Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 17.
Podopieczny, który ma zdiagnozowaną chorobę serca, jest mało aktywny i większość czasu w ciągu dnia spędza w pozycji siedzącej. Niedawno zaczął uskarżać się na ból w obrębie prawej kończyny dolnej nasilający się podczas chodzenia. Asystent podczas wykonywania zabiegów higienicznych zaobserwował obrzęk oraz zwiększone miejscowe podwyższenie ciepłoty kończyny. Występujący u podopiecznego zespół objawów może wskazywać na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: ból kończyny nasilający się przy chodzeniu, obrzęk oraz miejscowe ucieplenie, u osoby mało aktywnej, jest typowy dla problemu żylnego. Najlepiej pasuje do zakrzepicy żył głębokich, która wymaga pilnej oceny medycznej ze względu na ryzyko zatorowości.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na problem żylny: u osoby mało aktywnej pojawiły się ból kończyny dolnej, widoczny obrzęk oraz miejscowe podwyższenie ciepłoty. Taki zestaw jest charakterystyczny dla zakrzepicy żył głębokich, czyli powstania skrzepliny w układzie żylnym kończyny. W praktyce opiekuńczej jest to sygnał alarmowy, bo zakrzep może stać się źródłem zatoru (np. w krążeniu płucnym).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej pasujące?

  • Zapalenie żył powierzchownych zwykle dotyczy żył położonych płytko i częściej daje objawy wzdłuż przebiegu żyły (tkliwość, zaczerwienienie, "twardy sznur"). W pytaniu akcent pada na obrzęk i ucieplenie całej okolicy oraz czynniki ryzyka związane z małą aktywnością, co silniej wspiera podejrzenie DVT.
  • Choroba niedokrwienna kończyn (tętnicza) kojarzy się z bólem wysiłkowym, ale typowo towarzyszą jej cechy niedokrwienia: ochłodzenie, bladość/sinienie, słabsze tętno, gorsze gojenie ran. Tutaj jest odwrotnie: kończyna jest cieplejsza i obrzęknięta, co sugeruje zastój żylny.
  • Zator tętnicy udowej to stan nagły z nagłym, silnym bólem i cechami ostrego niedokrwienia (zimno, bladość, zaburzenia czucia/ruchu). W opisie dominuje obrzęk i ucieplenie, a nie obraz ostrego "odcięcia" dopływu krwi.

W roli asystenta kluczowe jest: nie bagatelizować objawów, ograniczyć obciążanie kończyny, nie wykonywać intensywnego masażu obrzęku oraz zorganizować pilny kontakt z medycyną zgodnie z procedurami miejsca opieki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zakrzepica żył głębokich i dlaczego jest groźna?
Zakrzepica żył głębokich to powstanie skrzepliny w żyłach (najczęściej kończyn dolnych). Jest groźna, bo fragment skrzepliny może się oderwać i spowodować zator, np. w płucach. Dlatego przy podejrzeniu DVT potrzebna jest pilna ocena medyczna.
Jakie objawy najczęściej sugerują zakrzepicę żył głębokich kończyny?
Najczęstsze sygnały to ból kończyny, obrzęk (często jednostronny), miejscowe ucieplenie i czasem zaczerwienienie. Objawy mogą nasilać się przy chodzeniu lub ucisku. U osób mało aktywnych ryzyko jest większe, więc obserwacja podczas opieki ma duże znaczenie.
Dlaczego obrzęk i ucieplenie kończyny bardziej wskazują na problem żylny niż tętniczy?
W problemach żylnych dochodzi do zastoju krwi, co sprzyja obrzękowi i wzrostowi ciepłoty skóry. W niedokrwieniu tętniczym typowe są raczej objawy "zimnej" kończyny: ochłodzenie, bladość, osłabienie tętna. Ten kontrast pomaga w wstępnym różnicowaniu.
Jak odróżnić zakrzepicę żył głębokich od zapalenia żył powierzchownych?
Zapalenie żył powierzchownych często daje tkliwy, zaczerwieniony pas wzdłuż przebiegu żyły i wyczuwalne stwardnienie ("sznur"). W DVT częściej występuje rozlany obrzęk, ucieplenie i ból obejmujący większy obszar. Ostateczne rozpoznanie zawsze wymaga oceny medycznej.
Czy asystent osoby niepełnosprawnej może masować obrzękniętą kończynę przy podejrzeniu DVT?
Przy podejrzeniu zakrzepicy nie należy wykonywać intensywnego masażu obrzękniętej, bolesnej kończyny. Taki bodziec teoretycznie może zwiększać ryzyko przemieszczenia skrzepliny. Bezpieczniejsze jest zapewnienie spoczynku i pilne zgłoszenie objawów personelowi medycznemu.
Kiedy trzeba pilnie wezwać pomoc medyczną przy objawach z kończyny dolnej?
Pilnej reakcji wymagają: nagły lub narastający jednostronny obrzęk, ból i ucieplenie kończyny, a szczególnie dołączenie duszności, bólu w klatce piersiowej, krwioplucia lub omdlenia. Takie objawy mogą sugerować powikłania zatorowe i wymagają natychmiastowej oceny.
Jak mała aktywność i długie siedzenie zwiększają ryzyko zakrzepicy?
Przy długim siedzeniu i małej aktywności słabnie "pompa mięśniowa" łydek, która pomaga przepychać krew żylną ku górze. Zastój krwi sprzyja tworzeniu skrzeplin. Dlatego w opiece ważne jest bezpieczne uruchamianie, zmiany pozycji i obserwowanie, czy nie pojawiają się objawy z kończyn.
Jakie działania profilaktyczne zakrzepicy są ważne w opiece nad osobą mało aktywną?
Znaczenie mają: częste zmiany pozycji, stopniowa aktywizacja w granicach możliwości, ćwiczenia kończyn (także bierne), odpowiednie nawodnienie (jeśli nie ma przeciwwskazań) i obserwacja objawów. O metodach medycznych (np. farmakologii, wyrobach uciskowych) decyduje personel medyczny.
Czy ból przy chodzeniu zawsze oznacza chorobę niedokrwienną kończyn?
Nie. Ból wysiłkowy może występować w niedokrwieniu tętniczym, ale w DVT ból też może nasilać się podczas chodzenia, bo rośnie ciśnienie w układzie żylnym. Dlatego trzeba oceniać cały obraz: obrzęk, ucieplenie, kolor skóry, czynniki ryzyka i tempo narastania objawów.
Jakie pytania warto zadać podopiecznemu, gdy podejrzewasz zakrzepicę?
Warto zapytać o czas początku objawów, czy obrzęk jest jednostronny, czy ból narasta, czy były długie okresy unieruchomienia, infekcje lub odwodnienie. Dodatkowo ważne są pytania o duszność, ból w klatce piersiowej i omdlenia. Odpowiedzi pomagają przekazać lekarzowi zwięzłe informacje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zestaw objawów: ból kończyny nasilający się przy chodzeniu, obrzęk oraz miejscowe ucieplenie, u osoby mało aktywnej, jest typowy dla problemu żylnego."

Źródła:

  • European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2021 Clinical Practice Guidelines on the Management of Venous Thrombosis, European Journal of Vascular and Endovascular Surgery, 2021 (objawy i diagnostyka DVT) - https://www.ejves.com/article/S1078-5884(21)00392-8/fulltext (dostęp: 2026-02-28)
  • NICE Guideline NG158: Venous thromboembolic diseases: diagnosis, management and thrombophilia testing (podejrzenie DVT – obraz kliniczny i postępowanie) - https://www.nice.org.uk/guidance/ng158 (dostęp: 2026-02-28)
  • Merck Manual Professional Version: Deep Venous Thrombosis (DVT) (typowe objawy: ból, obrzęk, ucieplenie; różnicowanie) - https://www.merckmanuals.com/professional/cardiovascular-disorders/peripheral-venous-disorders/deep-venous-thrombosis-dvt (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik pielęgniarstwa/medycyny dotyczący chorób układu żylnego i zatorowości płucnej
  • Algorytmy pierwszej oceny objawów DVT i zasad postępowania w opiece domowej
  • Materiały edukacyjne o profilaktyce zakrzepicy u osób mało aktywnych (broszury medyczne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego