KWALIFIKACJA SPO5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 3.
Podopieczny po udarze mózgu, u którego występują zaburzenia wyższych czynności nerwowych pod postacią apraksji, będzie miał problemy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Apraksja to zaburzenie planowania i wykonywania ruchów celowych mimo zachowanej siły mięśni i rozumienia poleceń. Dlatego podopieczny ma kłopot z wykonywaniem precyzyjnych, złożonych czynności (np. sekwencji ruchów). Rozpoznawanie przedmiotów dotyczy agnozji, rozumienie mowy – afazji, a zapamiętywanie – zaburzeń pamięci.

Pełne wyjaśnienie:

Apraksja jest zaburzeniem wyższych czynności nerwowych polegającym na trudnościach w planowaniu i wykonywaniu celowych, wyuczonych czynności ruchowych. Kluczowe jest to, że problem nie wynika wyłącznie z niedowładu, bólu czy braku współpracy – osoba może rozumieć polecenie i chcieć je wykonać, ale "nie potrafi ułożyć" ruchów w prawidłową sekwencję lub wykonać ich precyzyjnie.

Dlatego odpowiedź "z wykonywaniem precyzyjnych ruchów." najlepiej opisuje typowy skutek apraksji: trudność w czynnościach dnia codziennego wymagających złożonych ruchów, np. zapinanie guzików, użycie sztućców, mycie zębów czy prawidłowe korzystanie z prostych narzędzi.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych zaburzeń:

  • "z rozpoznawaniem przedmiotów." – to bardziej pasuje do agnozji, czyli trudności w rozpoznawaniu bodźców (np. przedmiotów) mimo prawidłowego odbioru zmysłowego.
  • "z zapamiętywaniem nowych informacji." – to zaburzenia pamięci (np. amnezja następcza). Mogą współwystępować po udarze, ale nie są definicją apraksji.
  • "z rozumieniem mowy." – to typowe dla afazji czuciowej (zaburzeń rozumienia) lub innych zaburzeń językowych, a nie dla apraksji.

Wskazówka praktyczna dla opiekunki środowiskowej: przy apraksji często pomaga prowadzenie czynności krok po kroku, demonstrowanie ruchu, upraszczanie sekwencji i stała rutyna. Sama instrukcja słowna może nie wystarczyć, mimo że podopieczny "wie, co trzeba zrobić".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Apraksja to zaburzenie wykonywania celowych, wyuczonych czynności ruchowych. Osoba może rozumieć polecenie i mieć siłę w kończynie, ale ma trudność z zaplanowaniem sekwencji ruchów lub z ich precyzyjnym wykonaniem, co utrudnia samoobsługę.
W apraksji uszkodzone są mechanizmy planowania i koordynowania złożonych czynności. To nie tylko "słabsza ręka", ale kłopot z ułożeniem ruchów w prawidłową kolejność, dobraniem chwytu i kontrolą dokładności, np. przy zapinaniu guzików.
Niedowład to przede wszystkim osłabienie siły i zakresu ruchu. W apraksji siła może być względnie zachowana, a mimo to podopieczny nie potrafi wykonać znanej czynności na polecenie. W praktyce często współwystępują, dlatego ważna jest obserwacja funkcjonalna.
Agnozja dotyczy rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów, twarzy, dźwięków) mimo sprawnych zmysłów. Apraksja dotyczy wykonania czynności ruchowej. Prosty skrót: agnozja = problem "co to jest?", apraksja = problem "jak to zrobić?".
Nie. Zaburzenia mowy mogą wynikać z afazji (problem językowy) albo dyzartrii (problem artykulacji). Apraksja dotyczy głównie czynności ruchowych, choć istnieje także apraksja mowy, która dotyczy planowania ruchów narządów mowy, a nie rozumienia języka.
Najczęściej kłopotliwe są czynności wieloetapowe i wymagające precyzji: ubieranie (guziki, zamek), higiena (mycie zębów, czesanie), jedzenie sztućcami, przygotowanie prostego posiłku oraz używanie przedmiotów zgodnie z przeznaczeniem.
Pomocne jest prowadzenie krok po kroku, demonstrowanie ruchu, stała rutyna i ograniczanie rozpraszaczy. Warto przygotować przedmioty w kolejności użycia i dawać krótkie, konkretne wskazówki. Bezpieczniej jest wspierać niż wyręczać całkowicie.
Samej apraksji nie definiują zaburzenia pamięci, ale po udarze mogą współistnieć różne deficyty (pamięć, uwaga, funkcje wykonawcze). Dlatego w opiece domowej warto obserwować, czy trudność wynika z wykonania ruchu, czy z zapominania kolejnych kroków.
Częsty błąd to uznanie, że skoro podopieczny "nie robi", to "nie rozumie" (afazja) albo "nie pamięta" (zaburzenia pamięci). Inny błąd to tłumaczenie wszystkiego niedowładem. W apraksji kluczowa jest trudność w organizacji czynności mimo chęci i rozumienia.
Ucz się różnic: apraksja (wykonywanie czynności), agnozja (rozpoznawanie), afazja (język), pamięć (zapamiętywanie). Pomaga tworzenie krótkich skojarzeń i analizowanie, czy odpowiedź dotyczy ruchu, percepcji czy komunikacji. Ćwicz na przykładach z ADL.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Apraksja to zaburzenie planowania i wykonywania ruchów celowych mimo zachowanej siły mięśni i rozumienia poleceń."

Źródła:

  • MSD Manuals (Consumer Version) – hasło: "Apraxia" (opis definicji i objawów) – https://www.msdmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/brain-dysfunction/apraxia - dostęp: 2026-03-01
  • Merck Manual Professional Version – topic: "Apraxia" (różnicowanie z innymi zaburzeniami korowymi) – https://www.merckmanuals.com/professional/neurologic-disorders/brain-dysfunction/apraxia - dostęp: 2026-03-01
  • National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS) – informacja edukacyjna o apraksji – https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/apraxia - dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawowe materiały edukacyjne z neurologii i neuropsychologii klinicznej (definicje: apraksja, afazja, agnozja)
  • Poradniki opieki nad osobą po udarze (ćwiczenia czynności dnia codziennego, bezpieczeństwo)
  • Materiały terapeuty zajęciowego dotyczące treningu samoobsługi po udarze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego