowotnych, a dopiero potem organizowanie sieci wsparcia i działań społecznych.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy opis zawiera objawy wyniszczenia/odwodnienia/zaniedbania – najpierw wybiera się potrzeby fizjologiczne, a potrzeby społeczne i emocjonalne planuje się równolegle lub w kolejnym etapie, po ustabilizowaniu sytuacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeby biologiczne warunkujące podstawowe funkcjonowanie, np. nawodnienie, odżywienie, sen, komfort termiczny, higiena i wydalanie. W opiece są zwykle priorytetem, gdy stan podopiecznego wskazuje na wyniszczenie, odwodnienie lub zaniedbanie.
Odwodnienie może szybko pogarszać stan ogólny (osłabienie, zaburzenia krążenia, splątanie), więc najpierw trzeba zadbać o podstawy zdrowotne i bezpieczeństwo. Wsparcie emocjonalne jest ważne, ale nie zastąpi działań zabezpieczających funkcje organizmu.
Wskazówkami są opisy takie jak: wyczerpanie organizmu, duża niedowaga, odwodnienie, zaniedbanie higieny, osłabienie. To sygnał, że najpierw należy zaspokoić potrzeby fizjologiczne, a dopiero później potrzeby społeczne i emocjonalne.
Najpierw zadbać o bezpieczeństwo i podstawy: ocenić stan (także zgłosić personelowi medycznemu), zapewnić płyny/posiłek zgodnie z zaleceniami, czyste ubranie, podstawową higienę i odpoczynek. Dopiero potem planować wsparcie psychospołeczne i aktywizację.
Zwykle nie w sytuacji ostrego zaniedbania somatycznego. Przynależność i wsparcie społeczne są kluczowe długofalowo (np. zapobieganie izolacji), ale gdy występuje odwodnienie lub wyniszczenie, pierwszeństwo mają potrzeby biologiczne i stabilizacja stanu.
"Miłość" dotyczy bliskości i relacji emocjonalnych (życzliwość, opieka, więź), a "przynależność" – bycia częścią grupy i relacji społecznych (kontakty, akceptacja, wsparcie środowiska). Obie są ważne, ale po zabezpieczeniu potrzeb fizjologicznych.
Uznanie odnosi się do poczucia wartości i szacunku, co jest istotne w relacji opiekuńczej, ale nie rozwiązuje pilnych problemów zdrowotnych, takich jak odwodnienie czy niedożywienie. W zadaniach z objawami somatycznymi rzadko jest to priorytet "na start".
Najczęściej myli się "wskazania społeczne" (np. bezdomność) z priorytetem potrzeb społecznych, ignorując opis stanu fizycznego. Inna pułapka to wybór odpowiedzi "miłej" emocjonalnie zamiast tej, która wynika z zagrożeń zdrowotnych.
Gdy podstawowe potrzeby biologiczne są zabezpieczone (np. nawodnienie, odżywienie, higiena, odpoczynek) i sytuacja jest stabilniejsza. Wtedy można budować relację, aktywizować społecznie, wspierać kontakty i poczucie bezpieczeństwa psychicznego.
Ćwicz analizę opisów przypadków: podkreśl objawy somatyczne (odwodnienie, niedożywienie, osłabienie) i wybieraj potrzeby fizjologiczne jako pierwsze. Następnie dopasuj potrzeby psychospołeczne do etapu stabilizacji i planu wsparcia długoterminowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Potrzeby uznania, miłości i przynależności są ważne, ale później."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Hierarchia potrzeb Maslowa": https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierarchia_potrzeb_Maslowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN) – "Maslow's hierarchy of needs": https://en.wikipedia.org/wiki/Maslow%27s_hierarchy_of_needs (access: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z psychologii potrzeb (hierarchia potrzeb) dla kształcenia zawodowego
  • Podręczniki i skrypty z podstaw opieki nad osobą starszą: ocena stanu ogólnego i priorytety opieki
  • Standardy/algorytmy pierwszej oceny stanu pacjenta/podopiecznego (podejście ogólne: bezpieczeństwo i funkcje życiowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego