KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 9.
Podopieczny lubi być w centrum uwagi. Ożywia się, gdy opiekun wykaże zainteresowanie jego bogatą kolekcją znaczków i kart pocztowych. Zachowanie podopiecznego może świadczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okazywanie zainteresowania kolekcją sprawia, że podopieczny "ożywia się" i chętnie jest w centrum uwagi.
To typowy sygnał, że ważne jest dla niego dostrzeżenie, docenienie i pozytywna informacja zwrotna od opiekuna. Najlepiej pasuje więc interpretacja jako niezaspokojona potrzeba uznania, a nie trudności społeczne czy zaburzenia osobowości.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje, że podopieczny wyraźnie reaguje na zainteresowanie opiekuna i na sytuacje, w których może zaprezentować coś ważnego dla siebie (kolekcję znaczków i kart pocztowych). Taka reakcja często pełni funkcję uzyskania pozytywnej uwagi i docenienia: ktoś zauważa jego pasję, słucha, zadaje pytania, okazuje szacunek dla wiedzy i zaangażowania. W praktyce opiekuńczej to klasyczny trop do wniosku o niezaspokojonej potrzebie uznania (bycia docenionym, ważnym, zauważonym).

Odpowiedź "o niezaspokojonej potrzebie uznania" jest trafna, bo zachowanie nasila się w sytuacji, gdy opiekun daje sygnały akceptacji i podkreśla wartość podopiecznego. Wsparcie może polegać na dawaniu adekwatnej informacji zwrotnej (np. chwalenie wysiłku, pytanie o szczegóły, umożliwienie prezentacji kolekcji), ale bez przesadnego "nakręcania" potrzeby bycia stale w centrum.

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne:

  • "o problemach osobowościowych" – to interpretacja patologizująca. Samo lubienie uwagi i ożywienie przy zainteresowaniu nie jest wystarczającą przesłanką do wnioskowania o problemach osobowościowych; w opiece należy unikać etykietowania bez rzetelnej diagnozy.
  • "o niezaspokojonej potrzebie przynależności" – potrzeba przynależności dotyczy bycia częścią grupy i więzi "my", natomiast w opisie kluczowe jest bycie zauważonym i docenionym jako jednostka (uznanie), niekoniecznie uczestnictwo w grupie.
  • "o problemach z nawiązywaniem kontaktów społecznych" – reakcja na zainteresowanie opiekuna sugeruje raczej, że kontakt jest możliwy i działa wzmacniająco. Trudności społeczne częściej objawiałyby się unikaniem, lękiem lub brakiem reakcji na próby rozmowy, czego tu nie ma.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się wyraźna poprawa nastroju po pochwale, zainteresowaniu lub możliwości zaprezentowania swoich osiągnięć, najczęściej chodzi o uznanie. Gdy kluczowe jest "bycie z kimś", "należenie", "bycie częścią paczki" – wtedy bliżej do przynależności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba uznania to dążenie do bycia zauważonym, docenionym i traktowanym z szacunkiem. W pracy asystenta przejawia się m.in. tym, że podopieczny lepiej funkcjonuje, gdy dostaje pozytywną informację zwrotną, może pochwalić się umiejętnościami lub czuje, że jego zdanie ma znaczenie.
Wskazówką jest to, że zachowanie nasila się w odpowiedzi na uwagę i docenienie oraz zwykle służy poprawie samopoczucia. "Problemy osobowościowe" to pojęcie potoczne i nie powinno być wnioskowane z jednego przykładu. W opiece lepiej opisywać funkcję zachowania i potrzeby niż stawiać etykiety.
Zainteresowanie hobby komunikuje: "jesteś ważny, słucham cię, szanuję twoje pasje". To wzmacnia poczucie wartości i bezpieczeństwa w relacji. Dla wielu osób możliwość opowiedzenia o kolekcji lub umiejętności jest sposobem na otrzymanie uznania bez presji rywalizacji.
Potrzeba uznania dotyczy docenienia i szacunku (bycia zauważonym jako jednostka). Potrzeba przynależności dotyczy bycia częścią relacji lub grupy (poczucia "jestem z innymi, należę"). W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę, czy bodźcem jest pochwała/uwaga czy raczej bycie w grupie.
Często są to: szukanie okazji do prezentowania osiągnięć, częste pytanie o opinię, wyraźne ożywienie po pochwałach, podkreślanie własnych zasług lub wiedzy. Ważne jest też, czy podopieczny uspokaja się i współpracuje lepiej, gdy otrzymuje uwagę w spokojnej, życzliwej formie.
Najlepiej chwalić konkretny wysiłek i zachowania prospołeczne (np. cierpliwość, współpracę), a nie nagradzać krzyk czy przerywanie. Pomaga też ustalanie ram: "posłucham o kolekcji przez 10 minut, potem wracamy do zadania". Uznanie ma być adekwatne i przewidywalne.
Nie. Potrzeba uwagi może być naturalna i wynikać z chęci kontaktu oraz docenienia. O problemach społecznych częściej świadczyłoby unikanie ludzi, lęk przed rozmową, konflikty lub brak reakcji na próby kontaktu. W ocenie liczy się kontekst i częstotliwość oraz skutki zachowania.
Warto wtedy, gdy zainteresowanie poprawia nastrój, wspiera trening poznawczy (pamięć, koncentrację), pomaga w komunikacji i buduje poczucie sensu. Kolekcjonowanie może być też pretekstem do ćwiczenia rozmowy, planowania i organizacji. Trzeba jednak dbać, by nie dominowało całego dnia kosztem innych potrzeb.
Częsty błąd to mylenie podobnych potrzeb (uznanie vs przynależność) oraz wybór odpowiedzi "najpoważniejszej" z brzmienia (np. problemy osobowościowe). Ucz się rozpoznawać, co dokładnie wywołuje reakcję: pochwała i uwaga sugerują uznanie, a bycie z grupą sugeruje przynależność.
Ćwicz na opisach przypadków: wypisz zachowanie, możliwą potrzebę i argument z tekstu. Uporządkuj podstawowe potrzeby (bez wchodzenia w diagnozy kliniczne) i naucz się słów-kluczy: "docenienie", "szacunek", "pochwała" (uznanie) oraz "grupa", "samotność", "należenie" (przynależność).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Najlepiej pasuje więc interpretacja jako niezaspokojona potrzeba uznania, a nie trudności społeczne czy zaburzenia osobowości."

Źródła:

  • Abraham H. Maslow, "Motywacja i osobowość" (rozdziały dotyczące hierarchii potrzeb i potrzeb uznania) – źródło książkowe
  • David G. Myers, "Psychologia" (części o motywacji, potrzebach i zachowaniu społecznym) – źródło książkowe
  • Philip G. Zimbardo, Richard J. Gerrig, "Psychologia i życie" (rozdziały o motywacji oraz wpływie społecznym i wzmocnieniach) – źródło książkowe

Materiały:

  • podręczniki psychologii motywacji i potrzeb człowieka
  • materiały dydaktyczne z komunikacji interpersonalnej w opiece
  • studia przypadków z obszaru wsparcia psychospołecznego osób z niepełnosprawnościami

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego