KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 31.
Podopieczny z rozpoznaną chorobą zwyrodnieniową stawów biodrowych podczas chodzenia korzysta z kul łokciowych. Asystent powinien poinformować podopiecznego, że uchwyty kul muszą znajdować się na wysokości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowe dopasowanie kuli łokciowej zakłada, że uchwyt (rękojeść) znajduje się na wysokości krętarza większego kości udowej. Taki punkt orientacyjny ułatwia ustawienie kończyny górnej w bezpiecznej pozycji (zwykle z lekkim zgięciem łokcia) i zmniejsza ryzyko przeciążeń podczas chodu.

Pełne wyjaśnienie:

W kulach łokciowych kluczowe jest prawidłowe ustawienie wysokości uchwytu, ponieważ od tego zależy ergonomia podpory, stabilność chodu oraz obciążenie stawów kończyn górnych. W praktyce klinicznej jako prosty punkt orientacyjny przyjmuje się, że uchwyt powinien wypadać na wysokości krętarza większego kości udowej. To pozwala większości osób uzyskać ustawienie, w którym podczas podpierania łokieć nie jest ani całkowicie wyprostowany (co pogarsza amortyzację i kontrolę), ani nadmiernie zgięty (co zwiększa wysiłek i obciążenia).

Odpowiedź "krętarza większego kości udowej" jest poprawna, bo wskazuje anatomiczny punkt na bocznej części uda, używany do szybkiej oceny dopasowania wysokości rękojeści. W praktyce dopasowanie sprawdza się także pozycją ciała: podopieczny stoi prosto, ramiona swobodnie opuszczone, a po ujęciu uchwytu zwykle uzyskuje się lekkie zgięcie w łokciu podczas obciążania kuli.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odnoszą się do miejsc, które nie służą jako standardowy punkt orientacyjny dla wysokości uchwytu:

  • "trzonu kości udowej" jest zbyt nieprecyzyjne (trzon obejmuje długi odcinek uda i nie daje jednoznacznego poziomu regulacji).
  • "stawu łokciowego" może wynikać z mylącej nazwy "kule łokciowe", ale łokieć służy głównie do doboru obejmy/manżety oraz oceny zgięcia, a nie jako docelowa wysokość uchwytu.
  • "nadgarstka" bywa kojarzone z dopasowaniem laski lub ogólnymi wskazówkami, jednak w tym pytaniu wymagany jest konkretny punkt anatomiczny typowo podawany dla kul w formie "na wysokości krętarza większego".

Dla asystenta ważna jest też praktyka: po ustawieniu wysokości należy poprosić podopiecznego o kilka kroków, ocenić bezpieczeństwo, komfort oraz ewentualne dolegliwości (np. ból nadgarstków/barków). W razie wątpliwości ustawienia powinny być skonsultowane z fizjoterapeutą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się prosty punkt orientacyjny: uchwyt powinien wypadać na wysokości krętarza większego kości udowej. Po ustawieniu warto sprawdzić w praktyce, czy podczas obciążania kuli łokieć ma niewielkie zgięcie i czy chód jest stabilny oraz bez bólu.
To łatwy do odnalezienia punkt anatomiczny, który zwykle daje ergonomiczną wysokość podpory. Ułatwia uzyskanie bezpiecznego ustawienia kończyny górnej, poprawia kontrolę podczas chodu i zmniejsza ryzyko przeciążeń barków, łokci oraz nadgarstków.
Zbyt wysokie ustawienie uchwytu może powodować unoszenie barków, napięcie obręczy barkowej i gorszą stabilność. W praktyce rośnie ryzyko bólu barku i szyi oraz utrudnione jest prawidłowe przenoszenie ciężaru ciała na kule podczas chodu.
Zbyt nisko ustawiony uchwyt zmusza do pochylania tułowia i nadmiernego wyprostu lub niekorzystnego ustawienia w stawach kończyny górnej. Może to zwiększać przeciążenia nadgarstków i łokci, pogarszać technikę chodu i zwiększać ryzyko potknięcia.
Częste błędy to kierowanie się wyłącznie nazwą "łokciowe" i ustawianie uchwytu "pod łokieć", regulacja bez pozycji stojącej (na siedząco), brak sprawdzenia po kilku krokach oraz pomijanie komfortu dłoni i stabilności chwytu, co sprzyja poślizgom.
Tak. Zmiana obuwia (np. grubsza podeszwa, kapcie vs buty) wpływa na wysokość ciała i realne ustawienie kuli. Dlatego najlepiej regulować kule w obuwiu, w którym podopieczny najczęściej chodzi, i okresowo kontrolować ustawienie.
Najpierw ocenia się wysokość uchwytu względem krętarza większego, a następnie wykonuje próbę kilku kroków w bezpiecznym miejscu. Asystent obserwuje postawę, stabilność, przenoszenie ciężaru, zgłaszany ból oraz pewność chwytu, a w razie wątpliwości kieruje do fizjoterapeuty.
Bo nazwa sprzętu ("kule łokciowe") podsuwa skojarzenie z łokciem. W rzeczywistości łokieć jest istotny dla oceny ułożenia kończyny i obejmy, ale standardowy punkt orientacyjny dla wysokości uchwytu w pytaniach testowych częściej odnosi się do krętarza większego.
Ponowna regulacja jest wskazana po zmianie obuwia, pogorszeniu lub poprawie sprawności, spadku/wzroście masy ciała, pojawieniu się bólu nadgarstków/barków lub po upadku. Warto też kontrolować ustawienie okresowo, bo śruby i blokady mogą się poluzować.
Niepokojące sygnały to ból nadgarstka, łokcia lub barku, drętwienie dłoni, szybkie męczenie się, unoszenie barków, pochylanie tułowia, niestabilny chód i częste zahaczanie kulą o podłoże. W takiej sytuacji należy sprawdzić regulację i technikę chodu.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Prawidłowe dopasowanie kuli łokciowej zakłada, że uchwyt (rękojeść) znajduje się na wysokości krętarza większego kości udowej."

Źródła:

  • NHS (UK) – "How to use crutches" (instrukcja używania i dopasowania kul), https://www.nhs.uk/conditions/using-crutches/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Cleveland Clinic – "How To Use Crutches" (zasady dopasowania i techniki chodu), https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/21083-how-to-use-crutches (dostęp: 2026-02-27)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Crutches" / instrukcje użycia i bezpieczeństwa, https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000340.htm (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rehabilitacji ruchowej (dobór i nauka chodu z zaopatrzeniem ortopedycznym)
  • Materiały edukacyjne producentów kul łokciowych (instrukcje dopasowania i bezpieczeństwa)
  • Konsultacja/ćwiczenia praktyczne z fizjoterapeutą dotyczące chodu z kulami i doboru wysokości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego