KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 34.
Podopiecznemu z chorobą zwyrodnieniową odcinka lędźwiowego kręgosłupa, który ma związane z tym problemy z samodzielnym wykonywaniem niektórych czynności dnia codziennego, opiekun powinien zaproponować używanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba z chorobą zwyrodnieniową odcinka lędźwiowego często ma trudność ze schylaniem się i zginaniem tułowia, co utrudnia zakładanie skarpet. Przyrząd do zakładania skarpetek pozwala wykonać tę czynność bez głębokiego pochylenia, wspiera samodzielność i zmniejsza ból oraz ryzyko przeciążenia.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie zwyrodnieniowej odcinka lędźwiowego typowe są: ból przy zgięciu tułowia, ograniczenie ruchomości oraz trudność w dłuższym utrzymaniu pozycji pochylonej. To bezpośrednio przekłada się na problemy w wybranych czynnościach życia codziennego (ADL), szczególnie tych, które wymagają schylania się do stóp.

Dlatego właściwą propozycją jest "przyrząd do zakładania skarpetek" – jest to pomoc kompensacyjna do ubierania, która umożliwia założenie skarpety bez znacznego zgięcia w odcinku lędźwiowym. W praktyce wspiera to samodzielność, ogranicza prowokowanie bólu i może zmniejszać potrzebę pomocy drugiej osoby.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisanego problemu funkcjonalnego:

  • "przyrząd do zapinania guzików" dotyczy głównie trudności manualnych (np. ograniczenia sprawności dłoni, drżenia, zaburzeń chwytu) lub problemów z precyzją ruchów, a nie ograniczeń wynikających z kręgosłupa lędźwiowego.
  • "talerz z podwyższonym rantem" jest pomocą przy jedzeniu – ułatwia nabieranie pokarmu i zapobiega zsuwaniu się jedzenia. Jest dobierany przy zaburzeniach koordynacji, osłabieniu lub problemach z kontrolą ruchu, a nie typowo przy ograniczeniu schylania.
  • "sztućców z pogrubioną rączką" używa się przy osłabionym chwycie, bólu w stawach rąk, ograniczonej sprawności palców lub w chorobach neurologicznych. Nie rozwiązuje trudności związanej z ubieraniem i schylaniem się.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach najpierw nazwij w myślach czynność ADL, która jest najbardziej prawdopodobnie ograniczona (tu: ubieranie – zakładanie skarpet), a dopiero potem dobierz pomoc, która usuwa konkretną barierę (tu: konieczność schylania się).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADL to podstawowe czynności samoobsługowe, np. ubieranie, mycie, jedzenie, toaleta, przemieszczanie. W pracy opiekuna medycznego ocena ADL pomaga dobrać wsparcie: asekurację, instruktaż lub pomoc kompensacyjną tak, aby maksymalizować samodzielność i bezpieczeństwo.
Zakładanie skarpet zwykle wymaga zgięcia tułowia i sięgnięcia do stóp. Przy zmianach zwyrodnieniowych odcinka lędźwiowego zgięcie może nasilać ból i być ograniczone. Powoduje to, że czynność staje się trudna lub ryzykowna i warto rozważyć pomoc do ubierania.
To prosta pomoc do ubierania: skarpetę zakłada się na element prowadzący, a następnie, trzymając taśmy/uchwyty, wsuwa stopę bez głębokiego schylania. Pomaga osobom z bólem kręgosłupa, ograniczeniem zgięcia, po zabiegach ortopedycznych lub z trudnością sięgania do stóp.
Do ubierania zalicza się m.in. przyrząd do zakładania skarpet, łyżkę do butów z długą rączką oraz przyrząd do zapinania guzików. Dobór zależy od bariery: ograniczone schylanie wymaga wydłużenia zasięgu, a trudność manualna (chwyt, precyzja) wymaga narzędzia do manipulacji.
Przyrząd do guzików jest trafny, gdy problemem jest precyzja rąk: osłabienie chwytu, drżenie, ograniczenia palców, ból w stawach dłoni lub zaburzenia koordynacji. Nie rozwiązuje on typowej bariery wynikającej z odcinka lędźwiowego, czyli trudności w schylaniu się do stóp.
Talerz z rantem ułatwia nabieranie jedzenia i zapobiega zsuwaniu się pokarmu poza talerz. Stosuje się go głównie przy problemach z koordynacją, osłabieniu lub ograniczonej sprawności jednej ręki. To pomoc dotycząca jedzenia, a nie ubierania, więc musi wynikać z konkretnej trudności podopiecznego.
Zwykle nie. Sztućce z pogrubioną rączką dobiera się przy trudnościach chwytu i manipulacji dłonią (np. osłabienie, ból w stawach rąk, ograniczona precyzja). Ograniczenia wynikające z kręgosłupa lędźwiowego częściej dotyczą schylania i zasięgu, więc wymagają innego typu pomocy.
Najpierw należy zidentyfikować konkretną czynność, która sprawia trudność, i przyczynę (ból, ograniczenie ruchu, słaby chwyt). Następnie proponuje się pomoc, pokazuje bezpieczne użycie i ocenia, czy podopieczny radzi sobie sam. Celem jest kompensacja bariery bez wyręczania.
Częsty błąd to dopasowanie "na oko" do ogólnego hasła (np. "trudności w ADL") zamiast do konkretnej czynności. Drugi błąd to mylenie pomocy do ubierania z pomocami do jedzenia. Pomaga metoda: najpierw nazwij czynność (ubieranie/jedzenie), potem wybierz narzędzie usuwające barierę.
Ucz się parami: czynność ADL → bariera → pomoc. Przykład: ubieranie → brak możliwości schylania → pomoc do skarpet. Jedzenie → słaby chwyt → pogrubione sztućce. Twórz krótkie fiszki z zastosowaniem i przeciwwskazaniami oraz ćwicz rozpoznawanie, do której czynności należy dana pomoc.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Osoba z chorobą zwyrodnieniową odcinka lędźwiowego często ma trudność ze schylaniem się i zginaniem tułowia, co utrudnia zakładanie skarpet."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu aktywizacji i terapii zajęciowej dla opiekuna medycznego (dział: ADL i sprzęt pomocniczy).
  • Podręczniki/opracowania z ergonomii pracy opiekuna i profilaktyki przeciążeń układu ruchu.
  • Katalogi sprzętu pomocniczego i instrukcje użytkowania pomocy do ubierania oraz jedzenia (sekcje: sock aid, button hook, adaptive cutlery).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego