KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 8.
Podopieczny tęskni za swoimi dziećmi i wnukami, którzy rzadko go odwiedzają. Często opowiada o nich opiekunowi i przegląda album z ich zdjęciami. Takie zachowanie wskazuje na niezaspokojoną potrzebę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na brak kontaktu i bliskości z rodziną.
Opowiadanie o dzieciach i wnukach oraz częste oglądanie ich zdjęć to typowe sygnały tęsknoty za relacją i byciem częścią grupy. Dlatego chodzi o niezaspokojoną potrzebę przynależności, a nie o uznanie czy samorealizację.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji kluczowe są emocje i treść zachowania podopiecznego: tęsknota za dziećmi i wnukami, rzadkie odwiedziny oraz częste wracanie do wspomnień (opowiadanie o bliskich, przeglądanie albumu).

Takie sygnały najczęściej oznaczają niezaspokojoną potrzebę przynależności (więzi, bliskości, bycia ważnym członkiem rodziny lub grupy). Osoba poszukuje kontaktu, ciepła relacyjnego i poczucia, że nie jest sama. Oglądanie zdjęć i opowiadanie o rodzinie pełni tu funkcję kompensacji: zastępuje realne spotkania i pomaga regulować smutek związany z ograniczonym kontaktem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Samorealizacji" dotyczy dążenia do rozwoju, osiągania własnego potencjału, realizowania celów i zainteresowań. W opisie nie ma wątku rozwoju czy ambicji, tylko brak relacji.
  • "Uznania" wiąże się z potrzebą szacunku, prestiżu, docenienia i poczucia kompetencji. Rzadkie odwiedziny mogą obniżać nastrój, ale opis zachowania skupia się na bliskości i więzi rodzinnej, nie na ocenie własnej wartości przez pryzmat osiągnięć.
  • "Transcendencji" odnosi się do potrzeb wykraczających poza siebie, duchowości lub działań dla dobra innych w szerszym sensie. W przedstawionej sytuacji brak jest elementów duchowych czy "ponad-osobistych"; centralne są relacje rodzinne.

Wskazówka praktyczna dla asystenta osoby niepełnosprawnej: jeśli widzisz takie sygnały, warto zaplanować wsparcie ukierunkowane na kontakt społeczny, np. pomoc w rozmowie telefonicznej, wideopołączeniu, ustaleniu terminów odwiedzin lub znalezieniu aktywności społecznych, które budują więzi i zmniejszają poczucie osamotnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba przynależności to potrzeba bycia częścią relacji i grupy (np. rodziny), utrzymywania bliskich więzi i poczucia, że jest się ważnym dla innych. W opiece objawia się jako pragnienie kontaktu, rozmowy, wspomnień o bliskich oraz smutek przy rzadkich odwiedzinach.
Typowe sygnały to częste mówienie o bliskich, wyraźna tęsknota, zamyślenie, płaczliwość, wycofanie, spadek motywacji do aktywności oraz szukanie rozmowy "o dawnych czasach". Ważne jest też obserwowanie, czy nastrój pogarsza się po weekendach i świętach.
Album i zdjęcia są "zastępczym kontaktem" z rodziną: pomagają podtrzymać więź, przywołać wspomnienia i zmniejszyć poczucie osamotnienia. Gdy realne odwiedziny są rzadkie, takie zachowanie często ujawnia brak bliskości i potrzebę bycia z ważnymi osobami.
Przynależność dotyczy więzi: kontaktu, akceptacji, bycia częścią rodziny lub grupy. Uznanie dotyczy oceny: szacunku, docenienia, prestiżu i poczucia własnej wartości. W praktyce opiekuna: tęsknota za bliskimi to zwykle przynależność, a "chcę, żeby mnie ceniono" to uznanie.
Można ułatwić kontakt: pomóc zadzwonić, wysłać wiadomość, zorganizować wideorozmowę, ustalić dogodny termin wizyty lub przypomnieć rodzinie o potrzebach emocjonalnych podopiecznego (za zgodą). Warto też zaproponować aktywności społeczne, które budują relacje.
Gdy podopieczny często wraca do tematu bliskich, przeżywa smutek, ma obniżony nastrój lub wycofuje się z codziennych zajęć. Rozmowa wspierająca pomaga nazwać emocje, zmniejszyć napięcie i wspólnie znaleźć realistyczne sposoby kontaktu z rodziną oraz inne źródła wsparcia.
Częsty błąd to wybieranie "ambitniejszych" kategorii (samorealizacja, transcendencja), bo brzmią poważniej, mimo że opis dotyczy relacji. Inny błąd to mylenie uznania z przynależnością: brak odwiedzin interpretuje się jako brak szacunku, a nie brak bliskości.
Może, ale pośrednio. Samorealizacja dotyczy rozwoju i realizowania siebie (np. pasji, celów, sprawczości). Rodzina może wspierać te dążenia, jednak sama tęsknota i skupienie na byciu z bliskimi to przede wszystkim obszar przynależności, a nie samorealizacji.
Pomocne są: regularne rytuały kontaktu (np. telefon w określone dni), udział w zajęciach grupowych, trening komunikacji, zachęcanie do podtrzymywania znajomości, a także tworzenie bezpiecznej, życzliwej atmosfery w domu/opiece. Kluczowe jest poczucie akceptacji i bycia ważnym.
Widać je w zachowaniu i emocjach: częste skargi na samotność, szukanie rozmów, smutek, drażliwość, wycofanie, ale też w nadmiernym domaganiu się uwagi. Obserwacja, notowanie zmian nastroju i spokojne dopytywanie o powody pomagają trafnie rozpoznać potrzebę.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Opis wskazuje na brak kontaktu i bliskości z rodziną.Opowiadanie o dzieciach i wnukach oraz częste oglądanie ich zdjęć to typowe sygnały tęsknoty za relacją i byciem częścią grupy."

Źródła:

  • Abraham H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943
  • Abraham H. Maslow, "Motivation and Personality", rozdziały dotyczące hierarchii potrzeb (wydania różne)
  • Encyclopaedia Britannica, "Maslow's hierarchy of needs" (hasło encyklopedyczne), https://www.britannica.com/topic/Maslows-hierarchy-of-needs - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • podstawy psychologii (motywacja i potrzeby człowieka)
  • materiały dydaktyczne z komunikacji i wsparcia emocjonalnego w opiece
  • opracowania dotyczące hierarchii potrzeb i potrzeb psychospołecznych osób starszych i z niepełnosprawnościami

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego