KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 23.
Podopieczny, po złamaniu kości śródstopia lewej kończyny dolnej, ma założony gips z zaleceniem jego odciążania. W tej sytuacji podopieczny powinien poruszać się przy pomocy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zalecenie odciążania kończyny w gipsie oznacza konieczność przeniesienia ciężaru ciała na kończyny górne i zdrową nogę podczas chodu. Kule łokciowe umożliwiają stabilne podparcie i realne odciążenie stopy. Laska zwykle nie daje wystarczającego odciążenia, a pionizator i orteza nie służą do takiego chodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Zalecenie odciążania kończyny dolnej z założonym gipsem po złamaniu kości śródstopia oznacza, że podczas przemieszczania się podopieczny nie powinien (lub powinien w minimalnym stopniu) przenosić ciężaru ciała na stopę po stronie urazu. W praktyce wymaga to użycia takiej pomocy, która pozwala przenieść obciążenie na kończyny górne i utrzymać równowagę.

Odpowiedź "kul łokciowych" jest właściwa, ponieważ kule zapewniają dwa punkty podparcia (po jednej z każdej strony), umożliwiają stabilizację tułowia i bezpieczne wykonywanie chodu z odciążeniem. Dzięki temu podopieczny może utrzymać gipsowaną stopę bez obciążania, co wspiera proces gojenia i zmniejsza ryzyko powikłań (np. bólu, przeciążenia, upadku).

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "ortezy" – orteza jest wyrobem ortopedycznym służącym głównie do stabilizacji, korekcji lub odciążenia określonego segmentu, ale sama w sobie nie jest typową pomocą do chodzenia pozwalającą przenieść ciężar ciała na ręce. Przy unieruchomieniu w gipsie nie rozwiązuje problemu przemieszczania z odciążeniem.
  • "pionizatora" – pionizator służy przede wszystkim do bezpiecznego ustawienia osoby w pozycji stojącej (pionizacji) i treningu tolerancji pozycji pionowej. Nie jest standardowym sprzętem do samodzielnego chodzenia w sytuacji krótkotrwałego odciążania stopy po urazie.
  • "laski" – laska daje tylko jeden dodatkowy punkt podparcia i zazwyczaj wspiera równowagę oraz częściowo odciąża kończynę, ale w wielu przypadkach nie zapewnia wystarczającego odciążenia, gdy wymagane jest wyraźne przeniesienie ciężaru ciała z chorej stopy. Przy ścisłym zaleceniu odciążania bezpieczniejsze są kule.

Dla asystenta osoby niepełnosprawnej ważne jest także dopilnowanie praktycznych elementów bezpieczeństwa: właściwe dopasowanie wysokości kul, sprawdzenie stanu gumowych końcówek, usunięcie przeszkód w mieszkaniu oraz obserwacja, czy podopieczny nie obciąża kończyny wbrew zaleceniom. W razie wątpliwości co do stopnia odciążania należy kierować się zaleceniami personelu medycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Odciążanie" oznacza ograniczenie lub unikanie przenoszenia ciężaru ciała na chorą stopę/nogę. W praktyce wymaga to wsparcia (np. kul), aby ciężar przejąły ręce i zdrowa kończyna. Stopień odciążania powinien wynikać z zaleceń personelu medycznego.
Najczęściej stosuje się kule łokciowe, bo umożliwiają stabilny chód z odciążeniem i dają dwa punkty podparcia. Pozwalają przenosić znaczną część ciężaru na kończyny górne, co jest kluczowe, gdy stopa nie powinna być obciążana.
Laska zapewnia tylko jeden dodatkowy punkt podparcia, więc zwykle służy bardziej do poprawy równowagi i niewielkiego odciążenia. Przy pełnym lub istotnym odciążaniu stopy potrzeba stabilniejszego podparcia i większego przeniesienia ciężaru na ręce, co łatwiej osiągnąć na kulach.
Zwykle nie. Orteza jest przede wszystkim stabilizatorem lub elementem odciążającym dany staw/segment, ale nie jest typową pomocą do chodzenia pozwalającą przenieść ciężar ciała na ręce. Przy gipsie i zaleceniu odciążania to kule (lub inna pomoc do lokomocji) rozwiązują problem przemieszczania.
Pionizator stosuje się głównie do bezpiecznego ustawienia osoby w pozycji stojącej i treningu pionizacji (np. przy osłabieniu, zaburzeniach neurologicznych). Kule stosuje się do chodzenia z podparciem i odciążeniem kończyny. To różne cele i różne sytuacje kliniczne.
Można obserwować sposób stawiania kończyn (czy stopa dotyka podłoża i czy przenosi ciężar), mimikę bólową oraz stabilność chodu. Pomaga też rozmowa: czy pojawia się ból podczas kroku. W razie niepewności należy przypomnieć zalecenia i skonsultować trudności z personelem medycznym.
Do częstych błędów należą: zbyt niskie lub zbyt wysokie ustawienie kul, stawianie kul za daleko przed sobą, brak kontroli równowagi przy skrętach oraz "podpieranie się" bez realnego odciążania chorej stopy. Błędy zwiększają ryzyko upadku i przeciążenia rąk oraz barków.
Warto usunąć luźne dywaniki i kable z przejść, zapewnić dobre oświetlenie, ustawić często używane przedmioty w zasięgu ręki oraz zadbać o antypoślizgowe obuwie na zdrowej nodze. W łazience pomocne są maty antypoślizgowe. Celem jest zmniejszenie ryzyka potknięcia i upadku.
Można wstępnie dopasować kule zgodnie z instrukcją producenta (ustawienie rękojeści i obejmy), ale w praktyce najlepiej, by sposób chodzenia i dopasowanie oceniła osoba z przygotowaniem medycznym (np. fizjoterapeuta). Złe dopasowanie sprzyja bólowi nadgarstków i barków oraz pogarsza bezpieczeństwo.
Niepokojące są m.in.: nasilający się ból, drętwienie palców, sinienie lub bladość, obrzęk narastający mimo odpoczynku, uczucie ucisku w gipsie, otarcia skóry oraz gorączka. Takie objawy mogą świadczyć o problemach z krążeniem lub powikłaniach i wymagają szybkiej konsultacji.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Zalecenie odciążania kończyny w gipsie oznacza konieczność przeniesienia ciężaru ciała na kończyny górne i zdrową nogę podczas chodu."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne z rehabilitacji/nauki chodu (sekcja: chód z odciążeniem, chód o kulach)
  • Instrukcje producentów dotyczące doboru wysokości i użytkowania kul łokciowych
  • Skrypty dla opiekunów/asystentów dotyczące bezpiecznej mobilizacji i zapobiegania upadkom

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego