W opisie sytuacji kluczowe są dwa sygnały: poczucie wyobcowania oraz brak kontaktów z dawnymi przyjaciółmi i rodziną. Takie trudności dotyczą przede wszystkim sfery relacji interpersonalnych i miejsca jednostki w grupie.
Potrzeba afiliacji (często rozumiana jako potrzeba przynależności, bycia z innymi, utrzymywania więzi) obejmuje dążenie do kontaktu, akceptacji i uczestnictwa w relacjach. Jeżeli osoba doświadcza osamotnienia, ograniczenia relacji lub rozpadu dotychczasowych więzi, najbardziej trafną diagnozą w obszarze potrzeb jest właśnie deficyt afiliacji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- "Samorealizacji" dotyczy rozwoju własnego potencjału, osiągnięć, realizacji celów i poczucia sensu. Może być ważna, ale w zadaniu nie ma informacji o braku możliwości rozwoju czy realizowania pasji; wskazówki jednoznacznie kierują na obszar relacji.
- "Biologiczne" odnoszą się do podstawowych potrzeb organizmu (np. jedzenie, sen, fizjologia). W opisie nie ma danych o głodzie, bólu czy problemach somatycznych jako głównej trudności.
- "Bezpieczeństwa" wiążą się z ochroną przed zagrożeniem, stabilnością, przewidywalnością i opieką. Poczucie wyobcowania może współwystępować z lękiem, ale samo w sobie – wraz z brakiem kontaktów z bliskimi – bardziej precyzyjnie opisuje brak przynależności niż brak bezpieczeństwa.
Wskazówka praktyczna dla asystenta osoby niepełnosprawnej: po rozpoznaniu deficytu afiliacji warto planować wsparcie w odbudowie sieci społecznej (bez wyręczania), np. ułatwiać komunikację, inicjować bezpieczne sytuacje spotkań, wspierać udział w zajęciach grupowych i w kontaktach rodzinnych, z poszanowaniem autonomii podopiecznego.
