KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 2.
Podopieczny informuje asystenta, że po przebudzeniu często odczuwa kołatanie serca, szumy w uszach, bóle i zawroty głowy. Ten zespół objawów może wskazywać na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów pojawiających się często rano po przebudzeniu (kołatanie serca, szumy w uszach, bóle i zawroty głowy) jest typowy dla nadciśnienia tętniczego. Zawał i choroba wieńcowa częściej dają ból w klatce piersiowej, a niewydolność krążenia – duszność i obrzęki.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane dolegliwości (kołatanie serca, szumy w uszach, bóle i zawroty głowy), zwłaszcza gdy pojawiają się powtarzalnie po przebudzeniu, najczęściej wskazują na nadciśnienie tętnicze. W praktyce opiekuńczej jest to ważny sygnał, bo nadciśnienie bywa długo skąpoobjawowe, a gdy objawy się pojawiają, często mają charakter nieswoisty i mogą nasilać się o określonej porze dnia.

Dlaczego "nadciśnienie tętnicze" pasuje najlepiej?
Podwyższone ciśnienie może dawać: bóle głowy (często w okolicy potylicznej), zawroty głowy, uczucie kołatania serca oraz szumy uszne. W kontekście pytania kluczowy jest wzorzec poranny: część osób obserwuje wyższe wartości ciśnienia i gorsze samopoczucie po przebudzeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • Zawał mięśnia sercowego to stan nagły. Typowo dominuje silny, długotrwały ból w klatce piersiowej (często zamostkowy), duszność, niepokój, poty, nudności. Sam nawracający "poranny" zestaw dolegliwości bez opisu ostrego bólu nie jest najbardziej charakterystyczny dla zawału.
  • Choroba wieńcowa serca najczęściej kojarzy się z dławicą piersiową, czyli bólem/uciskiem w klatce piersiowej wywoływanym wysiłkiem lub stresem i ustępującym po odpoczynku. W pytaniu nie ma opisu zależności od wysiłku ani typowej dławicy.
  • Niewydolność krążenia częściej manifestuje się dusznością (zwłaszcza wysiłkową lub w pozycji leżącej), męczliwością, obrzękami kończyn i spadkiem tolerancji wysiłku. Objawy z pytania nie tworzą najbardziej typowego obrazu niewydolności.

Wniosek dla roli asystenta osoby niepełnosprawnej: asystent nie stawia diagnozy, ale powinien potraktować taki zespół dolegliwości jako sygnał do działania: zachęcić do pomiaru ciśnienia, obserwować objawy oraz zasugerować konsultację lekarską, a w razie pojawienia się objawów ostrego stanu (np. silny ból w klatce, duszność, omdlenie) – pilnie wezwać pomoc.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadciśnienie to przewlekle podwyższone ciśnienie krwi. Często długo nie daje wyraźnych objawów albo objawy są nieswoiste (np. bóle głowy, zawroty, kołatanie). Dlatego wykrywa się je głównie dzięki regularnym pomiarom, a nie "po samym samopoczuciu".
U części osób nadciśnienie może objawiać się rano jako: ból głowy, zawroty głowy, kołatanie serca oraz szumy w uszach. To nie jest pewna diagnoza, ale ważny sygnał do wykonania pomiaru ciśnienia i zgłoszenia problemu lekarzowi.
Kołatanie serca może występować w różnych sytuacjach (stres, nadciśnienie, zaburzenia rytmu). Zawał częściej kojarzy się z nagłym, silnym bólem w klatce piersiowej, dusznością i złym stanem ogólnym. Samo kołatanie, zwłaszcza nawracające rano, nie jest typowym "wzorem" zawału.
Choroba wieńcowa często daje dławicę: ucisk/ból w klatce piersiowej pojawiający się przy wysiłku lub stresie i ustępujący po odpoczynku. Nadciśnienie częściej daje nieswoiste dolegliwości (bóle głowy, zawroty, szumy uszne) i bywa wykrywane pomiarem, nawet bez bólu w klatce.
Asystent nie diagnozuje, ale powinien zareagować: zachęcić do pomiaru ciśnienia (jeśli jest możliwość), zanotować objawy i okoliczności, zasugerować konsultację lekarską oraz obserwować, czy dolegliwości się nasilają. W razie objawów alarmowych należy wezwać pomoc medyczną.
Pilnej pomocy wymagają m.in.: silny ból/ucisk w klatce piersiowej, nagła duszność, omdlenie, nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia. W takich sytuacjach nie czeka się na "przejście" objawów ani nie ogranicza do pomiaru ciśnienia.
Nie. Szumy uszne mogą mieć wiele przyczyn (laryngologicznych, neurologicznych, krążeniowych). W połączeniu z bólami głowy, zawrotami i kołataniem – zwłaszcza rano – mogą jednak sugerować problem z ciśnieniem. W praktyce to wskazanie do pomiarów i konsultacji, a nie do samodzielnej diagnozy.
Najlepiej odpocząć kilka minut, usiąść wygodnie, oprzeć plecy i ramię, nie rozmawiać w trakcie. Mankiet powinien pasować rozmiarem i być założony na wysokości serca. Warto wykonać 2 pomiary w odstępie krótkiej chwili i zapisać wyniki wraz z godziną.
Częsty błąd to wybór "zawału" tylko dlatego, że dotyczy serca (heurystyka dostępności). Inny to ignorowanie wzorca objawów i pory występowania. Na egzaminie warto porównać, czy opis pasuje do przewlekłego problemu (nadciśnienie) czy do ostrego stanu (zawał).
Pomocne są: kiedy objawy się zaczęły, jak często wracają, czy są związane z wysiłkiem, jakie są wartości ciśnienia (jeśli mierzone), czy występuje ból w klatce piersiowej lub duszność, jakie leki są przyjmowane i czy były pomijane. To ułatwia lekarzowi ocenę sytuacji.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zestaw objawów pojawiających się często rano po przebudzeniu (kołatanie serca, szumy w uszach, bóle i zawroty głowy) jest typowy dla nadciśnienia tętniczego."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Hypertension (fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension (dostęp: 2026-02-18)
  • Mayo Clinic – High blood pressure (hypertension) – Symptoms and causes: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-pressure/symptoms-causes/syc-20373410 (dostęp: 2026-02-18)
  • 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension, European Heart Journal: https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/33/3021/5079119 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o pomiarze ciśnienia tętniczego i interpretacji wyników (źródła medyczne/edukacyjne)
  • Wytyczne kliniczne dotyczące nadciśnienia (opracowania towarzystw naukowych)
  • Poradniki pierwszej pomocy i rozpoznawania stanów nagłych w opiece

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego