KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 21.
Podopieczny po wszczepieniu endoprotezy stawu kolanowego wchodzi po schodach za pomocą jednej kuli łokciowej. Asystent powinien poinstruować podopiecznego, aby trzymał kulę po stronie kończyny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas wchodzenia po schodach z jedną kulą osoba po endoprotezie kolana powinna używać kuli tak, aby zwiększyć stabilność i ograniczyć obciążenie kończyny wymagającej ochrony. Dlatego asystent instruuje, by trzymać kulę po stronie kończyny operowanej, co ułatwia kontrolę kroku i asekurację.

Pełne wyjaśnienie:

U podopiecznego po wszczepieniu endoprotezy stawu kolanowego kluczowe są: bezpieczeństwo, stabilizacja oraz kontrola obciążania kończyny w okresie rekonwalescencji. Wchodzenie po schodach jest czynnością bardziej wymagającą niż chód po płaskim podłożu, ponieważ wiąże się z większą potrzebą utrzymania równowagi i precyzyjnego ustawienia stopy.

W pytaniu wskazano sytuację: podopieczny wchodzi po schodach, używając jednej kuli łokciowej. Asystent powinien udzielić instrukcji, aby kula była trzymana po stronie kończyny operowanej. Taki instruktaż ma na celu ułatwienie utrzymania stabilności i świadomego prowadzenia kończyny po zabiegu podczas wejścia na stopień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "prawej" – strona prawa nie jest informacją istotną klinicznie w tym pytaniu. Bez wiedzy, która kończyna była operowana, wybór "prawej" jest przypadkowy i nie wynika z zasad bezpieczeństwa.
  • "zdrowej" – to częsta pomyłka wynikająca z upraszczania reguł używania pomocy ortopedycznych. W kontekście tego zadania poprawna instrukcja dotyczy strony kończyny operowanej, a nie zdrowej.
  • "lewej" – analogicznie jak "prawej", jest to odpowiedź oderwana od kluczowego kryterium (operowana vs zdrowa). Sama informacja o stronie ciała nie pozwala sformułować poprawnego zalecenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o kule, laski i schody szukaj słów-kluczy: "operowana/zdrowa", "wchodzi/schodzi", "jedna/dwie kule". To one determinują poprawną instrukcję, a nie "prawa/lewa" bez kontekstu medycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest utrzymanie równowagi i kontrola obciążania. Ustawiaj stopę pewnie na stopniu, poruszaj się powoli i korzystaj z kuli jako dodatkowego punktu podparcia. W tym typie zadania egzaminacyjnego kula powinna być trzymana po stronie kończyny operowanej.
Bo po zabiegu wzrasta ryzyko upadku, przeciążenia i utrwalenia złych nawyków chodu. Jasna instrukcja (kiedy i gdzie ustawić kulę oraz jak stawiać nogi) pomaga podopiecznemu poruszać się pewniej, a także wspiera rehabilitację i samodzielność w domu.
To ta noga, która przeszła zabieg (np. wszczepienie endoprotezy kolana). W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie "operowana" vs "zdrowa" jest kluczowe, bo wpływa na sposób asekuracji, stronę użycia pomocy oraz tempo i kolejność wykonywania ruchu.
Typowe błędy to zbyt szybkie tempo, brak stabilnego oparcia stopy na stopniu, patrzenie w bok zamiast na stopnie, a także mylenie strony użycia kuli i kolejności ruchu. Często wybiera się "prawa/lewa" zamiast analizować, która kończyna jest operowana.
Asystent może instruować i wspierać bezpieczne poruszanie się w zakresie swoich kompetencji, szczególnie gdy utrwala zalecenia przekazane przez personel medyczny. Gdy podopieczny ma ból, zawroty głowy, świeże powikłania lub duży lęk przed upadkiem, potrzebna jest konsultacja specjalisty.
Kula powinna być dopasowana tak, aby chwyt był na wygodnej wysokości, a ręka nie była nadmiernie wyprostowana ani zgięta. Nieprawidłowa wysokość pogarsza równowagę i zwiększa obciążenie barku. W praktyce warto skontrolować ustawienie przed rozpoczęciem nauki chodzenia po schodach.
Gdy występuje znaczny ból, osłabienie, zawroty głowy, niestabilność, świeże dolegliwości po ćwiczeniach lub brak możliwości bezpiecznego użycia pomocy (np. uszkodzona końcówka kuli). W takich sytuacjach priorytetem jest bezpieczeństwo i ograniczenie ryzyka upadku.
Asystent powinien stać tak, by móc zareagować w razie utraty równowagi, nie ciągnąć za kończynę operowaną i zapewnić przestrzeń do ruchu. Ważne jest też uprzedzenie o kolejnych krokach, kontrola tempa oraz sprawdzenie, czy podopieczny prawidłowo opiera kulę i stawia stopę na stopniu.
Poręcz poprawia stabilność, ale nie zastępuje prawidłowego użycia pomocy ortopedycznej. Podopieczny może opierać się o poręcz jedną ręką, a drugą używać kuli, jednak nadal musi zachować bezpieczne ustawienie stóp i kontrolować obciążanie kończyny po zabiegu.
Sygnały ostrzegawcze to chwiejny krok, wydłużone przerwy, narastający ból, zadyszka, spadek koncentracji i gorsza koordynacja ruchów (np. potykanie się). Wtedy należy przerwać próbę, zapewnić odpoczynek i w razie potrzeby zorganizować bezpieczniejszą alternatywę.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Podczas wchodzenia po schodach z jedną kulą osoba po endoprotezie kolana powinna używać kuli tak, aby zwiększyć stabilność i ograniczyć obciążenie kończyny wymagającej ochrony."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu ortopedii i rehabilitacji w opiece długoterminowej
  • Instrukcje producentów dotyczące prawidłowego dopasowania i użytkowania kuli łokciowej
  • Skrypty/opracowania do kwalifikacji dotyczące asekuracji chodu i transferów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego